VIỆT NAM NỖ LỰC ĐẤU TRANH CHỐNG BUÔN LẬU, HÀNG GIẢ VÀ XÂM PHẠM SỞ HỮU TRÍ TUỆ

Ngày 7.7, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc đã chủ trì cuộc họp trực tuyến của Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389). Trong 6 tháng đầu năm, các cơ quan chức năng đã phát hiện hơn 67.900 vụ vi phạm, tăng 36,66% so với cùng kỳ năm trước. Số thu ngân sách đạt gần 9.65 nghìn tỷ đồng, tăng 49,36%. Đồng thời, các vụ án liên quan tới xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cũng đã bắt giữ 2.789 đối tượng và khởi tố 1.676 vụ.

Phó thủ tướng nhấn mạnh chiến dịch chống buôn lậu là công việc còn dài, chưa kết thúc. Ông đánh giá cao nỗ lực của Việt Nam trong việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời chia sẻ các đối tác quốc tế, đặc biệt là Mỹ, đã ghi nhận tích cực về những thành tựu này của Việt Nam. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả khả quan, vẫn còn tình trạng trách nhiệm của các lãnh đạo trong công tác này chưa đủ cao, còn có những trường hợp tiếp tay, bảo kê, gây khó khăn cho quá trình đấu tranh.

Ngoài ra, Phó thủ tướng cũng chỉ rõ năng lực của một số cán bộ còn hạn chế, đặc biệt trong lĩnh vực mới nổi như thương mại điện tử, bán hàng đa cấp, hàng giả và xâm phạm sở hữu trí tuệ. Chính phủ dự kiến sẽ ban hành nghị định mới về quản lý an toàn thực phẩm, trong đó sẽ đề cao vai trò của một cơ quan duy nhất để quản lý từ sản xuất đến tiêu dùng, nhằm ngăn chặn tình trạng tiếp tay, bảo kê cho các hành vi vi phạm.

PHÁT HIỆN, ĐIỀU TRA NHIỀU HÀNH VI VI PHẠM

Tại cuộc họp báo ngày 2.7, đại tá Phạm Trường Giang, Phó cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế, tham nhũng, buôn lậu (C03, Bộ Công an), cho biết trong đợt cao điểm, ngành công an đã điều tra và xử lý 191 vụ vi phạm sở hữu trí tuệ. Trong đó, đã khởi tố 100 vụ với 162 bị can, liên quan đến xâm phạm quyền tác giả hoặc quyền sở hữu công nghiệp; cũng như 22 vụ, 28 bị can về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả.

Theo đại tá Giang, mặc dù nỗ lực trong công tác chống vi phạm bản quyền, nhưng tình trạng sao chép, phân phối trái phép tác phẩm âm nhạc, điện ảnh vẫn còn xảy ra, đặc biệt trên các nền tảng trực tuyến như YouTube, Facebook, TikTok. Các thủ đoạn tinh vi như sử dụng công nghệ cao, cất giấu hàng trong thiết bị điện tử, đúc vàng thành linh kiện, hoặc chia nhỏ hàng hóa để tránh sự phát hiện đang gia tăng. Các đối tượng cũng lợi dụng mạng xã hội để livestream bán hàng giả, hàng nhập lậu, thậm chí là sử dụng tài khoản ngân hàng không chính chủ để giao dịch.

Đại diện C03 cảnh báo cộng đồng nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về sở hữu trí tuệ, hạn chế khai thác hoặc sử dụng trái phép các tác phẩm âm nhạc, phim ảnh, phần mềm nhằm bảo vệ quyền lợi của chính mình.

NHỮNG CHIÊU THUẬT PHỔ BIẾN TRONG BUÔN LẬU

Báo cáo của Ban chỉ đạo 389 nêu rõ, các đối tượng phạm pháp lợi dụng tuyến đường biển, hàng không và mạng xã hội để thực hiện các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại. Trên tuyến biển, thủ đoạn phổ biến là khai sai tên hàng, mã hàng, xuất xứ, khai báo trị giá thấp nhằm trốn thuế, phối hợp trộn lẫn hàng giả, hàng cấm trong container hợp pháp. Họ còn lợi dụng tỷ lệ kiểm tra thấp tại cảng để đưa hàng lậu qua cửa khẩu.

Trên các tuyến hàng không, các đối tượng dùng thủ đoạn tinh vi như cất giấu trong vali, thiết bị điện tử, đúc vàng thành linh kiện, cũng như phân nhỏ hàng để qua mặt các kiểm tra. Các hình thức bán hàng qua livestream, thuê căn hộ hoặc nhà dân làm kho chứa hàng, hoàn toàn hoạt động trên môi trường số, góp phần duy trì và phát triển các hoạt động trái phép.

Đặc biệt, tình trạng sử dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ Deepfake để cắt ghép hình ảnh của các nhân vật nổi tiếng, bác sĩ hoặc chuyên gia trong quảng cáo các thực phẩm chức năng, mỹ phẩm và thuốc chữa bệnh đã phát hiện và cảnh báo. Thủ đoạn này khiến người tiêu dùng dễ bị nhầm lẫn, ảnh hưởng tới sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng.

Chính quyền Việt Nam đang quyết tâm đẩy mạnh các biện pháp đấu tranh, xử lý mạnh mẽ các hành vi vi phạm, nhằm bảo vệ thị trường trong sạch, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững lĩnh vực sở hữu trí tuệ và thương mại hợp pháp.