TRUNG HỌC NGHỀ PHÁT TRIỂN NHỜ ĐỔI MỚI CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO

Theo Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) mới được Quốc hội thông qua, chương trình trung học nghề đã có những bước thay đổi rõ rệt, nhằm thiết lập một nền tảng đào tạo phù hợp hơn với yêu cầu thực tiễn và xu hướng phát triển của ngành nghề tại Việt Nam. Đây là một bước tiến trọng điểm trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đồng thời mở ra nhiều cơ hội mới cho các học sinh có đam mê và năng khiếu về nghề.

Chương trình trung học nghề được xác định là một phần của giáo dục nghề nghiệp, nhằm kết hợp giữa kiến thức cốt lõi của chương trình trung học phổ thông và chuyên môn nghề, giúp học sinh có thể hiểu biết sâu rộng hơn về ngành học đồng thời phát triển kỹ năng nghề nghiệp cần thiết trong môi trường lao động. Theo luật mới, trung học nghề dành cho những người đã hoàn thành chương trình giáo dục THCS hoặc tương đương và có cùng cấp học với giáo dục trung học phổ thông. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ quy định cụ thể về kiến thức trong chương trình, danh mục ngành nghề phù hợp.

Các cơ sở đào tạo thực hiện chương trình trung học nghề bao gồm các trường cao đẳng, trung cấp và trung học nghề được tổ chức dưới nhiều tên gọi phù hợp với lĩnh vực hoặc nhóm ngành nghề đào tạo. Ngoài ra, các cơ sở giáo dục đại học có ngành hoặc nhóm ngành đặc thù thuộc lĩnh vực nghệ thuật, thể thao cũng có thể tham gia thực hiện chương trình này trong trình độ cao đẳng, trung cấp hoặc trung học nghề cùng ngành.

Mục tiêu của chương trình theo định hướng của Cục Giáo dục nghề nghiệp là giúp học sinh hoàn thiện kiến thức phổ thông, trang bị năng lực giải quyết công việc trong môi trường ngành nghề, ứng dụng công nghệ hiện đại, làm việc độc lập hoặc theo nhóm. Một điểm đáng chú ý là chuẩn đầu vào của chương trình trung học nghề là học sinh tốt nghiệp THCS, tạo điều kiện mở rộng đối tượng tuyển sinh và nâng cao chất lượng đào tạo.

Chương trình dự kiến có tổng khối lượng kiến thức khoảng 3.300 giờ, được phân bổ hợp lý giữa các môn học văn hóa và nghề nghiệp. Trong đó, khoảng 1.500 giờ dành cho kiến thức văn hóa cốt lõi của chương trình trung học phổ thông, gồm các môn bắt buộc như văn hóa, chính trị, pháp luật, giáo dục quốc phòng – an ninh, và một số môn tự chọn theo ngành nghề. Các môn học này được thiết kế theo hướng tích hợp, lồng ghép các ví dụ, bài tập phù hợp ngành nghề để giúp học sinh thấy rõ ý nghĩa thực tiễn của kiến thức.

Phần lớn thời gian còn lại, khoảng 1.500 giờ, dành cho các môn học, mô-đun nghề theo từng ngành nghề cụ thể. Chương trình được tổ chức theo hình thức đan xen, giúp tránh tình trạng học văn hóa dồn vào năm đầu, từ đó giữ cho học sinh luôn hứng thú và không bỏ cuộc. Các môn học, mô-đun nghề cũng được tích hợp cùng các yếu tố về kiến thức văn hóa, lý thuyết gắn liền với thực hành, theo hướng tự chủ của từng trường và giáo viên tùy theo đặc thù ngành nghề.

Ông Lâm Văn Quản, Chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM, nhấn mạnh rằng trung học nghề mở ra nhiều cơ hội nâng cấp chương trình đào tạo và mở rộng đối tượng tuyển sinh cho các trường trung cấp, cao đẳng. Khi hành lang pháp lý rõ ràng, các trường có thể chuẩn hóa và nâng cấp các chương trình 9+ hiện tại thành hệ trung học nghề đúng nghĩa, từ đó thu hút các học sinh có định hướng nghề nghiệp sớm, có năng khiếu để phát triển bền vững hơn trong tương lai.