KHÓA THÔNG MINH AN TOÀN VÀ RỦI RO ẨN CHỨA TRONG NGÔI NHÀ HIỆN ĐẠI

CẤU TẠO VÀ CƠ CHẾ VẬN HÀNH CỦA KHÓA THÔNG MINH

Tiến sĩ Võ Đình Tùng, giảng viên Viện Kỹ thuật của Trường đại học Công nghệ TP.HCM, cho biết bộ khóa thông minh cơ bản gồm ba phần chính: cảm biến xác thực như nhận diện vân tay, thẻ từ hoặc mã số; bo mạch điều khiển; và cơ cấu chấp hành thường là motor hoặc nam châm điện. Trong đó, cơ cấu chấp hành đóng vai trò quyết định việc mở hay khóa chốt.

Khi vận hành, người dùng chỉ cần ghi nhớ vân tay, mã hoặc thẻ từ để mở khóa dễ dàng. Nguyên lý hoạt động của khóa dựa vào phản ứng kỹ thuật, như khóa tự động mở khi mất nguồn điện (fail-safe) hoặc giữ chặt ngay cả khi không có điện (fail-secure). Tuy nhiên, theo tiến sĩ Tùng, trong tình huống hỏa hoạn, nhiệt độ cao có thể gây hư hỏng bo mạch, làm giãn nở hoặc biến dạng cơ khí, khiến chốt khóa bị kẹt cứng – vấn đề không chỉ do lỗi điện tử mà còn liên quan đến vật liệu và thiết kế.

Để đảm bảo an toàn, một chiếc khóa thông minh tiêu chuẩn phải có các lớp dự phòng như pin khẩn cấp và cơ chế mở cơ khí, ví dụ chìa khóa hoặc tay gạt nội bộ, đảm bảo luôn có thể mở từ bên trong trong mọi tình huống khẩn cấp, hạn chế tối đa nguy cơ gây cản trở thoát hiểm.

GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG AN TOÀN TỪ KIẾN TRÚC SƯ

Thạc sĩ Lê Hải Hồng Phong, Phó trưởng khoa Kiến trúc – nội thất – mỹ thuật ứng dụng của Đại học Nguyễn Tất Thành, chia sẻ rằng việc tích hợp công nghệ thông minh vào nhà là xu hướng tất yếu của thời đại. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng sự quá phụ thuộc vào thiết bị điện tử mà thiếu các phương án dự phòng có thể biến ngôi nhà thành “cạm bẫy” trong các tình huống khẩn cấp.

Ông Phong cảnh báo các hệ thống khóa điện tử, đặc biệt tại các chung cư, nhà trọ, thường thiếu hệ thống lưu điện hoặc cảnh báo cháy. Khi mất điện đột ngột hoặc thiết bị không nhạy, việc thoát hiểm sẽ bị đe dọa nghiêm trọng. Nguyên tắc thiết kế kiến trúc cần hạn chế tối đa sự phụ thuộc vào nguồn điện cho các cơ chế thoát hiểm, nhấn mạnh rằng nguồn điện này thường là yếu tố bị ảnh hưởng đầu tiên trong hỏa hoạn.

Ngoài ra, việc phân biệt rõ ràng giữa các tính năng an ninh chống trộm và an toàn thoát nạn, cùng với lựa chọn vật liệu chịu nhiệt, là hướng đi cần thiết cho sự phát triển của công nghệ khóa thông minh trong tương lai. Theo ông, các gia đình nên chuẩn bị nguồn dự phòng như máy phát điện hoặc bộ lưu điện (UPS) riêng cho cửa chính để đảm bảo hoạt động liên tục trong tình huống khẩn cấp.

THIẾT BỊ VÀ CHUẨN BỊ CHỐNG RỦI RO TỪ CHUYÊN GIA

Chuyên gia nhấn mạnh rằng, bên cạnh việc sử dụng các thiết bị uy tín, người dùng cần tìm hiểu kỹ về nhà sản xuất để đảm bảo độ nhạy và phản ứng nhanh của khóa. Đồng thời, việc duy trì hạ tầng phòng cháy chữa cháy như bình chữa cháy, thang thoát hiểm cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ an toàn toàn bộ cư dân trong nhà.

Trong các khu vực đông người, nên duy trì các phương án an toàn truyền thống cùng với các thiết bị thông minh, để hạn chế tối đa nguy cơ rủi ro trong các tình huống khẩn cấp. Luôn có các biện pháp dự phòng giúp ngôi nhà không trở thành “cạm bẫy” trong các sự cố bất ngờ.