Có nơi dự kiến thi 8 môn: Áp lực tăng cao, học sinh lo lắng

Trong bối cảnh nhiều địa phương trên cả nước đã công bố phương án thi vào lớp 10, đặc biệt là TP.HCM, Đà Nẵng, Huế, Nghệ An, các tỉnh phía Bắc như Sơn La, Tuyên Quang đều đang đưa ra những dự kiến gây chú ý, khiến phụ huynh và học sinh không khỏi bất an. Tại Hà Nội, đến thời điểm này, phương án tuyển sinh vẫn chưa rõ ràng, trong khi các tỉnh lân cận đã chuẩn bị những kế hoạch cụ thể cho kỳ thi sắp tới.

THI 8 MÔN: DỰ KIẾN ĐƯỢC ĐỀ XUẤT Ở NANH

Gần đây, Sở GD-ĐT Sơn La đã gây bất ngờ khi công bố dự kiến tổ chức thi tuyển vào lớp 10 với 3 bài thi, gồm hai môn bắt buộc là văn và toán, cùng một bài thi hợp gồm các môn lịch sử – địa lý, khoa học tự nhiên (vật lý, hóa học, sinh học, tiếng Anh). Thời gian làm bài mỗi môn là 90 phút, đề thi nằm trong đề xuất để giới thiệu, làm quen và thi thử, với câu hỏi đa dạng các môn tổ hợp này.

Tại Tuyên Quang, lựa chọn khoa học tự nhiên làm môn thi thứ ba, theo hình thức trắc nghiệm, trong thời gian 90 phút, nhiều mã đề thi trong cùng phòng sẽ được sử dụng. Các dự kiến này dựa trên lý do phù hợp với bối cảnh địa phương, đặc biệt sau sáp nhập hành chính, và nhằm nâng cao công bằng, đảm bảo ổn định trong tuyển sinh.

Một phụ huynh tại Sơn La chia sẻ: “Chúng tôi khá sốc vì lâu nay học sinh chỉ thi 3 môn chính là toán, văn, tiếng Anh để vào lớp 10. Nay nghe dự kiến thi 8 môn thì thực sự gây áp lực lớn hơn, đặc biệt là đối với các em học sinh ở vùng miền núi, dân tộc thiểu số.”

Lý giải về dự kiến này, lãnh đạo Sở GD-ĐT Sơn La cho rằng đây là bước chuẩn bị để lấy ý kiến người dân, các nhà quản lý giáo dục, nhằm điều chỉnh phù hợp hơn trước khi ban hành chính thức kế hoạch tuyển sinh cho năm học 2026-2027. Họ nhấn mạnh rằng hình thức thi tổ hợp có nhiều ưu điểm như đảm bảo thực hiện đúng quy chế của Bộ GD-ĐT, phù hợp đổi mới giáo dục, giảm áp lực cho học sinh và phản ánh đúng năng lực toàn diện của các em.

NGUYÊN TẮC GIẢNG DẠY VÀ CHƯƠNG TRÌNH ĐÁP ỨNG THỰC TẾ

Theo sở này, bài thi tổ hợp giúp kỳ thi ổn định về môn thi, không cần thay đổi hằng năm, qua đó tạo điều kiện để học sinh học đều các môn và chuẩn bị tốt hơn. Các đề thi không yêu cầu học thêm kiến thức ngoài chương trình, tập trung đa dạng hóa kiến thức các lĩnh vực, đồng thời hạn chế việc thi xếp hạng các môn, hạn chế “đánh cược” vào một môn duy nhất.

Có thể nói, hình thức thi này phản ánh xu hướng chuyển từ đánh giá kiến thức chuyên sâu sang tổng hợp, diện rộng, phù hợp với mục tiêu đánh giá năng lực toàn diện và giảm thiểu các rủi ro cho học sinh, đặc biệt là những em yếu môn học nào đó.

Với tỷ lệ câu hỏi tiếng Anh chiếm cao nhất (30/80 câu), hình thức thi tổ hợp còn góp phần thúc đẩy mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, phù hợp với đổi mới kiểm tra đánh giá trong giáo dục phổ thông.

HÀ NỘI VẪN CHƯA CÓ PHƯƠNG ÁN RÕ RÀNG

Trong khi nhiều địa phương đã có phương án thi rõ ràng, thì Hà Nội lại chưa công bố chính thức kế hoạch tuyển sinh vào lớp 10. Nhiều phụ huynh và học sinh vẫn lo lắng về khả năng thi nhiều môn hoặc hình thức thi tổ hợp sẽ gây áp lực lớn.

Ông Phạm Quốc Toản, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội, cho biết ngành đang bám sát quy định của Bộ GD-ĐT, và môn thi thứ ba sẽ được công bố trước ngày 31.3. Các trường sẽ tích cực ôn tập cho học sinh, đặc biệt là những em yếu kém, để chuẩn bị cho kỳ thi sắp tới. Hà Nội dự kiến năm tới có khoảng 140.000 học sinh tốt nghiệp THCS, công tác chuẩn bị về trường lớp đã được thực hiện cẩn thận, đặc biệt ở các khu vực gặp nhiều khó khăn.

Ưu tiên giảm môn thi: BIẾN ĐỔI CHUẨN MỰC

Theo ông Đặng Tự Ân, Giám đốc Quỹ Hỗ trợ đổi mới giáo dục Việt Nam, tổ chức thi quá nhiều môn sẽ gây ra những hệ lụy tiêu cực như làm giảm hiệu quả dạy và học, kéo theo nhiều áp lực xã hội, gia tăng học thêm, tốn kém và tạo ra bất bình đẳng giữa các trường. Ông nhấn mạnh rằng đã đến lúc thay đổi quản lý thi cử, hướng tới chỉ còn thi 2-3 môn, kết hợp xét tuyển học bạ để giảm bớt sức ép cho học sinh và phù hợp với lộ trình phổ cập THPT.

Chia sẻ kinh nghiệm, ông cũng cho biết nhiều sở GD-ĐT đã từng thử xét tuyển không thi, nhằm chuẩn bị tốt hơn cho chương trình phổ cập và giảm áp lực thi cử. Ông kiến nghị các cơ quan quản lý giáo dục hãy vì chất lượng giáo dục chung của quốc gia, hướng tới một nền giáo dục nhân văn, bền vững và giảm tải.

Kết luận, nhiều chuyên gia và nhà quản lý giáo dục kêu gọi hướng tới sự thay đổi căn cơ, giảm số môn thi, kết hợp xét học bạ, để tiến tới một kỳ thi nhẹ nhàng, nhân văn, phù hợp với mục tiêu phát triển toàn diện của học sinh và xã hội.