NGHỊCH LÝ GIÁO DỤC QUẢNG TRỊ: THIẾU GIAO VIÊN NHƯNG VẪN PHẢI TINH GIẢN HƠN 92% CHỈ TIÊU

Trong năm học 2025-2026, Trường tiểu học Đồng Phú, nằm tại trung tâm phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị, vẫn đối mặt với tình trạng thiếu 7 biên chế giáo viên dù đã cố gắng sắp xếp hợp đồng để duy trì hoạt động. Số học sinh tăng hơn 20 em sau sáp nhập tỉnh khiến việc mở lớp, tổ chức dạy học hai buổi mỗi ngày trở nên căng thẳng hơn, đẩy nhà trường vào tình trạng khó khăn trong tuyển dụng và giữ chân giáo viên chuyên môn cao. Hiệu trưởng Bùi Thị Thanh Trúc chia sẻ rằng tình trạng thiếu giáo viên các môn như tin học, tiếng Anh ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dạy học. Việc giao biên chế sau muộn khiến nhà trường gặp khó khăn trong tuyển dụng hợp đồng lâu dài, chuyên môn vững chắc, đồng thời mong muốn tỉnh sớm có chính sách hỗ trợ và ưu tiên cho giáo viên hợp đồng đã gắn bó lâu dài.

Không chỉ Đồng Phú, tình trạng này diễn ra phổ biến tại nhiều trường học trong toàn tỉnh sau sáp nhập. Dữ liệu từ Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Trị cho thấy, năm 2025 ngành giáo dục tỉnh được giao 28.950 biên chế nhưng thiếu hơn 3.300 người, trong đó thiếu 2.159 giáo viên. Các bậc học đều trong tình trạng thiếu hụt, đặc biệt là tiểu học và trung học cơ sở. Dù thiếu trầm trọng, tỉnh vẫn bắt buộc thực hiện tinh giản biên chế theo chương trình chung, dẫn đến nghịch lý: ngành thiếu người nhưng vẫn phải giảm biên chế, gây áp lực lớn lên hệ thống trường lớp.

Theo bà Phạm Thị Hân, Bí thư Đảng ủy phường Đồng Hới, hiện địa phương còn thiếu 100 biên chế so với nhu cầu, trong khi lộ trình đến đầu năm 2026 bắt buộc giảm còn 925 biên chế. Điều này gây lo ngại chất lượng giảng dạy bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi các trường phải mở thêm lớp nhưng giáo viên vẫn giảm. Tương tự, tại phường Đông Hà, Bí thư Lê Quang Chiến cho biết phường có 18 trường học với tổng số biên chế giao là 572, thấp hơn quy định của Bộ GD-ĐT, và dự kiến giảm còn 556 vào đầu năm 2026 càng làm tăng nguy cơ quá tải và giảm chất lượng giáo dục.

Ở cấp tỉnh, bà Nguyễn Thị Mai, Trưởng ban Văn hóa – xã hội HĐND tỉnh, cảnh báo tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia dự kiến cuối năm 2025 chỉ gần 67%, thấp hơn mục tiêu 80% vào 2030. Nguyên nhân chủ yếu là thiếu nguồn lực đầu tư, đặc biệt đội ngũ giáo viên. Theo kế hoạch, Quảng Trị phải cắt giảm 999 biên chế trong năm 2026—chiếm hơn 92% tổng chỉ tiêu tinh giản của toàn tỉnh—một áp lực khổng lồ trong bối cảnh ngành giáo dục đang thiếu hụt trầm trọng nhân lực.

Trước nghịch lý này, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Giáo dục và Đào tạo cùng Sở Nội vụ khẩn trương rà soát và tuyển dụng bổ sung toàn bộ chỉ tiêu còn thiếu trong năm 2025. Các sở này còn phải xây dựng kế hoạch tuyển dụng phù hợp, đúng người, đúng nhu cầu, đồng thời thuyên chuyển 77 giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu nhằm giảm bớt áp lực.

Giám đốc Sở Giáo dục Lê Thị Hương cho biết, tình trạng thiếu biên chế đặc biệt nghiêm trọng ở các bậc mầm non và phổ thông công lập là khó khăn lớn nhất của ngành. Sở đã đề xuất Chính phủ bổ sung chỉ tiêu theo đúng định mức để các trường có thể hoạt động ổn định, đồng thời kiến nghị không thực hiện tinh giản 999 chỉ tiêu trong năm 2026 bởi cắt giảm cơ học sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng dạy học. Mục tiêu lâu dài của ngành là giảm hợp đồng ngắn hạn và tăng tuyển dụng viên chức chính thức nhằm nâng cao đội ngũ và giảm áp lực ngân sách.