VIỆT NAM VÀO TOP 15 SIÊU CƯỜNG THƯƠNG MẠI TOÀN CẦU: BỨT PHÁ VƯƠN XA TRONG NĂM 2025

Việt Nam vừa ghi dấu ấn lịch sử khi chính thức gia nhập top 15 siêu cường thương mại toàn cầu, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trong năm 2025 dự kiến vượt mốc 900 tỉ USD. Từ một nền kinh tế ngày càng linh hoạt, đà tăng trưởng ấn tượng này phản ánh bước chuyển mình mạnh mẽ của ngành thương mại Việt Nam, mở ra nhiều cơ hội mới và đặt ra những thách thức cần sẵn sàng đối mặt.

TĂNG TRƯỞNG KỶ LỤC VƯỢT NGOÀI MỌI DỰ ĐOÁN

Theo số liệu từ Cục Hải quan, tính đến ngày 15.11.2025, tổng kim ngạch thương mại cả nước đã đạt 801 tỉ USD, tăng 17,2% so với cùng kỳ năm 2024, tương đương mức tăng gần 120 tỉ USD. Với đà tăng này, dự báo cả năm 2025 sẽ cán đích từ 900 đến 920 tỉ USD, lập nên mốc kỷ lục mới.

Trước đó, Bộ Công thương dự đoán tổng kim ngạch năm nay chỉ khoảng 800 tỉ USD, nhưng thực tế đã vượt xa dự báo ngay từ giữa năm. Một trong những ngành nổi bật là chế biến và xuất khẩu thủy sản, dù phải đối mặt với các rào cản thuế quan từ thị trường Mỹ, ngành này đã nỗ lực tìm hướng đi mới. Tính đến tháng 10, thủy sản đã mang về 9,5 tỉ USD, tăng 15% so cùng kỳ 2024, và dự kiến năm nay đạt khoảng 11 tỉ USD.

“Trong bối cảnh có nhiều thách thức, các doanh nghiệp đã kịp thời chuyển hướng thị trường, khai thác tối đa lợi thế về chế biến sâu và mở rộng sang các thị trường mới như Trung Quốc, Nhật Bản, EU, Hàn Quốc,” ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng thư ký VASEP, chia sẻ. Thị trường Trung Quốc đã tăng trưởng 32%, đạt kim ngạch 2 tỉ USD, trở thành nhà nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam.

NGÀNH HÀNG CHỦ LỰC CÁC ĐIỂM SÁNG CỦA XUẤT NHẬP KHẨU

Ngoài thủy sản, ngành rau quả cũng ghi nhận sự bứt phá ngoạn mục. Dù có những tháng giảm sút trong nửa đầu năm, đến cuối năm 2025, kim ngạch rau quả đạt 7,8 tỉ USD sau 11 tháng, vượt năm ngoái hơn 600 triệu USD. Thị trường chính là Trung Quốc, cùng các thị trường như Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hà Lan và ASEAN đều tăng trưởng mạnh. Dự báo tổng xuất khẩu rau quả năm nay đạt khoảng 8,5 tỉ USD, hướng tới mục tiêu 10 tỉ USD trong năm 2026.

Chuyên gia Đặng Phúc Nguyên nhấn mạnh: “Ngành cần tập trung cải thiện chất lượng, xây dựng thương hiệu, đặc biệt là trái sầu riêng, và khai thác các nhóm sản phẩm chế biến sâu như surimi, mực, cá đông lạnh.” Các chính sách ưu đãi thuế qua các FTA sẽ giúp mở rộng thị trường và giảm phụ thuộc vào xuất khẩu tươi.

CUỒNG NHIỆT CHIẾN LƯỢC CẠNH TRANH VÀ GIẢI PHÁP ỔN ĐỊNH

Để duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ này, các ngành hàng cần xây dựng chiến lược rõ ràng. Theo ông Đặng Phúc Nguyên, ngoài việc tận dụng tốt các ưu đãi thuế quan, cần đẩy mạnh phát triển các sản phẩm xanh, thân thiện môi trường để đáp ứng xu hướng tiêu dùng toàn cầu ngày càng chú trọng bền vững và trách nhiệm xã hội.

Chia sẻ về các khó khăn, ông Nguyễn Hoài Nam cho biết: “Ngành thủy sản đang đối diện với các thách thức từ thuế đối ứng của Mỹ, chính sách bảo vệ môi trường như MMPA, thẻ vàng IUU. Do đó, doanh nghiệp cần chủ động tái cơ cấu, phát triển sản phẩm giá trị gia tăng và đầu tư công nghệ chế biến hiện đại.”

Trong khi đó, GS-TS Võ Xuân Vinh từ Viện Nghiên cứu Kinh doanh (ĐH Kinh tế TP.HCM) nhận định: “Dù đạt thành tích ấn tượng, chúng ta cần lưu ý đến những rủi ro như tăng tồn kho, ảnh hưởng của xu hướng thị trường xanh và các chính sách thuế chưa rõ ràng. Việc đàm phán sâu về thuế đối ứng và mở rộng các FTA là yếu tố quyết định trong dự báo dài hạn.”

Các chuyên gia đồng tình rằng, trong bối cảnh thế giới không ngừng biến động, việc duy trì xuất siêu ổn định và củng cố năng lực cạnh tranh chính là chìa khóa để Việt Nam giữ vững vị thế trong nhóm các siêu cường thương mại toàn cầu. Sự linh hoạt, sáng tạo của cộng đồng doanh nghiệp cùng sự hỗ trợ từ chính sách của nhà nước sẽ là nhân tố quyết định trên hành trình chinh phục các đỉnh cao mới của thương mại quốc tế.