NHIỀU BƯỚC ĐỘT PHÁ VÌ TƯƠNG LAI CỦA TP.HCM TRONG CHƯƠNG TRÌNH PHÁT TRIỂN MỚI

Tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM ngày 27.4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc ban hành nghị quyết mới để thúc đẩy sự phát triển của thành phố trong bối cảnh mở rộng địa giới và hội nhập quốc tế. Dự kiến, trong tháng 5.2026, Bộ Chính trị sẽ chính thức ban hành nghị quyết phát triển TP.HCM, tạo tiền đề cho sự chuyển mình ngoạn mục của trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước.

Sự quan tâm của Trung ương dành cho TP.HCM không phải là điều mới mẻ qua các giai đoạn. Từ năm 1982 đến nay, Bộ Chính trị đã ban hành 4 nghị quyết về phát triển thành phố, thể hiện rõ tầm vóc chiến lược của nơi được xem là đầu tàu kinh tế. Nghị quyết mới sẽ là nền tảng chính trị để xây dựng luật Đô thị đặc biệt, luật pháp đầu tiên dành riêng cho một thành phố không phải là thủ đô của quốc gia.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu nghị quyết này phải phản ánh đúng vị thế, tầm vóc và sứ mệnh của TP.HCM. Nó cần tạo đột phá về thể chế và quản trị, nâng cao tự chủ về tài chính, cho phép thử nghiệm các chính sách mới phù hợp đặc thù của siêu đô thị. Đồng thời, luật Đô thị đặc biệt cũng cần làm rõ vai trò của TP.HCM trong hệ sinh thái phát triển quốc gia, thể hiện rõ nét hơn các mô hình sáng tạo, đặc thù của địa phương.

Trong chiến lược phát triển, Chủ tịch nước còn nhấn mạnh việc cụ thể hóa các nghị quyết của trung ương phù hợp với thực tiễn địa phương, đặc biệt là các lĩnh vực như khoa học công nghệ và hội nhập quốc tế. Nghị quyết về khoa học công nghệ phải hướng tới đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghiệp công nghệ cao, dữ liệu đô thị, chính quyền số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn. Trong khi đó, nghị quyết về hội nhập quốc tế cần liên kết chặt chẽ với trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, các cảng biển và dịch vụ quốc tế.

Về các vấn đề pháp lý và hành chính, Chủ tịch nước nhấn mạnh việc cần cụ thể hóa các quy định trong luật Đô thị đặc biệt, cùng với cải cách thủ tục hành chính, đổi mới phân cấp và phân quyền thực chất hơn. Đồng thời, thúc đẩy các doanh nghiệp tư nhân biến khát vọng làm giàu của người dân thành hiện thực, phát triển tự do kinh doanh, thúc đẩy hộ kinh doanh thành doanh nghiệp lớn, nhỏ thành doanh nghiệp công nghệ.

Các chuyên gia nhận định rằng, với quy mô mới cùng nguồn lực dồi dào, TP.HCM cần xây dựng thể chế mới phù hợp, đảm bảo phát triển đồng bộ giữa các khu vực trong thành phố. Viện trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ, PGS-TS Vũ Tuấn Hưng, khẳng định nghị quyết mới sẽ giúp định hướng rõ ràng lộ trình dài hạn, từ đó lượng hóa các mục tiêu cụ thể theo các mốc 2030, 2045 và 2075. Ông nhấn mạnh chính sách phải tích hợp phát triển toàn diện hạ tầng, kinh tế, văn hóa, xã hội, đồng thời phải kiến tạo các cơ chế thể chế vượt trội và rõ ràng hơn.

Các nhà phân tích đều đồng tình rằng, trước xu thế hội nhập và cạnh tranh ngày càng gay gắt, TP.HCM phải xem xét lại vai trò trung tâm của mình trong vùng Đông Nam Bộ và cả nước. PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình kiến nghị thành phố cần nâng cao hiệu quả phân bổ và tái phân bổ nguồn lực, coi TP.HCM như trung tâm điều phối chiến lược của vùng. Ông cũng cho rằng, TP.HCM cần xác định rõ vị trí là trung tâm hội nhập quốc tế, góp phần định vị quốc gia trong không gian kinh tế toàn cầu.

Trong khi đó, TS Huỳnh Thế Du, Trường Chính sách công và quản lý Fulbright VN, đánh giá cao tầm quan trọng của luật Đô thị đặc biệt như một khoản đầu tư thể chế cho tăng trưởng quốc gia. Ông nhấn mạnh rằng, loại khung pháp lý này sẽ giúp TP.HCM thử nghiệm các chính sách tài chính, phát triển trung tâm tài chính toàn cầu, nâng cao chuỗi giá trị doanh nghiệp, đồng thời tạo đà lan tỏa cảm hứng phát triển tới các khu vực lân cận và toàn quốc.

Các bước đi chiến lược này chính là câu trả lời cho câu hỏi làm thế nào để TP.HCM thực sự trở thành trung tâm đổi mới, sáng tạo và bứt phá trong tiến trình phát triển của đất nước.