NĂM NHÂM DẦN 2026: MƯA SƯƠNG MUỐI GỐI VÀ NHỮNG KẺ CHƠI MAI ĐAU ĐỚN
NHỮNG NGÀY ĐẦU NĂM MỚI, CÁI LẠNH KHẮP CAO NGUYÊN GÂY NÊN NHIỀU XÁO TRỘN. Thay vì không khí rộn ràng vặt lá cành, chuẩn bị cho mùa hoa tết, các vườn mai lại rơi vào cảnh ảm đạm do đợt sương muối dày đặc gây thiệt hại lớn. Những chồi non, nụ mai đều bị đốt cháy hoặc khô lại trước khi có thể nở rộ, khiến người trồng mai lâm vào cảnh thất vọng tràn trề.
NỖI ĐAU KHÔNG CHỮA NỔI CỦA NGHỀ TRỒNG MAI
Trong khu vườn rộng gần 2.000 m² nằm ở thôn Ia Rok (P. Hội Phú), ông Lê Văn Tiếp dẫn dắt ánh mắt buồn bẽo nhìn những chậu mai xếp đều tăm tắp. Hơn 800 cây mai, bao gồm cả cây của khách gửi chăm sóc, giờ chỉ còn chưa tới 200 cây có nụ để hy vọng đón tết. Ông thở dài: “Nhìn vườn mà chỉ còn lại niềm tiếc nuối. Năm này coi như công cả năm đổ sông đổ bể.”
Chỉ huyên náo rộn ràng của mùa mai tết giờ đã lặng im trong tiếc nuối. Lá mai bị cháy rìa, nụ mai khô lại trước khi kịp lớn, làm giảm đi phần lớn giá trị kinh tế của vườn. Đối với ông Tiếp, đó không chỉ là cây cảnh mà còn là kế sinh nhai của gia đình. Chi phí phân bón, thuốc dưỡng, nhân công… vẫn đều đặn, nhưng lần này, mùa hoa tết năm nay xem như đã thất bại.
Các vườn mai của anh Trung, anh Hoàng và nhiều người khác cũng chung số phận. Nhiều chậu mai gửi khách chơi tết giờ đây chỉ còn thoi thóp hy vọng, hoặc hoàn toàn mất nụ. Anh Trung chia sẻ: “Chỉ mong khách thông cảm. Nếu cây có hoa thì tính tiền đầy đủ, còn lại chỉ xin chút tiền phân thuốc. Trời không ban lộc thì đành vậy.”
Người chơi mai cũng đượm buồn. Anh Trần Văn Hoàng gửi ba chậu mai lớn, năm nào cũng rực rỡ vàng ươm, năm nay chỉ còn một cây còn có nụ. Trong lòng anh vẫn thấu hiểu, chủ vườn không ai muốn thất mùa, nên vẫn trích chút tiền chăm sóc như thường lệ.
MAI RỪNG CŨNG KHÓ THOÁT NẠN THIỆT HẠI
Tại xã Gào (trước đây là xã Ia Kênh, Gia Lai), nổi tiếng là thủ phủ mai rừng, người dân trồng mai từ rẫy cà phê, giâm cành hoặc trồng hàng rào quanh nhà. Công việc này đã giúp nhiều hộ có cuộc sống ổn định, có người sở hữu cả ngàn gốc mai. Tuy nhiên, năm nay mai rừng cũng khoẻ khoắn hơn mọi năm, ít nụ hơn do thời tiết bất lợi.
Ông Ralan Luih, một trong những hộ trồng mai lớn nhất xã, chia sẻ: “Năm nay lạ quá, còn mưa đến tháng 12, cây yếu đi rõ rệt.” Không chỉ người trồng mai rừng, các nhà sưu tầm mai lâu năm tại đô thị cũng chung tâm trạng buồn rầu. Nguyễn Hoàng Huy (P. Diên Hồng) nói: “Vườn gần trăm cây mà không cây nào đạt yêu cầu. Lá, nụ đều cháy hết.”
Cây mai vốn đòi hỏi chăm sóc cực kỳ kỹ lưỡng. Sai sót trong kỹ thuật có thể khiến cây tươi tốt rồi bất ngờ chết dần. Việc bón phân, phun thuốc, xử lý nụ đòi hỏi tay nghề cao, và mỗi nghệ nhân lại có bí quyết riêng để giữ cây mai khỏe mạnh, điều đó không dễ “học lỏm”.
KHOẢNG ĐẢO HIẾM HƠI: VƯỜN MAI CỦA ANH LÊ VĂN THẢO
Trong bức tranh ảm đạm chung đó, vườn mai của anh Lê Văn Thảo ở P. Thống Nhất lại là điểm sáng hiếm hoi. Hơn 1.000 chậu mai trong vườn đều xanh mướt, đầy nụ, nhân công tất bật vặt lá, chăm cây, tạo không khí sôi động trong mùa vụ. Trong số này, có những chậu mai trị giá hàng tỷ đồng, các gốc mai cổ thụ, thân uốn lượn theo hình nghệ thuật, thể hiện sự sung mãn và chăm sóc bài bản.
Anh Thảo chia sẻ: “Tôi từ Bình Định lên đây mang nghề trồng mai hơn 20 năm. Gia đình tôi có khoảng 200 chậu, phần còn lại của khách gửi. Nhiều đại gia và người nổi tiếng đã quen thuê cây chơi tết từ nhiều năm, thường gửi trước tết để thưởng thức rồi mang về sau đó. Muốn có cây đẹp thì phải đặt trước.”
Khi được hỏi về bí quyết giữ mai khỏe mạnh, anh Thảo trả lời ngắn gọn: “Còn tùy.” Và đó chính là điều mà những người chăm sóc mai giấu kín, giữ cho riêng mình như một bí quyết thành công trong nghề.
Năm nay, khi nhiều vườn mai thất thu nặng nề, vườn mai của anh Thảo vẫn ẩn chứa hi vọng, minh chứng rõ nét cho sự khác biệt của những nghệ nhân chăm mai thực thụ.