HÀNG NGÀN TẤN THỰC PHẨM NHẬP KHẨU CHƯA THỂ THÔNG QUAN VÌ VƯỚNG Nghị Định 46

Trong những ngày đầu năm mới, các cửa khẩu tại Việt Nam đang rơi vào tình trạng ùn ứ hàng hóa thực phẩm nhập khẩu nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp và nguy cơ ảnh hưởng đến ổn định thị trường. Các doanh nghiệp phản ánh rằng, việc không được cấp phép kiểm tra an toàn thực phẩm đã làm trì hoãn quá trình thông quan, khiến hàng chục xe hàng, ghe thuyền chờ hàng chục giờ đồng hồ trong tình trạng bế tắc.

Theo Cục Hải quan, nguyên nhân chính bắt nguồn từ việc triển khai Nghị định 46 của Chính phủ về quy định chi tiết thi hành luật An toàn thực phẩm và Nghị quyết số 66.13/2026 ngày 27.1 về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm. Dù hai văn bản này có quy định về chuyển tiếp đối với hồ sơ công bố và đăng ký sản phẩm, nhưng lại thiếu điều khoản rõ ràng về trình tự kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu. Điều này dẫn đến việc các cơ quan chức năng tạm thời ngưng cấp giấy chứng nhận kiểm dịch và kiểm tra an toàn thực phẩm cho các lô hàng có nguồn gốc từ thực vật và động vật, gây ra sự xáo trộn trong hoạt động thông quan.

Trong ngày 30.1, tại cửa khẩu Kim Thành (Lào Cai), khoảng 300 xe nông sản, rau củ, quả và bánh kẹo chưa thể qua kho kiểm tra an toàn thực phẩm để được thông quan. Tại cửa khẩu Hoa Lư (Đồng Nai), 251 xe mặt hàng sắn lát chuối rơi vào tình trạng tương tự. Thống kê sơ bộ cũng cho thấy, tại các cửa khẩu như Lao Bảo, Dinh Bà, Vĩnh Xương, Thường Phước, Tịnh Biên, hàng nghìn xe và ghe thuyền chở thực phẩm, nông sản, hải sản bị “kẹt cứng” do hàng hóa chưa có kết quả kiểm tra.

Chị Nguyễn Thị Lan, một doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm tại TP.HCM, bày tỏ bức xúc: “Nếu không được giải quyết kịp thời, các lô hàng này sẽ hư hỏng, gây thiệt hại nặng nề cho doanh nghiệp, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm Tết Nguyên đán. Chi phí lưu kho, lưu bãi, phạt phịch do trì hoãn khiến chúng tôi đứng ngồi không yên.”

Cục Hải quan đã chính thức gửi công văn khẩn đến các Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, yêu cầu phối hợp hướng dẫn các thủ tục cần thiết nhằm tháo gỡ vướng mắc để tránh gây ra các rủi ro về an ninh và an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, đến nay, các biện pháp hỗ trợ vẫn chưa được thống nhất rõ ràng, làm tăng lo ngại về khả năng cửa khẩu tiếp tục bị tắc nghẽn trong thời gian tới.

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp vẫn đang mong chờ các hướng dẫn cụ thể từ các cơ quan chức năng nhằm giúp hàng hóa nhanh chóng lưu thông, giảm thiểu thiệt hại và đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng.