NHỮNG NGƯỜI LỚn TƯƠNG TÁC VỚI XUNG ĐỘT CỦA CHIỀU HƯỚNG GÂY TỔN THƯƠNG NHÂN BẢO VỆ TRẺ NHƯ THẾ NÀO?

Từ nhỏ, tôi đã quen với hình ảnh bố mẹ cãi vã, một cuộc chiến vô cùng dữ dội không phút nào dứt. Khi hai người lớn trong gia đình không thể kiểm chế cảm xúc, mẹ tôi thường chạy lên gác trong cơn tức giận, gào thét vọng xuống dưới, trong khi bố phản ứng lại bằng những lời lẽ gay gắt. Đó là những khoảnh khắc mà nội tâm của đứa trẻ như tôi chỉ biết cảm thấy mệt mỏi, sợ hãi và mất phương hướng.

Sau những lần xung đột ấy là sự cố gắng kéo tôi về phía mỗi bên, với những câu nói chỉ trích, hạ thấp về người kia. Những lời nói đó không chỉ làm tổn thương người lớn mà còn đẩy tôi vào cảnh phải chọn phe, một điều quá sức với một đứa trẻ còn non nớt. “Mày đi ở với mẹ đi”, “Mày bênh bố chứ gì?” – những câu nói này như nhấn chìm trái tim tôi trong bối rối và tủi thân.

Gần đây, câu chuyện về vụ tranh cãi hậu ly hôn của Diệp Lâm Anh và Đức Phạm lại rộ lên trên mạng xã hội. Mặc dù mọi người tự cho rằng câu chuyện đúng sai thuộc về người lớn, nhưng người trong cuộc thì hiểu rõ hơn ai hết rằng đây là những vết thương âm thầm của trẻ em. Chỉ cần một lần nữa, hình ảnh hai người từng yêu thương quay mặt nhau trước ánh mắt của con, cũng đủ khiến trái tim của những đứa trẻ bị tổn thương sâu sắc.

THẮNG – THUA TRONG TRANH ĐẤU CỦA NGƯỜI LỚn KHÔNG GIAN TIẾP CẬN TRẺ

Trong các cuộc chiến của người lớn, thắng hay thua đều mang ý nghĩa riêng. Khi một mối quan hệ tan vỡ, ít ai đủ tỉnh táo để thừa nhận rằng cả hai đều có phần trách nhiệm. Thường thì, mỗi người đều tự bảo vệ hình ảnh của mình, tự nghĩ rằng mình là nạn nhân, là người đúng. Trong cảm giác này, sự tự trọng, lòng tự tôn bị tổn thương sẽ khiến họ tự huyễn hoặc rằng mình không phải là kẻ xấu.

Ngày nay, mạng xã hội trở thành nơi phán xử và thỏa mãn cảm giác được đứng về phía này hoặc phía kia. Những câu chuyện, clip, tin nhắn bị tung lên, càng nhiều người ủng hộ hay phản đối, cảm giác đó càng tăng mạnh. Người lớn vì đó mà dễ dàng đưa nỗi đau của mình lên mạng, tìm đồng minh để biện hộ.

Chuyện của Diệp Lâm Anh và Đức Phạm là ví dụ rõ ràng về điều đó. Cả hai đều thể hiện mình là người có trách nhiệm với con cái, nhưng thực chất, vòng xoáy tranh cãi cứ thế ngày càng lớn, trong khi trẻ em lại phải chứng kiến những xung đột ngày càng gay gắt. Khoảnh khắc đó, những đứa trẻ không chỉ nghe và thấy mà còn cảm nhận rõ sự căng thẳng, thù địch giữa cha mẹ mình.

TRẺ EM TỪ 6 ĐẾN 12 TUỔI HIỂU GÌ VỀ XUNG ĐỘT, NHƯNG LẠI VÔ Ý BỊ GĂNG BÓ

Trong giai đoạn này, trẻ đã đủ lớn để nhận biết xung đột xảy ra, nhưng chưa đủ trưởng thành để hiểu hết cảm xúc và bảo vệ chính mình. Các em có thể nghe thấy tiếng cãi vã, nhìn thấy ánh mắt căng thẳng, cảm nhận được bầu không khí thù địch, và thậm chí chứng kiến những trận xô xát ngay giữa đường hoặc trong nhà.

Chẳng hạn, trong hoàn cảnh của gia đình Diệp Lâm Anh, những lần xô xát tại nơi công cộng hoặc trước mặt trẻ khiến chúng không chỉ bị kéo vào tâm bão cảm xúc mà còn bị trấn thương tinh thần thật sự. Tâm trí nhỏ bé, dễ tổn thương của trẻ cảm thấy sợ hãi vô cùng mỗi lần chứng kiến bố mẹ giằng co, mất kiểm soát. Hình ảnh bố mẹ giằng xé nhau không chỉ in sâu trong tâm trí mà còn ảnh hưởng tới cảm xúc của chúng từ lâu về sau.

Thậm chí, khi những đoạn video về xung đột được chia sẻ lên mạng, cảm giác sợ hãi và xấu hổ ngày càng tăng lên. Các em bắt đầu so sánh gia đình mình với những gia đình “bình thường”, tự hỏi vì sao nhà mình lại khác biệt, cảm xúc bị pha trộn giữa yêu thương, lo lắng và tủi thân. Không biết đứng về phía ai, vì bên nào cũng dễ bị coi là phản bội, nên các em chọn giữ im lặng—biểu hiện của sự đau đớn thường trực lớn hơn tuổi.

