DỰ ÁN NÂNG CẤP CẢNG TIÊN SA: NHỮNG CHUYỆN CHƯA ĐƯỢC NÓI RÕ VỀ NHỮNG THIẾU SÓT VÀ TRÁCH NHIỆM

Ngày 27.6, Thanh tra thành phố Đà Nẵng đã ban hành kết luận thanh tra liên quan đến việc thực hiện chính sách, pháp luật trong quá trình triển khai dự án nâng cấp, mở rộng cảng Tiên Sa giai đoạn 2. Kết luận này đã làm rõ hàng loạt thiếu sót của chủ đầu tư và các cơ quan quản lý nhà nước liên quan.

Theo đó, dự án do Công ty cổ phần Cảng Đà Nẵng làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư hơn 1.069 tỷ đồng, trong đó vốn tự có gần 384 tỷ đồng, vay hơn 329 tỷ và huy động trên 356 tỷ đồng. Dự án nằm tại phường Sơn Trà, trong bối cảnh nhu cầu thông quan hàng hóa tăng cao, hạ tầng cảng đã có dấu hiệu quá tải.

Thanh tra xác định, dự án phù hợp với quy hoạch phát triển hệ thống cảng biển đã được cấp thẩm quyền phê duyệt, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của thành phố và khu vực. Đến thời điểm thanh tra, dự án đã hoàn thành và đưa vào khai thác từ tháng 9.2018.

Tuy nhiên, có nhiều tồn tại đáng lưu ý. Công ty CP Cảng Đà Nẵng đã bắt đầu thực hiện dự án khi chưa có quyết định chủ trương đầu tư từ cấp có thẩm quyền, vi phạm luật đầu tư và các nghị định liên quan. Sở Xây dựng đã tham mưu UBND thành phố phê duyệt tổng mặt bằng quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 và điều chỉnh quy hoạch dự án mà chưa có quy hoạch phân khu được phê duyệt, không đúng quy định của luật quy hoạch đô thị.

Chưa dừng lại ở đó, Sở Tài nguyên Môi trường (nay là Sở NN-MT) được chỉ rõ đã tham mưu cho UBND thành phố cho thuê đất cho dự án mà không qua đấu giá quyền sử dụng đất, không đúng quy định của luật đất đai. Từ năm 2016, doanh nghiệp chưa ký hợp đồng thuê đất, dẫn đến việc chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, gây ra các tồn tại pháp lý kéo dài.

Thanh tra cũng nhấn mạnh trách nhiệm của các cơ quan liên quan, trong đó có Sở NN-MT và Công ty Cảng Đà Nẵng, đã có những thiếu sót trong quá trình xử lý và đề xuất chủ trương liên quan đến đất đai dự án.

Mặc dù tồn tại những thiếu sót này, kết luận của Thanh tra cho rằng dự án nâng cấp và mở rộng cảng Tiên Sa đã phát huy đúng mục tiêu quy hoạch và mang lại hiệu quả khai thác. Các thiếu sót phần lớn xuất phát từ cả phía cơ quan quản lý và chủ đầu tư, đều đã nhận thức được vấn đề. Chủ đầu tư cũng đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước. Chính vì vậy, Thanh tra đề xuất xem xét áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù theo các nghị quyết của Quốc hội nhằm tháo gỡ vướng mắc, kéo dài đối với các dự án tồn đọng.

Thanh tra kiến nghị UBND thành phố Đà Nẵng chỉ đạo các sở ngành liên quan thực hiện các biện pháp khắc phục, trong đó giao Sở Tài chính phối hợp với các đơn vị đề xuất giải pháp xử lý những khó khăn còn tồn tại theo các cơ chế đặc thù đã ban hành. Các cơ quan liên quan cũng cần tổ chức kiểm điểm, rút kinh nghiệm, hoàn thiện các thủ tục về đất đai, ký hợp đồng thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đúng quy định pháp luật.

Về dự án bệnh viện quốc tế chất lượng cao Đà Nẵng, kết luận cũng làm rõ sự chậm tiến độ gần 5.000 tỷ đồng. Dự án này đã được cấp phép từ năm 2014 với mục tiêu xây dựng trung tâm y tế đạt tiêu chuẩn quốc tế. Đến năm 2017, chủ đầu tư là Công ty TNHH MTV HDI đã điều chỉnh quy mô dự án, mong muốn nâng quy mô từ 250 giường lên 900 giường nhằm phù hợp nhu cầu phát triển dịch vụ y tế. Nhưng đến thời điểm thanh tra, dự án vẫn chưa được triển khai thực tế.

Thanh tra phát hiện, trong quá trình cấp giấy chứng nhận đầu tư, các cơ quan chức năng chưa đánh giá đầy đủ các vấn đề pháp lý về quy hoạch, đất đai và môi trường. Việc tham mưu của Sở Kế hoạch Đầu tư đã không đảm bảo các quy định về quyền sử dụng đất, điều kiện giao đất và thuê đất. Do nhảy khỏi địa điểm ban đầu do giải phóng mặt bằng gặp khó khăn, doanh nghiệp đã đề nghị chuyển địa điểm và điều chỉnh quy mô dự án, nhưng chưa được phê duyệt đầy đủ quy trình.

Nguyên nhân chính khiến dự án còn trậm trễ liên quan đến các vướng mắc trong xử lý kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước khu vực III, cũng như các thủ tục liên quan đến quy hoạch và đấu giá đất theo luật đất đai 2013. Dự án còn gặp khó khăn trong việc xử lý vướng mắc pháp lý, chưa thực hiện đúng quy trình đấu giá hoặc lựa chọn nhà đầu tư theo quy định.

Thanh tra đề nghị UBND thành phố phối hợp rà soát toàn diện các tồn tại liên quan, đặc biệt là các quy định mới của Chính phủ, của Quốc hội để xử lý các vướng mắc phục vụ dự án. Đồng thời, yêu cầu các cơ quan chức năng rà soát hồ sơ, điều chỉnh phù hợp hoặc xử lý những bất cập trong quy hoạch, pháp lý liên quan đến khu đất hơn 131.000 m².

Với Công ty HDI, Thanh tra yêu cầu phối hợp hoàn thiện hồ sơ pháp lý, thực hiện các nghĩa vụ tài chính còn nợ, cam kết triển khai đúng tiến độ, hướng tới sớm đưa dự án vào hoạt động theo đúng kế hoạch đã đề ra.