VĂN HÓA TRONG KỶ NGUYÊN SỐ: BẢN SẮC TỰ HÀO, SỨC MẠNH TINH THẦN VÀ VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ
Tại buổi tọa đàm khoa học mang tên “Văn hóa trong kỷ nguyên số: từ bản sắc đến sức mạnh mềm quốc gia”, do Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp cùng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức chiều 20.4 tại Đài Phát thanh – Truyền hình TP.HCM, các đại biểu và khách mời đã cùng nhau thảo luận về vai trò của báo chí và các cơ quan quản lý văn hóa trong việc giữ gìn và phát huy giá trị truyền thống giữa thời đại công nghệ số.
NHIỆM VỤ CỦA BÁO CHÍ VÀ CƠ QUAN QUẢN LÝ VĂN HÓA TRONG KỶ NGUYÊN SỐ
Phó chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam Nguyễn Đức Lợi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đổi mới phương thức truyền thông, ứng dụng khoa học công nghệ để tạo ra các hình thức tuyên truyền đa dạng, sáng tạo. Ông nhấn mạnh: “Thông tin phải luôn đúng, nhanh, hay và sắc bén, tạo ra sự đồng thuận và góp phần xây dựng nền tảng tư tưởng vững chắc trên không gian mạng.”
BÀI TOÁN VĂN HÓA VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG NỀN TẢNG VĂN HÓA SỐ
Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận TP.HCM Đinh Thị Thanh Thủy trình bày về những thách thức của TP.HCM sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Thành phố lớn đòi hỏi phải nâng cao năng lực quản lý nhằm giữ gìn bản sắc văn hóa, giảm thiểu xung đột văn hóa trong cộng đồng đa dạng. Bà cũng chỉ ra những hạn chế còn tồn tại như thiếu các sản phẩm văn hóa có giá trị cao, quy hoạch phát triển chưa đồng bộ, và công tác đầu tư chưa xứng tầm.
Vai trò của báo chí trong công nghiệp văn hóa và hội nhập toàn cầu
Tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ Lê Thế Chữ khẳng định: “Nhiều chương trình nghệ thuật, lễ hội, sự kiện du lịch, thể thao đều được truyền thông quảng bá mạnh mẽ, từ đó tạo dựng hình ảnh văn hóa Việt Nam với thương hiệu riêng.” Ông cũng nhấn mạnh rằng báo chí đóng vai trò quan trọng trong việc đưa giá trị văn hóa Việt đến với thế giới và hình thành các sản phẩm kinh tế sáng tạo có sức cạnh tranh quốc tế.
BÁO CHÍ – NGƯỜI GÁC CỘNG VĂN HÓA VÀ HƯỚNG DẪN GIÁ TRỊ
Trong bối cảnh các luồng văn hóa ngoại lai tràn lan qua môi trường số, vai trò của báo chí càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Các ý kiến nhất trí rằng báo chí không chỉ là tường thuật mà còn phải chủ động định hướng, lựa chọn các giá trị phù hợp và dẫn dắt dư luận theo hướng tích cực. Nhà báo Lý Việt Trung, Tổng biên tập Báo Phụ nữ TP.HCM, nhấn mạnh: “Chúng tôi đặt văn học nghệ thuật vào trung tâm của câu chuyện bản sắc, nhưng không chỉ giữ gìn quá khứ mà còn làm cho văn hóa sinh động trong đời sống hiện đại.”
NHỮNG SẢN PHẨM VĂN HÓA CẠNH TRANH QUỐC TẾ VÀ KHÁT VỌNG PHÁT TRIỂN
Nhiều sản phẩm văn hóa nổi bật đã tạo dấu ấn và cơn sốt trên thị trường như bộ phim Mưa đỏ hay các chương trình âm nhạc K-pop, Hollywood… đã trở thành những chiến lược quốc gia, góp phần nâng cao hình ảnh và sức ảnh hưởng của quốc gia trên bản đồ thế giới. Ông Trần Thanh Lâm, ủy viên Trung ương Đảng, nhận định rằng: “Chúng ta cần tư duy mới về phát triển văn hóa, không chỉ bảo tồn mà còn phải kinh tế hóa văn hóa một cách sáng tạo, bền vững, để tạo ra các sản phẩm ‘bom tấn’ đủ sức cạnh tranh quốc tế.”
THAY ĐỔI TƯ DUY VỀ KINH TẾ HÓA VĂN HÓA
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và số hóa, các quốc gia đã nhận thức rõ rằng văn hóa không còn đơn thuần là di sản để bảo tồn mà còn là ngành công nghiệp chiến lược. Hollywood, Hàn Quốc với K-pop, Trung Quốc xây dựng các tập đoàn truyền thông – văn hóa đa nền tảng để gia tăng ảnh hưởng toàn cầu. Chính vì vậy, nhà báo Tô Đình Tuân kêu gọi cần có tư duy mới: “Không chỉ bảo vệ giá trị, mà phải kinh tế hóa văn hóa một cách thông minh, sáng tạo và bền vững.”
KẾT LUẬN VÀ CAM KẾT PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Trong phần kết luận, ông Trần Thanh Lâm tổng kết: nhanh chóng nhận diện rằng văn hóa như hệ điều tiết, là nguồn lực nội sinh của sự phát triển bền vững. Trong kỷ nguyên số, sức mạnh của con người là nền tảng để xây dựng sức mạnh mềm, thể hiện qua khả năng sáng tạo, tự hào dân tộc, kỹ năng số và kháng thể văn hóa. TP.HCM, như một siêu đô thị, không chỉ là trung tâm kinh tế mà còn là trung tâm văn hóa, truyền cảm hứng và tạo ra những sản phẩm văn hóa “bom tấn” để vươn ra thế giới.
Chúng ta đang bước vào thời đại của công nghiệp văn hóa, nơi báo chí không chỉ là phương tiện truyền tải thông tin mà còn là lực lượng chiến lược góp phần xây dựng nền văn hóa bền vững, sáng tạo và đầy sức mạnh mềm của dân tộc.