CHỈ KHI TRẺ PHẢI CHỊU ĐỰNG XUNG ĐỘT KHIẾN NHIỀU EM $$$ KÉO DÀI TRONG ĐỜI

Thật cay đắng khi trên mạng, những hình ảnh, clip về xung đột của người lớn được xem như bằng chứng đúng sai, gây cảm giác rằng ai nhận nhiều sự ủng hộ hơn thì có lý hơn. Nhưng trong trái tim của đứa trẻ, sự sợ hãi, lo lắng, và tiêu cực mới là thứ đọng lại, còn những lượt thích, chia sẻ chẳng thể nào xóa nhòa nỗi đau thật sự.

Mỗi lần hình ảnh gia đình bị công khai, bị bàn tán, chính là một lần trẻ phải đối diện với sự mất mát của sự an toàn tinh thần. Ngôi nhà từng là nơi dựa vào, nơi truyền cảm hứng để các em trưởng thành lại trở thành sân chơi của tranh cãi, của người lạ, của dư luận. Trong những câu chuyện đó, dù bố mẹ có cố gắng lý giải thế nào, thì trẻ vẫn chỉ thấy những người thân yêu đang làm tổn thương nhau và chính mình.

Hình ảnh của gia đình Diệp Lâm Anh một lần nữa làm rõ điều này. Dù thế nào, các em nhỏ trong gia đình này đều nhận lấy vết thương tinh thần không dễ phai, nghe những câu nói, chứng kiến những hành động và cảm nhận nỗi sợ lớn dần trong trái tim non nớt của mình.

NHỮNG TRÁI TIM TRƯỞNG THÀNH TRONG BẦN CẢI VÀNG ĐAU

Chứng kiến những xung đột lặp đi lặp lại kết hợp với truyền thông, trẻ thường phát triển các cảm xúc tiêu cực và nỗi sợ mơ hồ. Các em học rằng, mâu thuẫn có thể làm người thân của mình trở thành kẻ lạ, chiếc cầu ly biệt, gây mất kiểm soát gia đình và bị cộng đồng bàn tán. Lớn lên, nhiều đứa không còn rõ đâu là giới hạn của cảm xúc, bắt đầu né tránh, kìm nén, và giữ kín những nỗi đau trong lòng.

Một số khác lại cố gắng trưởng thành trước tuổi, trở thành “người hòa giải bất đắc dĩ”. Các em nhận lỗi thay người lớn, cố gắng làm vừa lòng, giảm bớt căng thẳng, mong rằng bố mẹ sẽ bớt giận dữ. Nhưng cách trưởng thành này lấy đi tuổi thơ của trẻ, vì các em phải gánh những cảm xúc không thuộc về mình, lo lắng cho cảm xúc của người khác hơn là cảm xúc của chính mình.

Vấn đề chính nằm ở chỗ, người lớn thường nghĩ rằng những tổn thương đó sẽ phai nhạt nhanh, hoặc có thể dễ dàng xoa dịu bằng lời an ủi hay đồ chơi. Nhưng thực tế, đó là những vết tích lâu dài trong lòng trẻ, thậm chí còn theo chúng suốt cuộc đời, khiến chúng phải mất nhiều năm, thậm chí cả đời để tin rằng xung đột có thể giải quyết bằng sự tử tế, bình tĩnh chứ không phải bằng la hét hay chia sẻ public.

SỰ THẬT SAU NHỮNG CUỘC CHIA TAY VÀ SỰ CHĂM SÓC ĐỈNH CAO

Sau tất cả ồn ào, mọi người đều nhận ra một điều rằng, trên hết, tình yêu thương phải là điều giữ cho con cái cảm thấy bình yên. Không phải quần áo, học hành hay những lời xin lỗi trên mạng, mà chính sự yên ổn trong tâm hồn và sự an toàn của trẻ mới là điều quan trọng nhất. Một đêm ngon giấc, không nghe tiếng tranh cãi hay nhìn thấy hình ảnh gia đình bị soi mói là món quà lớn mà các trẻ cần nhận.

Hơn nữa, điều quan trọng nữa là cần giữ xung đột của người lớn trong không gian riêng tư, hạn chế tối đa việc để con trở thành nhân chứng hay khán giả cho những trận chiến đó. Không nên quay video, chia sẻ hình ảnh, hay làm rối thêm tình hình bằng những bình luận, tranh cãi công khai. Người lớn cần nhận thức rõ rằng, chính mình đang lấy mất đi bình yên của con, đồng thời làm tăng thêm gánh nặng về cảm xúc không nơi trốn cho các em.

Cuối cùng, trẻ em không cần bố mẹ hoàn hảo, họ cần những người trưởng thành biết cư xử tử tế, biết xin lỗi khi làm tổn thương nhau, biết hạ cái tôi để giữ gìn sự an toàn tinh thần cho con. Những tấm gương yêu thương, bình yên, bao dung là thứ các em cần hơn cả. Bởi, một đứa trẻ lớn lên trong môi trường bình yên sẽ hiểu rằng tình yêu không đòi hỏi sự hoàn mỹ, mà là khả năng dịu dàng, nhường nhịn và bao dung nhất trong những thời khắc khó khăn nhất.

Chính sự tử tế đó mới là món quà đích thực mà các bậc cha mẹ để lại cho con, vượt qua mọi đổ vỡ của cuộc đời.