SƠN TÙNG M-TP GÂY TRANH LUẬN VỀ VIỆC SỬ DỤNG BIỂU TƯỢNG VĂN HÓA DÂN TỘC TRONG MV MỚI
Vào tối ngày 28/5, Sơn Tùng M-TP chính thức phát hành MV mang tên Come My Way, đánh dấu sự trở lại với sản phẩm âm nhạc mới đầy ấn tượng và đầu tư kỹ lưỡng về hình ảnh, trong đó nổi bật là sự xuất hiện của ngôi sao quốc tế Tyga. MV nhanh chóng gây bão truyền thông và mạng xã hội, đồng thời thu hút nhiều ý kiến trái chiều về cách sử dụng các biểu tượng văn hóa Việt Nam, đặc biệt là hình ảnh chim Lạc khổng lồ đứng giữa trung tâm Los Angeles.
Trong cảnh mở đầu của MV, Sơn Tùng cưỡi trên hình tượng chim Lạc, biểu tượng gắn với nền văn hóa Đông Sơn, tọa lạc ngay ở trung tâm một đô thị hiện đại của Mỹ. Hình ảnh này lập tức khiến dư luận bàn luận về ý nghĩa và cách thể hiện của nó, đặc biệt khi có một số ý kiến cho rằng hành động này có thể gây phản cảm hoặc thiếu lịch sự.
Các chuyên gia văn hóa, nhà nghiên cứu và nhà phê bình đã đưa ra nhiều góc nhìn đa chiều để làm rõ vấn đề. PGS.TS Bùi Hoài Sơn, ủy viên Ủy ban Văn hóa, Xã hội của Quốc hội, nhấn mạnh rằng chim Lạc là biểu tượng đẹp gắn liền với truyền thống dân tộc Việt Nam, liên hệ với trống đồng Đông Sơn, tượng trưng cho khát vọng vươn xa của dân tộc. Ông cho rằng, trong nghệ thuật, việc đưa biểu tượng truyền thống vào không gian hiện đại là một cách để đem di sản gần hơn với giới trẻ, đồng thời phản ánh quá trình hội nhập và tự chủ của đất nước.
“Tôi không nghĩ cần vội vàng cho rằng hành động này phản cảm. Đây là một cách tiếp cận mới mẻ, phá cách của nghệ sĩ trẻ khi kết hợp biểu tượng truyền thống trong không gian âm nhạc đương đại, với hình thức thị giác và vũ đạo năng động. Di sản văn hóa cần được giữ gìn và phát huy qua sự đối thoại, chứ không phải giữ trong bảo tàng hay giới hạn trong các nghi lễ cổ truyền,” ông nói.
Khác với quan điểm cực đoan, nhà nghiên cứu văn hóa sử Trần Quang Đức kịp thời nhấn mạnh tính đa chiều của biểu tượng chim Lạc. Ông cho biết, trong quá trình xây dựng ý nghĩa, chim Lạc đã trở thành hình tượng tượng trưng cho bản sắc dân tộc và nguồn cội, song nó không nhất thiết phải mang ý nghĩa thiêng liêng đến mức thiêng liêng hóa một cách cứng nhắc.
“Chim Lạc là một mô-típ xuất hiện từ trống đồng Đông Sơn, mang ý nghĩa kết nối và biểu tượng của quá trình kiến tạo văn hóa có chủ đích. Hành động đứng trên lưng hình tượng này trong bối cảnh toàn cầu có thể xem là biểu tượng cho việc sử dụng di sản để hướng tới sự hội nhập, tự tin tiến vào thế giới,” ông chia sẻ. Đồng thời, ông nhấn mạnh rằng sự trân trọng truyền thống không có nghĩa là đóng khung hay cứng nhắc, mà cần tiếp tục sáng tạo để giữ được di sản trong đời sống hiện đại.
Các ý kiến phê bình và tranh luận về hình ảnh chim Lạc trong MV không chỉ dừng lại ở góc nhìn văn hóa mà còn đặt ra câu hỏi về cách sử dụng biểu tượng này trong nghệ thuật. Các tác phẩm nghệ thuật kết hợp như tranh sơn mài, sơn dầu của các danh họa Việt Nam, cùng các yếu tố truyền thống như mặt nạ múa trò Xuân Phả, họa tiết rồng thời Lý, hình tượng chú trâu bằng ngọc hay các chuyển động vũ đạo lấy cảm hứng dân gian tạo nên một không gian thị giác đậm đặc các giá trị văn hóa của đất nước.
Sản phẩm cũng ghi nhận nhiều thành tích ấn tượng về mặt thương mại và truyền thông. Sau khi ra mắt, MVCome My Way vươn lên vị trí số 1 trên bảng xếp hạng Video nhạc toàn cầu của YouTube ngày 28/5, vượt qua nhiều sản phẩm quốc tế đình đám như của Shakira. Đồng thời, MV còn tạo nên thành công lớn ở nhiều nền tảng khác như phát trên Spotify, iTunes và Apple Music, trở thành một trong những sản phẩm được xem nhiều nhất trong ngày tại Việt Nam và nhiều thị trường quốc tế.
Điều đặc biệt là khi thành công về mặt thương mại, Come My Way không chỉ là một sản phẩm giải trí mà còn là câu chuyện của sự tự tin, hội nhập và giữ gìn bản sắc Việt Nam qua hình ảnh văn hóa phong phú và đa dạng. Bên cạnh các biểu tượng lịch sử, nghệ thuật dân gian, MV còn lồng ghép các yếu tố đời sống như lễ hội đua bò Bảy Núi, nghệ thuật múa mô tô bay, quần thể di tích Tràng An – di sản thế giới của UNESCO, từ đó tạo ra một không gian nghệ thuật đậm đà bản sắc truyền thống nhưng được thể hiện bằng ngôn ngữ đương đại.
Trong quá trình sáng tạo, đội ngũ làm phim đã phối hợp cùng Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam để giới thiệu các tác phẩm hội họa kinh điển, nâng cao giá trị văn hóa trong sản phẩm. Các tác phẩm như Nhớ Một Chiều Tây Bắc, Đất Và Nước, Núi Đỏ Và Ngựa Trắng, Phố Hàng Mắm được tái hiện qua MV như một cách truyền cảm hứng và nâng cao ý thức bảo tồn nghệ thuật truyền thống.
Chỉ sau thời gian ngắn ra mắt, Come My Way đã khẳng định vị thế không chỉ trong làng V-pop mà còn trong làng nhạc thế giới. Thành tích vượt bốc các bảng xếp hạng toàn cầu, số lượt xem khủng trên YouTube, cùng các vị trí nổi bật ở nhiều thị trường chứng tỏ sức hút ngày càng tăng của Sơn Tùng M-TP. Đây còn là bước đi chiến lược trong kế hoạch mở rộng tầm ảnh hưởng quốc tế của nam ca sĩ trẻ, khi có sự góp mặt của Tyga – biểu tượng của rap Mỹ, góp phần biến Sơn Tùng trở thành đại diện của nhạc Việt trên đấu trường quốc tế.
Dưới góc nhìn của các chuyên gia, có thể thấy rằng việc kết hợp các yếu tố văn hóa truyền thống trong MV là một bước đột phá, mở ra hướng đi mới cho âm nhạc Việt Nam trong bối cảnh hội nhập toàn cầu. Quan trọng hơn, đó là sự thể hiện tinh thần tôn trọng, sáng tạo và khuyến khích đấu tranh để giữ gìn và phát huy giá trị di sản dân tộc trong thế giới đương đại.