BỘ Y TẾ CẢNH BÁO NGHIÊM CẢNH VỀ DỊCH VIRUS NIPAH VỚI NHIỀU BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÒNG CHỐNG

Bộ Y tế vừa ban hành công văn khẩn gửi các tỉnh, thành phố trong cả nước nhằm tăng cường các biện pháp giám sát và phòng ngừa dịch bệnh do virus Nipah gây ra. Hội đồng y tế yêu cầu các địa phương nâng cao công tác phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh ngay tại cửa khẩu, các cơ sở y tế và trong cộng đồng để quản lý, thu dung và điều trị kịp thời, hạn chế lây lan dịch bệnh.

Các biện pháp cụ thể bao gồm tăng cường giám sát dịch tễ, khoanh vùng xử lý triệt để các ca bệnh ban đầu để không cho dịch bệnh lây lan trong cộng đồng, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội đầu năm 2026. Bộ Y tế cũng đề nghị các viện vệ sinh dịch tễ/Pasteur phối hợp lấy mẫu xét nghiệm chẩn đoán ngay khi phát hiện các trường hợp có nghi ngờ mắc bệnh.

Trong điều kiện kiểm soát dịch bệnh, Bộ yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh luôn chuẩn bị sẵn sàng các phương án điều trị, bảo đảm công tác phòng, chống lây nhiễm nhiễm khuẩn, đồng thời thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng hộ cá nhân cho nhân viên y tế và người tiếp xúc với ca bệnh. Các tỉnh, thành phố cần tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ y tế tuyến xã, cấp huyện về phòng chống nhiễm khuẩn, giám sát dịch bệnh, đồng thời xây dựng kế hoạch cụ thể ứng phó khi dịch xảy ra tại các cửa khẩu.

Tuyên truyền cộng đồng cũng được đề cao nhằm giúp người dân hiểu rõ về nguy cơ, không hoang mang và chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống, đặc biệt với người đi từ quốc gia hoặc khu vực đang có dịch. Các hoạt động này hướng tới việc nâng cao nhận thức và phối hợp toàn diện trong công tác phòng chống dịch bệnh.

Về năng lực xét nghiệm, Bộ Y tế chỉ đạo các viện vệ sinh dịch tễ/Pasteur theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh thế giới, đồng thời tăng cường khả năng xét nghiệm và chẩn đoán virus Nipah để hỗ trợ các địa phương nhanh chóng xác định ca bệnh. Các bệnh viện trực thuộc Bộ cần chuẩn bị sẵn sàng thu dung, điều trị các bệnh nhân liên quan, đồng thời phối hợp điều tra, giám sát các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh.

Trong bối cảnh dịch bệnh, Bộ cũng đã chuẩn bị sẵn các đội cấp cứu lưu động để hỗ trợ địa phương khi cần thiết. Theo số liệu từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27.12.2025 đến 27.1.2026, Ấn Độ đã ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó có 2 trường hợp dương tính khẳng định tại Tây Bengal.

Virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A1, chủ yếu lây qua các loài động vật như dơi ăn quả hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus, và cũng có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân. Thời gian ủ bệnh từ 4 đến 14 ngày, các triệu chứng ban đầu gồm sốt, đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, sau đó có thể xuất hiện các triệu chứng thần kinh như chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và viêm não cấp tính. Tỷ lệ tử vong hiện ước tính từ 40 đến 75%. Đến nay, chưa có vắc xin hoặc thuốc điều trị đặc hiệu cho virus Nipah cả ở người lẫn động vật.