BỎ HOANG LÃNG, LÀM THẾ NÀO ĐỂ TẬN DỤNG HIỆU QUẢ NHỮNG TÀI SẢN CÔNG KHÔNG HIỆU QUẢ TẠI TP.HCM

Hàng ngàn mặt bằng, cơ sở nhà đất công do Trung ương quản lý đang gây lãng phí lớn tại TP.HCM. Nhiều vị trí đã bị bỏ hoang nhiều năm, trong khi đó các cơ quan, đơn vị vẫn gặp khó khăn trong việc khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai quý giá này.

KHU ĐẤT VÀ NHÀ CÔNG BỊ BỎ HOANG TRÊN ĐỊA BÀN TPHCM

Tại địa chỉ 138-140 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Xuân Hòa, thành phố từng là khu đất vàng thuộc quản lý của Bộ Tài chính, gồm nhiều đơn vị thành viên. Từ cuối năm 2021, các bộ phận này lần lượt rời đi, để lại những tòa nhà cao tầng bỏ hoang suốt nhiều năm. Dù nằm trên khu đất có giá trị lớn, các tòa nhà này vẫn chưa có hướng xử lý rõ ràng, gây lãng phí nguồn lực.

Cạnh đó, nhà đất số 140 Nguyễn Thị Minh Khai có diện tích đất 2.467 m2, diện tích sàn hơn 7.200 m2 cũng đã bị rời khỏi từ năm 2015 sau khi Bộ Tài chính chuyển trụ sở mới. UBND TP.HCM nhiều lần kiến nghị Bộ Tài chính chuyển quyền quản lý để TP có thể sử dụng phù hợp cho các cơ quan thiếu trụ sở, như Sở Y tế đang phải tạm thuê trụ sở trong công viên Tao Đàn.

Tương tự, khu đất 901 Hồng Bàng (quận 6 cũ) với diện tích đất 610 m2, diện tích sàn 1.147 m2 cũng đang bị các doanh nghiệp của Bộ Công Thương sử dụng làm trụ sở, gây ra vướng mắc trong công tác quản lý và sử dụng đất đai theo quy hoạch. UBND TP.HCM đã nhiều lần đề nghị thu hồi các khu đất này để dùng vào mục đích phù hợp nhằm phát triển hạ tầng, nhà ở xã hội.

TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC BỎ HOANG TẢI TRÊN NỀN KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH

Theo ông Quách Ngọc Tuấn, Phó giám đốc Sở Tài chính TP.HCM, tình trạng các mặt bằng, nhà đất công bị bỏ trống kéo dài gây lãng phí lớn, đặc biệt là các diện tích lớn nằm dọc tuyến đường đại lộ Đông Tây tại các quận 4, 6, 8. Phần lớn các mặt bằng này đang bị cho thuê, mướn hoặc sử dụng sai mục đích, mua bán trái phép, gây thất thoát nguồn lực nhà nước.

Nguyên nhân chính của vấn đề này là do thiếu cơ chế và hợp tác chặt chẽ giữa Chính phủ và chính quyền địa phương. Chính sách theo Nghị quyết số 54/2017 về cơ chế đặc thù cho TP.HCM đã cho phép địa phương hưởng 50% tiền sử dụng đất từ các tài sản công bán lại, nhưng thực tế chưa thực hiện được do thiếu phối hợp từ các bộ ngành.

Chính quyền TP.HCM mong muốn được quyền chủ động rà soát, kiểm tra, đề xuất phương án xử lý các tài sản này để chuyển đổi sử dụng phù hợp, như phát triển nhà ở xã hội, hạ tầng kỹ thuật, công viên… nhằm khai thác tối đa nguồn lực đất đai.

NHỮNG GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT VÀ TẦM NHÌN TƯƠNG LAI

TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường, nhấn mạnh việc cần quyết liệt trong xử lý quỹ đất công tại TP.HCM, qua việc rà soát pháp lý, phân loại, chuyển giao cho địa phương quản lý để đấu giá hoặc đấu thầu dự án. Đồng thời, ông đề xuất gắn mã định danh cho từng bất động sản công nhằm theo dõi, cập nhật chặt chẽ trong hệ thống quản lý số, giúp minh bạch thông tin và thúc đẩy khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai.

“Tài sản công do T.Ư quản lý cần có sự phối hợp mạnh mẽ hơn với chính quyền địa phương để tháo gỡ các vướng mắc pháp lý và khai thác hiệu quả quỹ đất. Quỹ đất này có thể hoán đổi để xây dựng trường học, trung tâm y tế hoặc công viên đa chức năng, qua đó nâng cao đời sống cộng đồng và phát triển bền vững,” ông Thuận nói.

CẦN TIẾP TỤC GIẢI QUYẾT NHIỀU DỰ ÁN BỊ VƯỚNG MẮC

Theo Sở Tài chính, TP.HCM còn tồn đọng khoảng 838 dự án, công trình cùng khu đất với tổng vốn đầu tư trên 206.000 tỉ đồng, phần lớn đang gặp khó khăn hoặc vướng mắc cần tháo gỡ. Trong đó, đã có hơn 400 dự án hoàn thành việc xử lý vướng mắc, còn lại vẫn trong quá trình hoặc đang chờ quyết định.

Mô hình điển hình là việc bàn giao và xây dựng công viên tại khu đất số 1 Lý Thái Tổ (quận Vườn Lài), diện tích hơn 4,4 ha, trước đây từng là nhà khách Chính phủ. Sau khi được bàn giao về TP, các dự án nâng cấp, chỉnh trang đã được triển khai, góp phần nâng cao hình ảnh đô thị, tạo cảnh quan xanh, phục vụ cộng đồng và du khách.

Chung quy lại, việc tận dụng tối đa các tài sản công còn bỏ trống, đồng thời có cơ chế rõ ràng, linh hoạt hơn sẽ thúc đẩy phát triển bền vững, giảm lãng phí, nâng cao hiệu quả kinh tế cũng như đời sống dân sinh tại TP.HCM.