KHI KINH TẾ TRUNG QUỐC ĐỐI MẶT VỚI NHỮNG THÁCH THỨC NẶNG NỀ

VĂN PHÒNG THÔNG TIN QUỐC VỤ VIỆN TRUNG QUỐC TỔ CHỨC HỌP BÁO VỀ HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI

Gần đây, văn phòng Thông tin thuộc Quốc vụ viện Trung Quốc đã tổ chức một cuộc họp báo nhằm cập nhật các hoạt động thương mại của nước này trong bối cảnh nền kinh tế đang gặp nhiều khó khăn. Trong bối cảnh đó, hình ảnh về một nền kinh tế trì trệ, nhiều thách thức hiện rõ trước mắt.

TIÊU DÙNG TRUNG QUỐC TRỞ NÊN TRÌ TRỆ

Theo thông tin từ cuộc họp, thị trường bán lẻ của Trung Quốc trong năm vừa qua đã ghi nhận mức doanh số lần đầu vượt qua mốc 50.000 tỉ nhân dân tệ, tăng 3% so với cùng kỳ năm trước. Chính phủ Trung Quốc cũng đã thực hiện các chương trình thử nghiệm nhằm thúc đẩy tiêu dùng, như mở rộng chính sách hoàn thuế cho người mua sắm quốc tế nhằm kích thích hoạt động tiêu dùng trong nước.

Dù đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế dự kiến 5% cho năm 2025, các số liệu cụ thể cho thấy sự chững lại xảy ra trong các quý, với mức tăng trưởng giảm dần qua từng quý. Trong quý 4 năm 2025, tăng trưởng đạt 4,5% so với cùng kỳ, thấp hơn so với các quý trước đó. Đầu tư tài sản cố định cũng ghi nhận mức giảm 3,8%, lần đầu tiên trong nhiều thập niên, chủ yếu do ngành bất động sản gặp khó khăn kéo dài khiến các dự án xây dựng giảm sút.

Doanh số bán lẻ tháng 12.2025 không đạt kỳ vọng, phản ánh rõ ràng những khó khăn trong nỗ lực chuyển đổi nền kinh tế sang mô hình dựa nhiều vào tiêu dùng, giữa bối cảnh căng thẳng thương mại toàn cầu ngày càng gia tăng.

THƯƠNG MẠI VƯỢT TRỘI NHỜ BIỆN PHÁP BỀN VỮNG

Năm 2025, Trung Quốc còn ghi nhận mức thặng dư thương mại đạt kỷ lục 1.190 tỉ USD, nhờ doanh nghiệp nước này mở rộng thị trường nhằm đối phó với các biện pháp thuế quan của Mỹ và các quốc gia khác. Tuy nhiên, theo phân tích của TS Nicholas Lardy thuộc Viện Kinh tế quốc tế Peterson (Mỹ), phần lớn thặng dư này xuất phát từ việc nhập khẩu trong nước không tăng nhiều, do nhu cầu tiêu dùng nội địa trì trệ.

Các doanh nghiệp trung quốc phải giảm giá để tiếp cận các thị trường quốc tế, đặc biệt là Mỹ, hoặc chuyển hàng qua các thị trường trung gian, điều này làm giảm lợi nhuận của họ. Không ít công ty niêm yết đang gặp khó khăn, khi 25% trong số đó hiện không có lãi. Các ngành như thép, bê tông, ô tô điện, robot, mỹ phẩm đều ghi nhận lợi nhuận thu hẹp, tỷ lệ lợi nhuận trung bình thấp nhất kể từ 2009.

CHẬM GIẢM PHÁT VÀ NGHỊCH LÍ

Một vấn đề lớn khác mà Trung Quốc không thể bỏ qua là hiện tượng giảm phát đang dần trở thành “bóng ma” đeo đuổi nền kinh tế. Chỉ số giảm phát GDP của Trung Quốc đã âm kể từ năm 2023, phản ánh rõ ràng sự giảm sút trong nhu cầu tiêu dùng trong nước.

Chính sách thúc đẩy tiêu dùng nhằm mục tiêu chuyển đổi cấu trúc tăng trưởng đã gặp nhiều khó khăn. Trong khi đó, các chính sách khuyến khích phát triển công nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, lại làm thúc đẩy các chính quyền địa phương ưu tiên sản xuất và mở rộng hoạt động công nghiệp hơn là khuyến khích tiêu dùng cá nhân. Người tiêu dùng Trung Quốc ngày càng tiết kiệm nhiều hơn, trung bình giữ hơn một phần ba thu nhập, trong khi chi tiêu hộ gia đình chỉ chiếm khoảng 40% GDP, thấp hơn nhiều so với trung bình thế giới và Mỹ.

Điều này đặt ra nguy cơ một thời kỳ trì trệ kéo dài, tương tự như khủng hoảng kinh tế Nhật Bản những năm 1990. Các chuyên gia và nhà phân tích đều dự báo rằng, nếu xu hướng này vẫn tiếp diễn, Trung Quốc có thể phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng trong dài hạn.