TÔN NGHIÊM TRONG GIÁO DỤC ĐÃ MAI MỘT? NGHỆ THUẬT GIỮ GÌN GIÁ TRỊ TÔN SƯ TRỌNG ĐẠO TRONG XH HIỆN ĐẠI

Những câu chuyện về hành vi xấu trong trường học, như học sinh đánh cô giáo, kéo rèm che, giật tóc hay nhốt và văng tục, đang gây xôn xao dư luận và khiến người ta đặt câu hỏi về sự suy giảm của giá trị tôn nghiêm trong giáo dục. Tại sao trong xã hội ngày nay, hình ảnh người thầy bị xâm phạm, xỉ nhục lại dễ dàng xuất hiện đến vậy? Những nguyên nhân nào đang khiến nền giáo dục của chúng ta dần mất đi vẻ đẹp truyền thống, và làm sao để giữ gìn được những giá trị cao quý này?

Các ý kiến từ các nhà giáo, chuyên gia và nhà quản lý giáo dục đều đồng thuận rằng có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Trong đó, nhà giáo Nguyễn Thúy Uyên Phương nhấn mạnh: việc bạo lực tràn lan như một “ngôn ngữ chung” trở thành vấn đề hàng đầu. Theo cô, xã hội hiện nay, đặc biệt là không gian mạng, là nơi bạo lực và ngôn từ cay độc, nhục mạ trở thành phổ biến. Thanh thiếu niên ngày nay sống chủ yếu trên mạng, nơi sự độc hại âm thầm ảnh hưởng sâu vào tâm trí, thúc đẩy những hành vi giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực ngoài đời thực.

Bên cạnh đó, vấn đề đạo đức và nhân văn trong nhà trường cũng bị xem nhẹ. Các bộ môn nhân văn như nghệ thuật, văn chương, đọc sách thường bị xem là thứ “hoa lá cành” không cần thiết, gây ra tình trạng thiếu hụt dưỡng chất tâm hồn cho học sinh. Khi tâm hồn khô cằn, phản ứng bạo lực dễ dàng nảy sinh trong những tình huống căng thẳng. Đặc biệt, các áp lực về thành tích, điểm số và sự thiếu quan tâm đến giá trị đạo đức khiến giáo dục nhân cách ngày càng yếu đi.

Thứ nữa, sự bỏ bê của người lớn là nguyên nhân không thể xem nhẹ. Nhiều cha mẹ mải mê với công việc, phó mặc con cái cho nhà trường, trong khi lại dễ dàng dùng đòn roi ở nhà mà không đồng tình với sự nghiêm khắc của giáo viên. Thầy cô thì e dè, sợ bị phản ứng từ phụ huynh hay xã hội, dẫn đến việc lơ là trong việc uốn nắn, giúp học sinh nhận ra giới hạn của mình.

Vụ việc mới xảy ra tại Tuyên Quang, nơi học sinh lớp 7 nhốt, ném dép và văng tục với cô giáo, là một minh chứng rõ ràng về tình trạng bạo lực học đường ngày càng gia tăng, phản ánh rõ nét sự xuống cấp của ý thức tôn trọng giáo viên và giá trị đạo đức trong học sinh.

Trong bối cảnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT nhằm loại bỏ các hình thức kỷ luật nặng, chuyển sang phương pháp nhẹ nhàng, nhắm tới mục đích giáo dục và nhân văn. Tuy vậy, nhiều ý kiến bày tỏ lo ngại về việc thực hiện chưa đủ đồng bộ. Cô Nguyễn Thị Hoa, giáo viên Trường THCS Trần Phú, chia sẻ: “Khen thưởng và kỷ luật đều nhằm mục tiêu giáo dục toàn diện, giúp học sinh trưởng thành về nhận thức và nhân cách. Thay vì chỉ trừng phạt bằng hình thức nặng, chúng ta cần nuôi dưỡng tâm hồn học sinh qua những hoạt động tích cực, giúp các em nhận thức rõ giới hạn của bản thân trong môi trường an toàn.”

Cùng quan điểm này, cô Phạm Thị Nhiên, giáo viên tiểu học tại Đăk Lăk, cho biết thêm: “Việc thay thế các hình thức kỷ luật nặng bằng nhắc nhở hay yêu cầu xin lỗi mang lại hiệu quả tốt hơn cho trẻ nhỏ. Các em còn non nớt, dễ tổn thương, nếu bị xử lý quá nặng sẽ để lại hậu quả lâu dài, ảnh hưởng đến quá trình trưởng thành của các em.”

Cần nhìn nhận rõ rằng, giáo dục toàn diện không chỉ đơn thuần là truyền đạt kiến thức mà còn là quá trình nuôi dưỡng tâm hồn, giáo dục nhân cách, kỹ năng sống. Việc áp dụng các biện pháp nhẹ nhàng, đúng cách sẽ giúp hình thành môi trường học tập tích cực, tôn trọng lẫn nhau, giữ gìn những giá trị lịch sử của nghề dạy học và truyền thống tôn sư trọng đạo của dân tộc. Tuy nhiên, điều quan trọng là cần đồng bộ trong chiến lược giáo dục, trong đó vai trò của người lớn đóng vai trò trung tâm nhằm xây dựng một xã hội tôn vinh nghề dạy học và giữ gìn phẩm chất đạo đức.

Chỉ có như vậy, nền giáo dục của chúng ta mới có khả năng trở lại vẻ đẹp truyền thống, từng bước lấy lại sự tôn nghiêm vốn có của người thầy, và phát triển toàn diện những thế hệ trẻ tương lai.