ĐIỂM CHÂM LỊCH SỬ KHÁM PHÁ NHỮNG GIAI ĐẬU QUAN TRỌNG CỦA ĐẢNG VÀ ĐẤT NƯỚC

Ông Nguyễn Túc, 89 tuổi, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, đã góp mặt trong nhiều kỳ đại hội của Đảng suốt hơn nửa thế kỷ qua. Ông nhớ rõ lần đầu dự Đại hội III năm 1960 khi đất nước vẫn còn chia cắt, đặt nền móng cho quá trình xây dựng CNXH miền Bắc và cuộc đấu tranh thống nhất đất nước. Sau đó, 16 năm, ông có mặt tại Đại hội IV năm 1976 — dấu mốc lịch sử của đất nước trong hành trình thống nhất và hòa bình.

MỖI KỲ ĐẠI HỘI ĐỀU ĐÁNH DẤU MỘT CHUYỂN BIẾN

Ông Nguyễn Túc chia sẻ, mỗi kỳ đại hội đều mang ý nghĩa lịch sử riêng biệt. Đại hội XIV diễn ra khi đất nước đã có bước tiến vượt bậc về thế và lực. Văn kiện đại hội xác định đây là bước ngoặt, mở ra kỷ nguyên mới của toàn dân tộc – kỷ nguyên hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh và hạnh phúc. Ông nhấn mạnh: “Đại hội XIV sẽ là nơi thể hiện trọn vẹn điều mong ước cuối cùng của Di chúc Bác Hồ: toàn Đảng, toàn dân đoàn kết xây dựng một đất nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh.”

ĐÁNH GIÁ CỦA CÁC NHÀ LỊCH SỬ VÀ CHUYÊN GIA

PGS-TS Nguyễn Trọng Phúc, nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, nhận định Đại hội XIV là điểm tổng kết quan trọng của 40 năm đổi mới, kể từ Đại hội VI năm 1986. Quá trình này đã đưa Việt Nam thoát khỏi nghèo đói, lạc hậu, chịu hậu quả của chiến tranh để vươn ra thế giới với thành tựu rõ rệt. Tốc độ tăng trưởng kinh tế dự kiến năm 2025 sẽ đạt 514 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới, thu nhập bình quân vượt 5.000 USD; cùng đó, uy tín quốc tế ngày càng nâng cao. Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 195 quốc gia, trong đó có 42 đối tác chiến lược và toàn diện, gồm các nước thành viên G7, G20 và các nước thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.

Tổng kết quá trình lãnh đạo đất nước, ông Phúc nhấn mạnh: “Đại hội XIV còn làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn của con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, mở ra giai đoạn phát triển mới, kỳ vọng đưa đất nước đến năm 2030 trở thành nước phát triển, công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao.” Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của chiến lược dài hạn: đến giữa thế kỷ 21, Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia tự cường, hiện đại, thịnh vượng.

HỘI NGHỊ VÀ HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC

TS Trần Khắc Tâm, đại biểu Quốc hội khóa XIII, gọi Đại hội XIV là một “điểm chạm lịch sử” trong hành trình phát triển đất nước. Ông nhớ lại, 40 năm trước, Đại hội VI mở đầu làn sóng đổi mới tư duy, khai phá tiềm năng phát triển mới. Và hiện tại, Đại hội XIV chính là “phát súng lệnh” đưa dân tộc bước vào kỷ nguyên phát triển bứt phá, vững vàng. Mục tiêu đến 2030 của Việt Nam: trở thành nước phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 10% trở lên. Trong nhiệm kỳ này, ông kỳ vọng mô hình tăng trưởng mới dựa trên đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giá trị mới, không chỉ dựa vào đất đai, tài nguyên truyền thống.

NHỮNG KHÓ KHĂN VÀ CƠ HỘI

PGS-TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, nhấn mạnh về các thách thức lớn của đất nước là nguy cơ tụt hậu, rơi vào bẫy thu nhập trung bình hay tư duy trung bình, trì trệ trong cách làm. Văn kiện đại hội đề ra mục tiêu đột phá, thay vì đi theo lối mòn “đi sau bắt kịp”, Việt Nam cần thực hiện các bước nhảy vọt về tư duy và khả năng cạnh tranh dựa trên khai thác mạnh mẽ công nghệ, sáng tạo.

Nhiều chuyên gia cũng chỉ ra rằng, mục tiêu tăng trưởng hai con số, giữa bối cảnh hiện tại còn phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI, đòi hỏi đổi mới căn bản thể chế và mô hình phát triển. TS Trần Đình Thiên cảnh báo, thể chế là điểm nghẽn lớn nhất, cần có bước đột phá trong quản lý, đổi mới chính sách để thúc đẩy các động lực phát triển mới, nâng cao năng suất lao động. Cải cách thể chế từ phòng thủ sang kiến tạo sẽ giúp biến thể chế thành nguồn lực cạnh tranh then chốt.

XÂY DỰNG NỀN TẢNG CHO TƯƠNG LAI

Văn kiện đại hội xác định rõ cần thúc đẩy hoàn thiện thể chế, xây dựng mô hình tăng trưởng mới, đột phá KH-CN, chuyển đổi số, phát triển văn hóa và con người. Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết, sau đại hội, các nghị quyết chiến lược về tăng trưởng hai con số và đổi mới sáng tạo dự kiến ban hành để tạo đà phát triển dài hạn. Đại biểu Hà Sỹ Đồng nhấn mạnh vai trò của KH-CN, đổi mới sáng tạo, và chuyển đổi số như những động lực trung tâm của sự phát triển, giúp Việt Nam chuyển đổi mô hình từ dựa vào lao động rẻ sang tri thức, công nghệ, sáng tạo.

Cần thay đổi tư duy, nhận thức, kết hợp lý luận và thực tiễn để thúc đẩy đột phá bền vững. GS-TS Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh về yếu tố tự chủ chiến lược, tách biệt với biến động toàn cầu, đồng thời thúc đẩy hội nhập tích cực. Ông cũng nhấn mạnh vai trò của con người, đề cao phát triển nguồn nhân lực và xây dựng bộ máy chính trị trong sạch, tiêu biểu, có tinh thần cống hiến và trách nhiệm.

NHỮNG KHÁT VỌNG VÀ KẾT QUẢ KỲ VỌNG

TS Trần Khắc Tâm cho rằng, chìa khóa thành công là bước chuyển từ chỉ số tăng trưởng GDP sang các chỉ số về hạnh phúc của người dân. Ông mong muốn các chính sách tập trung vào lợi ích của người dân, phát huy dân chủ, đảm bảo chăm sóc y tế, an sinh xã hội và quyền làm chủ của nhân dân thông qua chuyển đổi số. Ông tin tưởng rằng, với tinh thần tự chủ, tự cường, Việt Nam sẽ hiện thực hóa khát vọng trở thành một quốc gia hùng cường vào năm 2045, mang lại cuộc sống phồn vinh, hạnh phúc và bền vững cho tất cả người dân.