TRĂNG XANH HIẾM GẶP TẠI VIỆT NAM VÀO ĐÊM 31.5, CHỈ CÓ MỘT LẦN TRONG GẦN 3 NĂM

Theo Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), tối nay, ngày 31.5, người dân Việt Nam sẽ có cơ hội chứng kiến lần trăng tròn thứ hai của tháng, còn gọi là trăng xanh, hòa quyện cùng dịp lễ Phật đản cuối tháng 4. Dù mang tên gọi “trăng xanh”, thực tế mặt trăng không đổi màu, nhưng điểm đặc biệt nằm ở thời điểm xảy ra, khi mặt trăng tỏa sáng rực rỡ trong chòm sao Scorpius, cách Trái đất khoảng 406.135 km. Đó là lần trăng tròn xa nhất trong năm 2026, kết hợp giữa hiện tượng trăng xanh theo tháng và gọi là micromoon — trăng tròn nhỏ hơn và yếu hơn so với bình thường do gần điểm viễn địa trên quỹ đạo.

Chuyên gia thiên văn cho biết, mặt trăng tối nay sẽ không mang màu xanh thực tế. Điểm đặc biệt chỉ ở chỗ, trăng sẽ xuất hiện trong trạng thái nhỏ hơn khoảng 5,5% và mờ hơn 10,5% so với trăng tròn tiêu chuẩn, điều này gần như không thể nhận ra bằng mắt thường nếu không có ảnh chụp so sánh.

Trăng xanh là gì và vì sao lại hiếm gặp?

Trong văn hóa phương Tây, trăng xanh nổi tiếng là hiện tượng hiếm gặp, bởi cụm từ “once in a blue moon” để diễn tả điều gì đó vô cùng hiếm hoi. Hiện tượng này có hai dạng: hoặc là trăng tròn thứ ba trong một mùa có 4 trăng tròn, hoặc là trong một tháng có đến 2 lần trăng tròn. Tối nay, chúng ta chứng kiến trăng xanh theo tháng, khi trong tháng 5 có đến hai lần trăng tròn, diễn ra vào ngày 1.5 và ngày 31.5.

Thông qua các hiện tượng này, mặt trăng có thể mang nhiều sắc thái khác nhau, tùy thuộc vào điều kiện khí quyển trái đất. Khi mặt trăng mọc hoặc lặn gần đường chân trời, ánh sáng mặt trăng phải đi qua lớp khí quyển dày hơn, làm cho mặt trăng có thể xuất hiện màu vàng, cam hoặc đỏ. Đây chính là lý do tại sao trong các lần trăng tròn hoặc nguyệt thực, mặt trăng thường chuyển thành các màu đặc trưng như đỏ hoặc cam.

Các nhà khoa học giải thích rằng, trong quá trình này, các bước sóng ánh sáng ngắn hơn bị tán xạ bớt, còn lại các bước sóng đỏ và vàng, tạo nên màu sắc đặc trưng trên mặt trăng hoặc trong các hiện tượng thiên văn như nguyệt thực toàn phần. Đối với trăng xanh tháng này, hiện tượng này sẽ không lặp lại cho tới ngày 31.12.2028, khi trăng sẽ trở thành “trăng máu” trong một lần nguyệt thực toàn phần huyền bí.

Dù ta không thể thấy màu xanh thực tế, nhưng sự kiện hiếm gặp tối nay mang lại cơ hội để người yêu thiên văn khám phá và hòa mình cùng những kỳ quan của vũ trụ trong dịp lễ Phật đản thiêng liêng.