DỰ ÁN TRUNG TÂM VICEM ĐẾN HẬU: CẢNH BÁO VỀ SỰ THẤT THOÁT VÀ LẠNG PHÍ HÀNG TRĂM TỶ ĐỒNG

Vào ngày 29.1, Tòa án nhân dân TP. Hà Nội tiếp tục xét xử vụ án liên quan đến việc sử dụng ngân sách hàng nghìn tỷ đồng tại Tổng công ty Xi măng Việt Nam (VICEM). Vụ án này đã kéo dài hơn 10 năm với nhiều sai phạm gây thiệt hại lớn cho nhà nước, đặc biệt là dự án xây dựng trung tâm điều hành và giao dịch tại Cầu Giấy.

TRỤ SỞ MỸ MIỀU, LÀM TRẢI DÀI CỦA SỰ LỪA ĐẢO TÀI CHÍNH

Dự án bắt nguồn từ mong muốn xây dựng một trụ sở mới khang trang nhằm phục vụ sự phát triển của VICEM. Tổng số tiền đầu tư vào dự án này lên đến hơn 1.245 tỷ đồng, trong đó có khoản vay từ ngân hàng BIDV. Tuy nhiên, sau hơn 10 năm thi công, dự án chỉ mới hoàn thành phần thô và cất nóc, rồi bỏ dở cho đến nay. Kết quả là, toàn bộ khoản đầu tư đã trở thành tài sản đắp chiếu, gây ra tổn thất hơn 381 tỷ đồng, trong đó có hơn 206 tỷ đồng lãi vay ngân hàng và hơn 174 tỷ đồng tiền lãi từ vốn tự có của VICEM.

Hậu quả của sự lãng phí này không chỉ dừng lại ở khoản thiệt hại tài chính mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của công ty. Các sai phạm trong quá trình triển khai dự án, như sử dụng số liệu khống, không điều chỉnh giá theo quy định cùng với việc thiếu minh bạch trong đấu thầu, đã khiến dự án trở nên không khả thi và không thể chuyển nhượng hoặc khai thác.

HÀNH VI VI PHẠM VÀ NHỮNG NGƯỜI LIÊN QUAN

Các cơ quan tố tụng xác định rằng, nguyên nhân chính của thua lỗ bắt nguồn từ hành vi vi phạm pháp luật của nhiều lãnh đạo cao cấp của VICEM trong quá trình đầu tư và xây dựng dự án. Đặc biệt, các cựu lãnh đạo như ông Nguyễn Ngọc Anh – cựu Tổng giám đốc VICEM; ông Hoàng Ngọc Hiếu – cựu Trưởng phòng Thẩm định dự án; Dư Ngọc Long – cựu Giám đốc Ban quản lý dự án; và chủ tịch Lê Văn Chung đều bị đề nghị mức án từ vài năm tù đến hơn chục năm.

Trong đó, ông Nguyễn Ngọc Anh đối diện mức án từ 11-12 năm tù về tội vi phạm quy định về quản lý và sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí, cùng với 4-5 năm về tội vi phạm quy định về đấu thầu. Ông Hoàng Ngọc Hiếu bị đề nghị 11-13 năm, ông Dư Ngọc Long từ 14-16 năm, còn cựu Chủ tịch Lê Văn Chung nhận mức đề nghị từ 12-13 năm tù.

NGHIÊM TRỌNG HƠN, NHIỀU CÁN BỘ NHẸ HƠN VỚI ÁN TREO

Các bị cáo còn lại đều có mức án đề nghị từ 24-30 tháng tù treo đến 9 năm tù, phần lớn đều liên quan đến hành vi vi phạm trong quản lý dự án, gây thiệt hại cho nhà nước. Đại diện viện kiểm sát đánh giá rằng, hành vi của các lãnh đạo này đã phá vỡ các quy định pháp luật về đầu tư, đấu thầu, và gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Theo cáo trạng, nguyên nhân dẫn đến dự án thất bại nặng nề là do nhiều vi phạm trong quá trình thực hiện, như sử dụng số liệu khống để tham mưu giá thuê mặt bằng, phê duyệt tổng mức đầu tư cao hơn thực tế mà không điều chỉnh theo quy định. Hơn nữa, còn có dấu hiệu trúng thầu không minh bạch, móc nối giữa các công ty nhà thầu với lãnh đạo VICEM.

HALL OF SHAME: DỰ ÁN ĐẮP CHIẾU, GÂY THIỆT HẠI TRĂM TỶ

Dự án trung tâm điều hành đắt đỏ này bắt đầu khởi công từ tháng 5.2011 tại khu đô thị mới Cầu Giấy và hoàn thành phần thô vào tháng 8.2015. Tuy nhiên, sau đó, dự án bị bỏ dở, không khai thác được, gây thiệt hại lớn về tài chính. Tổng cộng, VICEM đã bỏ ra hơn 1.245 tỷ đồng để đầu tư, trong đó có khoản vay ngân hàng, nhưng đến nay, dự án vẫn chỉ đứng yên, không đem lại giá trị sử dụng.

Hậu quả rõ rệt là thiệt hại hơn 381 tỷ đồng, gồm lãi vay ngân hàng và lãng phí vốn tự có. Nguyên nhân chính, theo viện kiểm sát, là do các vi phạm trong quá trình thực hiện dự án, sử dụng số liệu sai lệch, không điều chỉnh quy trình, làm đi lùi hiệu quả đầu tư.

Chưa dừng lại ở đó, cơ quan tố tụng còn xác định việc trúng thầu không minh bạch, có sự móc nối giữa các phần tử trong hệ thống, như việc ông Đỗ Đình Thu, Tổng giám đốc Công ty ECON, đã hứa hẹn cắt phế phần trăm để trúng thầu, rồi đưa phần của mình cho các đồng phạm, gây tổn hại ngân sách và uy tín của VINEM.

Chuyên án này là lời cảnh báo nhãn tiền về những hậu quả nặng nề của tham nhũng, sai phạm trong quản lý dự án công, khi quyền lực và lợi ích cá nhân bị đặt trên lợi ích quốc gia và doanh nghiệp.