PHÁT HIỆN RÕ RÀNG MỘ LIỆT SĨ TẬP THỂ TẠI CÔNG VIÊN LÊ THỊ RIÊNG SAU 8 NĂM NGHIÊN CỨU

Sáng ngày 8.6 tại TP.HCM, Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia đã tổ chức hội thảo nhằm xác minh và đi đến kết luận chính xác về vị trí các rãnh mộ liệt sĩ tập thể được chôn cất tại khu vực Nghĩa địa Chí Hòa – Chợ Quán, nay là công viên Lê Thị Riêng. Buổi họp là bước quan trọng trong quá trình tìm kiếm, quy tập hài cốt các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh trong chiến tranh, qua đó góp phần giữ gìn ký ức anh hùng dân tộc.

Trong phần trình bày, đại tá Bùi Yên Tĩnh, Phó cục trưởng Cục Tác chiến, Bộ Tổng tham mưu, đã nhận xét về phương pháp kỹ thuật được sử dụng để xác định vị trí các rãnh mộ tập thể tại khu vực. Ông cũng đề xuất các giải pháp hợp tác nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác thu thập, phân tích, xác minh thông tin liên quan đến mộ liệt sĩ.

Đại tá Bùi Yên Tĩnh cho biết, tổ giúp việc trực tiếp cho Phó thủ tướng Chính phủ đã tiếp nhận hồ sơ nghiên cứu, định vị khu vực các rãnh mộ của liệt sĩ hy sinh trong trận Mậu Thân tại khu vực Chợ Lớn cuối tháng 1, đầu tháng 2 năm 1968, do nhóm chuyên gia, kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng chủ trì thực hiện.

Trong suốt 8 năm liên tục, nhóm nghiên cứu đã dày công thu thập và xử lý hàng loạt tư liệu để xác định chính xác vị trí các khu mộ. Các tài liệu này bao gồm ảnh hiện trường, không ảnh, ảnh vệ tinh từ nhiều nguồn quốc tế như hãng tin AP, các ảnh vệ tinh từ Mỹ, Pháp; bản đồ thành phố trước và sau năm 1975, cùng các báo cáo quân sự liên quan đến quá trình giải tỏa nghĩa địa Chí Hòa.

Đại tá nhấn mạnh, tài liệu trong hồ sơ cực kỳ đa dạng, rõ ràng về nguồn gốc. Quá trình nghiên cứu kéo dài từ tháng 11.2018 đến tháng 5.2026, thể hiện sự công phu trong kỹ thuật và phương pháp phân tích dữ liệu của nhóm. Đặc biệt, việc xử lý và xâu chuỗi ba bức ảnh hiện trường chụp từ nhiều nguồn khác nhau, qua các phân tích về địa hình và các yếu tố đặc trưng, đã chứng minh đây cùng một khu vực, cùng một thời điểm, liên quan đến cùng một sự kiện.

Qua các nghiên cứu kỹ lưỡng, nhóm đã xác định rõ ràng không gian khu vực chụp ảnh, trong đó các dãy nhà cư xá và tháp nước trong ảnh đều phù hợp với không ảnh năm 1972 chụp khu vực Cư xá Bắc Hải, quận 10, trước đây. Nhờ đó, xác định được chính xác vị trí các bức ảnh chụp tại Nghĩa địa Chí Hòa – Chợ Quán, chính là khu vực Công viên Lê Thị Riêng ngày nay.

Quá trình xác định vị trí các rãnh mộ cũng gặp không ít gian nan. Để khẳng định chắc chắn rãnh mộ số 3 nằm tại đây, nhóm đã mất bốn năm đợt xâu chuỗi, loại trừ các khả năng khác dựa trên phân tích hình ảnh, đối chiếu các dữ liệu rồi kết luận rãnh mộ số 3 có độ tin cậy cao, còn hai rãnh còn lại cần tiếp tục nghiên cứu.

Sau khi xác định được không gian, thời gian và sự kiện, nhóm tiếp tục định vị các rãnh mộ tập thể dựa trên các phương pháp kỹ thuật như: phân tích đối chiếu ảnh hiện trường, ảnh vệ tinh, sử dụng hệ quy chiếu, chuyển đổi tọa độ qua các bản đồ cũ và mới. Phương pháp này đã đem lại kết quả khoa học, có độ tin cậy cao, đặc biệt đối với rãnh mộ số 3.

Tổng thể, các kết quả của nghiên cứu cho thấy vị trí rãnh mộ này là chính xác, trong khi các rãnh còn lại vẫn cần thêm thông tin để xác minh. Đặc biệt, qua hội thảo, đại tá cũng nhấn mạnh việc xây dựng ngân hàng hồ sơ mộ liệt sĩ tập thể là một đề xuất cần thiết nhằm giải quyết những điểm nghẽn thiếu thông tin hiện nay.

Trong phần tham luận, ông nhấn mạnh, việc khai thác và lưu trữ dữ liệu là yếu tố quyết định thành công của công tác tìm kiếm. Hiện tại, nguồn dữ liệu trong nước ngày càng cạn kiệt, do nhân chứng già yếu, thông tin bị mất hoặc không rõ ràng. Để nâng cao hiệu quả, ông kiến nghị sớm xây dựng hệ thống ngân hàng hồ sơ, tích hợp công nghệ radar quét ngầm trong khảo sát mặt đất để hỗ trợ xác định chính xác vị trí các mộ liệt sĩ còn chưa rõ thông tin, góp phần hoàn thiện công tác quy tập hài cốt liệt sĩ trong thời gian tới.