Chia sẻ quan điểm chính sách đất đai: Ai nắm quyền, ai làm kỹ thuật?

VIỆN KINH TẾ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG ĐỀ XUẤT PHÂN RẠNH NHIỆM VỤ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Ngày 19.12, Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường đã gửi văn bản chính thức đến Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp – Môi trường, cùng Cục trưởng Cục Quản lý đất đai với nội dung đề xuất rõ ràng về phân định nhiệm vụ quản lý đất đai tại địa phương. Theo đó, đất đai thuộc sở hữu toàn dân, và chính quyền xã chỉ đóng vai trò đại diện chủ sở hữu của nhà nước về đất đai tại địa phương.

Trong khuôn khổ đó, Viện kiến nghị giao trách nhiệm quản lý nhà nước về đất đai trực tiếp cho chính quyền cấp xã, đồng thời để các cơ quan kỹ thuật như Văn phòng Đăng ký đất đai cấp tỉnh đảm nhận các nhiệm vụ chuyên môn về đất đai. Các Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cấp tỉnh sẽ phối hợp với chính quyền địa phương nhằm giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đến đất đai cho người dân một cách hiệu quả và minh bạch.

Cụ thể, đề xuất của Viện gồm ba nhóm nhiệm vụ chính. Đầu tiên là thực hiện giải phóng mặt bằng tại địa phương; thứ hai là thực hiện giao đất, cho thuê đất, chứng nhận quyền sử dụng đất; cuối cùng là công nhận chuyển mục đích sử dụng đất thuộc thẩm quyền của chính quyền xã. Các nhiệm vụ này đều nhằm làm rõ vai trò của chính quyền xã trong quản lý đất đai, đồng thời phân định rõ ràng chức năng của các cơ quan quản lý và nghiệp vụ.

Về việc cấp sổ hồng lần đầu, đề xuất cho thấy nhiệm vụ này phù hợp với các đơn vị kỹ thuật chuyên ngành của Văn phòng Đăng ký đất đai cấp tỉnh. Công việc dựa trên các quyết định về giao đất, cho thuê đất và công nhận quyền sử dụng đất của chính quyền xã nhằm tránh chồng chéo trách nhiệm, đồng thời nâng cao tính độc lập và minh bạch trong công tác quản lý đất đai. Điều này còn giúp tránh hiện tượng cùng một cơ quan vừa ra quyết định công nhận quyền sử dụng đất lại kiêm luôn việc cấp sổ hồng, trái quy định của pháp luật và gây ra tình trạng đơm hồ kéo dài, ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân.

Ngoài ra, lĩnh vực đất đai cũng mang tính chuyên môn cao, đòi hỏi các công tác quản lý phù hợp với các giai đoạn cập nhật bản đồ địa chính từ các thời kỳ khác nhau. Việc chuẩn hoá, làm sạch và đồng bộ dữ liệu đất đai là yêu cầu tiên quyết để xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất, phục vụ chuyển đổi số quốc gia trong mô hình chính quyền hai cấp. Công việc này phù hợp giao cho các phòng đăng ký đất đai cấp tỉnh, nơi có đủ năng lực chuyên môn, nhân sự và kinh nghiệm về quản lý, kế thừa và tích hợp dữ liệu địa chính qua các thời kỳ.

TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường, nhấn mạnh: Chính phủ, Bộ Nông nghiệp – Môi trường và Cục Quản lý đất đai cần xem xét phân rõ ràng nhiệm vụ quản lý nhà nước về đất đai, giao cho chính quyền cấp xã nhiệm vụ hành chính, còn các nhiệm vụ kỹ thuật nên do các đơn vị chuyên môn cấp tỉnh thực hiện. “Đây là hướng đi phù hợp nhằm đảm bảo đúng tinh thần của luật Đất đai 2024 và Nghị định số 102/2024, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo an toàn và bền vững trong quá trình chuyển đổi số quốc gia,” ông nhấn mạnh.