Ukraine đối mặt khủng hoảng chính trị liên quan đến kiểm soát cơ quan chống tham nhũng
Ngày 26.7, hãng Reuters đưa tin Giám đốc Cục phòng chống tham nhũng quốc gia Ukraine (NABU) Semen Kryvonos đã lên tiếng phản đối quyết định mới của chính quyền liên quan đến việc kiểm soát hoạt động của cơ quan này. Đây là một bước đi gây chú ý trong bối cảnh Ukraine đang đối mặt với nhiều áp lực về nội bộ và chiến trường.
QUY TRÌNH ĐỘT NGỘT KHIẾN NHIỀU NGƯỜI NGHI NGỜ
Vào ngày 22.7, tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, đã ký thông qua luật thu hồi quyền tự chủ của NABU và Văn phòng Công tố Chống tham nhũng chuyên biệt (SAPO). Theo đó, quyền kiểm soát hai cơ quan này đã chuyển về tay Tổng công tố, người do chính Zelensky bổ nhiệm. Dự luật này được trình lên quốc hội và chỉ mất hai tiếng đồng hồ để bỏ phiếu phê duyệt, một tốc độ rất nhanh so với quy trình thông thường. Ngay sau đó, Chủ tịch Quốc hội Ruslan Stefanchuk đã ký và chuyển dự luật cho Tổng thống, tạo ra sự bất ngờ trong giới quan sát.
Dự luật số 12414, ban đầu được giới thiệu với mục đích cải thiện quy trình tố tụng liên quan đến người mất tích, nhưng trong quá trình sửa đổi, nhiều điểm đã bị thêm vào để tăng cường quyền kiểm soát của tổng công tố đối với NABU. Các điều khoản này bao gồm quyền truy cập toàn bộ vụ án của NABU cũng như quyền chấm dứt điều tra theo đề nghị của bên bào chữa. Điều này làm dấy lên làn sóng phản đối dữ dội trong dư luận Ukraine và các đối tác phương Tây, khi cho rằng dự luật này làm mất tính độc lập của các cơ quan chống tham nhũng.
NGƯỜI DÂN VÀ CÁC NHÀ CHUYÊN GIA PHÂN TÍCH
Phản ứng của công chúng rơi vào hai luồng ý kiến. Một bộ phận coi đây là động thái nhanh chóng của chính quyền nhằm xử lý tình hình, trong khi số khác cho rằng nhà lãnh đạo Zelensky đã mất uy tín sau quyết định ký duyệt dự luật trong tình thế cấp bách, rồi phải vội vã tìm cách khắc phục. Một nhà phân tích, PGS Oleksandra Keudel từ Trường Kinh tế Kyiv, nhận định: “Đối với ông Zelensky, đây là một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng về tính chính danh. Tôi không chắc có thể đảo ngược xu hướng này.”
Trong bối cảnh đó, Ukraine còn phải đối mặt với áp lực từ xa khi chiến trường miền Đông đang leo thang căng thẳng. Ngày 25.7, Tổng thống Zelensky thông báo về cuộc giao tranh gay gắt quanh Pokrovsk, tỉnh Donetsk, với các cuộc kiểm soát các làng như Zvirove, Novoekonomichne và Novotoretske đang diễn ra. Quân đội Nga tuyên bố kiểm soát ít nhất ba khu vực lân cận, khiến tình hình càng thêm phức tạp.
MỸ – TRUNG QUỐC NÂU CHIẾN TẠI LHQ
Trong một diễn biến khác, tại cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc ngày 25.7, đại sứ Mỹ tại LHQ Dorothy Shea đã kêu gọi các quốc gia chấm dứt xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng cho Nga, đặc biệt chỉ đích danh Trung Quốc. Washington cho rằng, hoạt động này giúp Moskva phát triển công nghiệp quân sự và nâng cao khả năng tấn công Ukraine bằng tên lửa và UAV.
Ngược lại, đại sứ Trung Quốc tại LHQ, Cảnh Sảng, đã phản bác, nhấn mạnh Bắc Kinh kiểm soát chặt chẽ hoạt động xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng, bao gồm UAV. Ông kêu gọi Mỹ ngừng đổ lỗi và tạo ra các đối đầu không cần thiết, thay vào đó nên thúc đẩy các nỗ lực nhằm đạt được lệnh ngừng bắn và đàm phán hoà bình cho cuộc xung đột.