Việt Nam sẵn sàng bứt phá để trở thành quốc gia thu nhập cao trong tương lai gần

VIỆT NAM ĐÁP ỨNG NGƯỠNG MỤC TIÊU PHẤN ĐẤU VÂN ĐỒN PHÁT TRIỂN KINH TẾ

Việt Nam đã chính thức gia nhập nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình cao, với dự báo GDP bình quân đầu người vào năm 2025 sẽ đạt khoảng 5.000 USD. Để tiến tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045 theo tiêu chí của Ngân hàng Thế giới, con số này cần vượt ngưỡng 12.535 USD mỗi năm. Đây là mục tiêu toàn diện đòi hỏi sự nỗ lực lớn, tập trung vào nâng cao chất lượng tăng trưởng và đổi mới sáng tạo.

Làm thế nào để duy trì tốc độ tăng trưởng hai chữ số và hướng tới nền kinh tế phát triển bền vững? Phần lớn các chuyên gia đều nhấn mạnh rằng phát triển dựa trên nền tảng khoa học công nghệ và sáng tạo sẽ là chìa khóa quyết định thành công.

Theo PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình, Viện trưởng Viện Phát triển chính sách ĐH Quốc gia TP.HCM, từ năm 2021 đến 2025, kinh tế VN duy trì mức tăng trưởng khá, trung bình khoảng 6,3% mỗi năm. Quy mô GDP dự kiến vượt 510 tỷ USD, trong khi GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.000 USD. Đồng thời, giảm tốc độ tăng dân số xuống còn 0,99% mỗi năm tạo điều kiện cho GDP/người tăng nhanh hơn về dài hạn. Các mô hình dự báo cho thấy, nếu duy trì tốc độ tăng trưởng này, GDP bình quân đầu người có thể đạt tới gần 23.000 USD vào năm 2045, vượt qua chuẩn thu nhập cao. Trong kịch bản tích cực hơn, tốc độ tăng trưởng 10% trong giai đoạn 2026-2045 sẽ đưa con số này lên hơn 27.000 USD.

Điều này cho thấy, để đạt được mục tiêu lớn này, Việt Nam không bắt buộc phải duy trì mức tăng trưởng hai chữ số liên tục trong 20 năm, quan trọng là nâng cao chất lượng tăng trưởng để đảm bảo tính bền vững của quá trình phát triển.

PGS-TS Võ Đại Lược, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới, nhận định rằng để GDP bình quân đạt 16.000 – 17.000 USD vào năm 2045, Việt Nam cần đạt mức tăng trưởng 8-9%/năm liên tiếp. Trong lịch sử, chỉ có Trung Quốc mới tạo ra bước nhảy vọt về kinh tế nhờ duy trì mức tăng trưởng 10% trong vòng hai thập kỷ, còn Hàn Quốc đã trải qua 25 năm tăng trưởng trung bình khoảng 7-8% để đạt mức thu nhập 16.000 USD mỗi năm. Tuy nhiên, thời điểm hiện tại, thế giới đang phải đối mặt với những thách thức lớn như xung đột quốc tế, biến đổi khí hậu, cạn kiệt nguồn tài nguyên… Điều này đòi hỏi Việt Nam phải nỗ lực vượt bậc hơn nữa để thực hiện các mục tiêu đề ra.

LÀM GÌ ĐỂ DẬY SỐ TĂNG TRƯỞNG GẤP ĐÔI?

Chuyên gia đề xuất rằng, đầu tư mạnh vào hạ tầng sẽ là động lực then chốt giúp Việt Nam đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số. Việc đẩy mạnh các dự án hạ tầng, từ đường sắt, sân bay đến các khu công nghiệp, dự kiến sẽ tạo ra đòn bẩy lớn thúc đẩy phát triển kinh tế.

Các nhà khoa học cũng chỉ rõ rằng, để có bước đột phá, Việt Nam cần đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên nền tảng khoa học công nghệ, sáng tạo và chuyển đổi số. Trong bối cảnh hiện nay, yếu tố quyết định không còn là vốn đầu tư hay lao động rẻ nữa, mà chính là năng lực sáng tạo, đổi mới và công nghệ cao. Nhờ đó, năng suất tổng hợp sẽ nâng cao, cơ cấu kinh tế dịch chuyển sang các ngành có giá trị gia tăng cao hơn, cắt giảm phát thải, giảm thiểu rủi ro về tài nguyên.

Trong định hướng chiến lược, việc xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động là cấp thiết. Chính phủ cần đẩy mạnh các chính sách khuyến khích sáng tạo, thúc đẩy sở hữu trí tuệ, sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến KH-CN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tài sản công và thuế để tháo gỡ các rào cản, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và nhà khoa học phát huy khả năng sáng tạo.

PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình nhấn mạnh rằng, công tác thể chế cũng phải được cải thiện đáng kể. Đẩy mạnh các chính sách khai thông nguồn lực trong nền kinh tế, đặc biệt là khu vực tư nhân, là cách để thúc đẩy tăng trưởng. Đồng thời, khai thác cơ hội từ các hiệp định thương mại thế hệ mới, mở rộng thị trường, đẩy mạnh hội nhập để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tham vọng của Việt Nam còn được củng cố bởi các quyết định chính trị cao nhất, trong đó thể hiện rõ quyết tâm của lãnh đạo đưa kinh tế đất nước phát triển mạnh mẽ hơn nữa. Các nghị quyết, chiến lược đều đặt mục tiêu biến tiềm năng thành hiện thực, sớm đưa đất nước trở thành một nền kinh tế phát triển, dựa trên đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ cao.

Tuy nhiên, vẫn còn đó những nút thắt về thể chế cần tháo gỡ triệt để. Hệ thống pháp luật còn phân tán, cản trở sự linh hoạt trong điều hành và đổi mới. Việc thu hút nhân tài, đặc biệt là các chuyên gia trong và ngoài nước, cũng là yếu tố quan trọng để đưa đất nước tiến nhanh hơn trên con đường phát triển.

Thời cơ để đất nước vươn lên sứng đáng với tiềm năng lớn chưa từng có đang mở ra. Với quyết tâm chính trị, nỗ lực đổi mới sáng tạo và các chiến lược dài hạn, Việt Nam hoàn toàn có thể tạo ra bước đột phá rõ rệt trong tương lai gần.