RÚ CHÁ – KHO TÀNG HUYỀN BÍ VÀ VAlue lịch sử của miền Trung

Nằm nép mình bên phá Tam Giang thuộc phường Hóa Châu, thành phố Huế, Rú Chá là một trong những khu rừng ngập mặn nguyên sinh hiếm hoi còn sót lại ở miền Trung Việt Nam. Những gốc chá cổ thụ trăm tuổi bám rễ sâu vào lòng đất, tạo nên một hệ sinh thái phong phú và cảnh quan độc đáo. Tuy nhiên, phía sau vẻ đẹp hoang sơ của khu rừng này còn lưu giữ nhiều truyền thuyết bí ẩn về tín ngưỡng, lịch sử và ký ức chiến tranh đã qua, góp phần làm nổi bật giá trị văn hóa và lịch sử của nơi đây.

NHỮNG TRUYỆN HUYỀN BÍ GÂY KÍNH SỢ DƯỚI TÁN RỪNG RÚ CHÁ

Trong lòng Rú Chá, có ngôi miếu thờ Thánh mẫu được người dân địa phương xem là nơi linh thiêng. Ông Đặng Duy Bản, người đã hơn 70 năm chăm sóc hương khói tại đây, kể lại rằng sự hình thành của ngôi miếu gắn liền với một truyền thuyết từ đời này sang đời khác. Theo đó, trong một trận đại hồng thủy cổ xưa, bài vị của Đức Thánh mẫu từ điện Hòn Chén theo dòng nước trôi dạt về vùng đất này. Người dân làng Thuận Hòa tin rằng đó chính là ý nguyện của bề trên, và từ đó lập nên ngôi miếu thờ. Hàng năm, lễ giỗ vào ngày 3 tháng 3 âm lịch vẫn được tổ chức để tưởng nhớ sự linh thiêng của nơi đây.

Ông Bản chia sẻ rằng sự linh thiêng của ngôi miếu còn được thể hiện qua những trải nghiệm kỳ lạ của chính ông. Năm 13 tuổi, trong lúc cùng cha dâng hương tại điện, ông đã chứng kiến hai con rắn lớn xuất hiện trong khu vực thờ tự. Trong khi nhiều người hoảng sợ, ông lại tin đây là điềm lành, sự hiện diện của các vị thần bảo vệ cho vùng đất này. Đến năm 2024, khi ngôi điện được trùng tu nhờ sự đóng góp của một phật tử, ông đã đề nghị chạm khắc hình tượng hai con rắn quấn quanh kèo cột như một cách ghi nhớ câu chuyện thiêng liêng này.

Dưới tán rừng, còn tồn tại khoảng 130 ngôi mộ cổ, thể hiện nét đẹp của sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại. Những nấm mộ này là nơi yên nghỉ của các bậc tiền nhân làng Thuận Hòa, luôn được con cháu chăm sóc, tưởng nhớ qua những khói hương thường xuyên. Ông Bản kể rằng, ngày trước, đình làng từng uy nghi, nhưng do chiến tranh, dân làng phát hiện có hầm bí mật dưới đình để giấu cán bộ cách mạng, nên đã đánh phá và buộc phải di chuyển đến nơi khác. Những phế tích của đình làng cũ vẫn còn in dấu thời gian, như một chứng tích thuở chiến tranh khốc liệt.

NHỮNG CHỈ SỐ VÀ GIÁ TRỊ BẢO TỒN ĐANG ĐƯỢC ĐẨY MẠNH

Sau chiến tranh, Rú Chá trở thành “bức tường xanh” tự nhiên giúp chống bão, giảm thiểu thiệt hại cho hệ thống đê điều và góp phần ứng phó biến đổi khí hậu. Nhận thấy tầm quan trọng của khu rừng ngập mặn này, chính quyền thành phố Huế đã có những chính sách bảo tồn mạnh mẽ, mở rộng diện tích rừng lên hơn 20 ha trồng các loại cây như bần chua, dừa nước, góp phần tạo thành dải xanh mướt ven phá.

Mùa thu, Rú Chá khoác lên mình vẻ đẹp kỳ ảo khi những ánh nắng nhẹ nhàng vương trên rễ cây đan xen, không khí trong lành, bình yên thu hút nhiều du khách. Đến nay, Huế hướng tới mục tiêu mở rộng khu vực này lên hơn 200 ha để hình thành hệ sinh thái rừng ngập mặn lớn nhất miền Trung. Ngoài việc bảo vệ môi trường, đã có những dịch vụ hạ tầng du lịch sinh thái được đầu tư đồng bộ với hệ thống đường giao thông, nhà điều hành và cổng chào khang trang, nhằm xây dựng Rú Chá trở thành điểm đến lý tưởng để du khách khám phá vẻ đẹp hoang sơ và huyền bí của thiên nhiên miền Trung.