BỘ GD-ĐT TẬN DỤNG BIỆN PHÁP MỚI ĐỂ TĂNG CƯỜNG MINH BẠCH VÀ TRUNG THỰC TRONG CÔNG TÁC NHIÊN CỨU KHOA HỌC

Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư số 24/2025/TT-BGDĐT với những sửa đổi, bổ sung quan trọng nhằm nâng cao chất lượng và tính minh bạch của các cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT. Những thay đổi này nhằm tạo ra một môi trường thi cử công bằng, tự nhiên và thúc đẩy phong trào nghiên cứu kỹ thuật trong học sinh phổ thông.

SỬA ĐỔI QUY ĐỊNH VỀ TỔ CHỨC VÀ LỰA CHỌN DỰ ÁN DỰ THI

Một điểm mới đáng chú ý là các đơn vị dự thi sẽ phải tổ chức lựa chọn dự án thông qua hình thức thi nội bộ theo quy chế ban hành, thay vì gửi các dự án trực tiếp. Điều này giúp các dự án khi tham gia cấp quốc gia không còn bị bỡ ngỡ hay gặp khó khăn trong quá trình lựa chọn, góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp và minh bạch của quy trình.

XÃ HỘI GIÁM SÁT VÀ CÔNG KHAI DỰ ÁN

Các dự án dự thi sẽ được công khai rộng rãi để xã hội dễ dàng giám sát, qua đó hạn chế những tiêu cực như sao chép, đạo văn hoặc điểm không công bằng, góp phần nâng cao uy tín và tính trung thực của cuộc thi. Bộ GD-ĐT khẳng định, mặc dù quy định này đã tồn tại trước đó, nhưng trong Thông tư sửa đổi, các nội dung này được nhấn mạnh rõ ràng hơn và đưa vào đối tượng hướng tới nhằm thúc đẩy liêm chính trong nghiên cứu khoa học.

NÂNG CAO TRÁCH NHIỆM VÀ MINH BẠCH TRONG HỒ SƠ DỰ THI

Ngoài ra, các đơn vị tổ chức cũng cần rõ ràng hơn trong việc công bố hồ sơ dự thi, bao gồm khai dự án, trách nhiệm của người hướng dẫn và các bước liên quan. Thay đổi này nhằm tăng cường trách nhiệm cá nhân và tổ chức, đảm bảo mọi hoạt động đều minh bạch, rõ ràng từ đầu đến cuối.

ĐÁNH GIÁ VÀ TÍNH CÔNG BẰNG TRONG SỐ LƯỢNG DỰ ÁN DỰ THI

Thay vì cào bằng về số lượng dự án dự thi dựa theo quy mô của sở GD-ĐT, Thông tư mới quy định cách tính dựa trên tỷ lệ dự án của sở so với toàn quốc. Các sở có phong trào mạnh sẽ được cử nhiều dự án hơn, còn các nơi chưa phát triển phong trào sẽ cần đẩy mạnh hoạt động để có thêm đại diện tham dự. Cụ thể, các đơn vị nhỏ tối đa 3 dự án, các tỉnh có tỷ lệ dự thi từ 1% đến 5% sẽ tối đa 6 dự án, từ 5% đến 10% tối đa 9 dự án, trên 10% tối đa 12 dự án. Đặc biệt, các trường phổ thông trực thuộc bộ, đại học hoặc viện nghiên cứu sẽ được phép đăng ký tối đa 3 dự án, tăng một dự án so với quy định cũ.

Thúc đẩy phong trào quốc tế và bảo vệ tính trung thực

Các đơn vị dự thi còn được khuyến khích gửi thêm dự án nếu trong năm liền kề trước đó đã đạt giải thưởng quốc tế như một cách khích lệ phong trào. Đồng thời, Bộ cũng đưa ra quy định rõ ràng hơn về việc hạn chế các dự án gian lận hoặc sao chép, nhằm hướng tới xây dựng một môi trường nghiên cứu trung thực và trong sáng hơn.

Những bước đi này thể hiện rõ nỗ lực của Bộ GD-ĐT trong việc nâng cao chất lượng, tính khách quan và đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học trong nhà trường phổ thông. Các biện pháp mới được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng một cộng đồng nghiên cứu trong sáng, phát triển bền vững và thúc đẩy sáng tạo trong giới trẻ Việt Nam.