Nhật Bản vươn mình trong cuộc đua tên lửa và liên minh chiến lược nhằm ứng phó với các nguy cơ từ Trung Quốc và Quảng Đông xoay quanh Đài Loan

TRẬN ĐÁNH TÊN LỬA ĐANG NÂNG CAO

Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Nhật Bản và Trung Quốc về vấn đề Đài Loan, Tokyo đã chính thức tuyên bố triển khai các hệ thống tên lửa đến đảo Yonaguni, chỉ cách Đài Loan hơn 110 km. Động thái này cho thấy sự thể hiện rõ rệt của Nhật Bản trong việc chia sẻ trách nhiệm phòng thủ cùng Đài Bắc nếu Trung Quốc dùng tới sức mạnh quân sự nhằm vào Đài Loan.

Trong thời gian gần đây, Tokyo đã đẩy mạnh các hoạt động tăng cường thế trận phòng thủ tên lửa quanh eo biển Đài Loan. Vào tháng 7, Nhật Bản đã thử nghiệm thành công tên lửa đối hạm Type-88 do tự sản xuất, có tầm bắn vượt quá 100 km. Đặc biệt, Nhật Bản đang tiến hành nâng cấp dòng tên lửa Type-12, có khả năng đạt tầm bắn lên đến 1.000 km, bao gồm phiên bản kích hoạt từ tàu ngầm và hướng tới việc tự chủ phát triển tên lửa chống hạm phóng từ máy bay.

Ngoài ra, từ năm ngoái, Nhật Bản cũng đã thử nghiệm tại Mỹ loại tên lửa siêu vượt âm đạt tốc độ Mach 5, tương đương vượt qua gấp năm lần vận tốc âm thanh, với tầm bắn khoảng 800 km. Hiện các hệ thống này đang được nâng cấp nhằm mở rộng phạm vi tấn công đến 3.000 km. Đánh giá của GS Stephen Robert Nagy từ Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế tại Nhật cho biết: “Nhật Bản đang đẩy mạnh đầu tư vào các hệ thống phòng thủ tên lửa để ngăn chặn nỗ lực của Trung Quốc trong việc thâu tóm Đài Loan. Đồng thời, Tokyo cũng lo ngại về các động thái của Trung Quốc nhằm sử dụng hải quân hoặc các phương tiện hỗn hợp để chiếm quần đảo tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư, một điểm chiến lược đặt cược trong chuỗi đảo thứ nhất có thể hỗ trợ Nhật Bản hoặc Philippines trong các xung đột với Bắc Kinh.”

CHIẾN LƯỢC QUÂN SỰ LÂU DÀI VÀ HỢP TÁC MỸ-NHẬT

Không chỉ tập trung vào các hệ thống tên lửa, Nhật Bản còn theo đuổi chiến lược quân sự toàn diện, hợp tác chặt chẽ với Mỹ. Từ đầu năm 2024, theo tiết lộ của Nikkei Asia, hai quốc gia đã phối hợp hiện đại hóa cơ cấu chỉ huy liên minh, thành lập bộ chỉ huy tác chiến chung giám sát các lực lượng hải quân, không quân, lục quân của Mỹ tại Nhật Bản.

Hai bên cũng nâng cấp cơ chế hợp tác trong các tình huống bất ngờ, chuẩn bị sẵn sàng các phương án phản ứng nhanh. Đồng thời, dự kiến thành lập Bộ chỉ huy tác chiến chung Nhật Bản (J-JOC), làm cầu nối hợp tác chiến lược giữa hai quốc gia.

Kyodo đưa tin cuối năm ngoái, Nhật Bản và Mỹ đã phát triển các kế hoạch phản ứng khẩn cấp nhằm đối phó sự cố tại eo biển Đài Loan, trong đó nhấn mạnh khả năng phóng tên lửa và triển khai các đơn vị tên lửa tới các đảo Tây Nam Nhật Bản như Nansei, Okinawa, cùng với sự hỗ trợ của lực lượng Thủy quân lục chiến Mỹ sở hữu hệ thống tên lửa phản lực cao cơ động HIMARS và các vũ khí khác. Các hoạt động thử nghiệm các kịch bản nhằm ứng phó với các cuộc tấn công từ Trung Quốc được tiến hành qua các cuộc tập trận chung, trong đó, một số giả định về tấn công căn cứ ở Sasebo, Iwakuni và Yonaguni, cùng các hành động tấn công tên lửa vào căn cứ của Mỹ tại Nhật Bản.

Mặc dù Tokyo không xem các kịch bản này là “tấn công trực tiếp vào Nhật Bản” theo hiến pháp, nhưng có thể xem xét các diễn biến này là “tình huống đe dọa sự sống còn” để Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (SDF) được phép dùng vũ lực dựa trên quyền tự vệ tập thể. Thủ tướng Sanae Takaichi từng tuyên bố rằng: “Nếu Đài Loan bị tấn công, điều đó có thể được xem là ‘tình huống đe dọa sự sống còn của Nhật Bản’.”

Chuyên gia Nagao phân tích rằng: “Khoảng cách các đảo của Nhật Bản chỉ cách Đài Loan khoảng 100 km. Nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan, Mỹ có thể điều chiến đấu cơ từ Okinawa để bảo vệ, và Trung Quốc hoàn toàn có thể tấn công các căn cứ này tại Nhật Bản.”

Chiến lược lâu dài của Nhật Bản rõ ràng hướng tới phòng thủ chủ động, chuẩn bị cho các tình huống xung đột quy mô lớn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các tuyến hàng hải quan trọng. Một cuộc chiến tại Đài Loan không chỉ gây thiệt hại về kinh tế đối với Trung Quốc và Đài Loan, mà còn ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt ngành công nghiệp bán dẫn của Nhật Bản – một thành tố then chốt trong nền kinh tế công nghệ cao và quốc phòng của quốc gia này.

Thông qua các bước đi mạnh mẽ và hợp tác chặt chẽ với Mỹ, Nhật Bản đang chuẩn bị cho một tương lai đầy thách thức, đặc biệt trong bối cảnh biến động căng thẳng khu vực xoay quanh vùng biển chiến lược này.