BẢO VỆ CẢ VẠN DÂN TRONG LÒNG CHƯƠNG LŨNG XÁ: HÀO KHINH CHIẾN TRANH VÀ NHỮNG TẤM GƯƠNG NGOAN CƯỜI
Đồn biên phòng Pò Mã thành lập từ tháng 4 năm 1952, ban đầu mang tên Đồn công an biên phòng, đóng quân tại Na Nưa, xã Quốc Khánh, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn. Trải qua nhiều thời kỳ gian khổ, những người lính nơi đây đã trở thành biểu tượng bất khuất trong cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc.
Ngày 16.2.1979, liên lạc từ đồn ra huyện bị cắt đứt. Nhận định Trung Quốc có thể tấn công, ban chỉ huy đồn đã bí mật cho bộ đội hành quân về hậu cứ tại làng Lũng Xá, chỉ để lại khẩu đội 12,7 mm trên đỉnh núi Cốc Pia để bảo vệ đồn.
Trong khuôn khổ trận đánh lịch sử tháng 2.1979, hình ảnh những người lính bộ đội biên phòng cùng quân và dân đối đầu với quân xâm lược đã trở thành biểu tượng anh hùng. Ông Võ Hoàng Anh, Phó bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn, đã đến tận đồn thăm hỏi, tặng quà cho cán bộ chiến sĩ đang trực chiến trong dịp Tết Bính Ngọ năm 2026, thể hiện sự ghi nhận của địa phương đối với những người đã hy sinh vì tổ quốc.
Ngày 17.2.1979, trong phân cảnh chiến đấu cam go, thượng úy Hà Văn Chung, đồn trưởng, và chính trị viên Nguyễn Văn Là đã họp với chính quyền và quân sự địa phương, chuyển hướng chiến đấu từ phòng ngự sang cơ động nhằm tránh lui về phía sau khi đạn dược cạn kiệt. Sự hi sinh của các chiến sĩ như ông Chung và ông Là đã trở thành biểu tượng cho tinh thần chiến đấu không ngừng nghỉ của bộ đội nơi đây.
Trong suốt thời gian chiến đấu gian khổ, bộ đội biên phòng tổ chức chiến thuật chặt chẽ, lập 13 chốt trên các đường mòn nhằm ngăn chặn bước tiến của địch. Các trận đánh ác liệt như tại chốt Lũng Dảo, Keng Pán, Lũng Cừ và Kéo Quang đã tiêu diệt nhiều sinh lực địch, buộc chúng phải rút lui hoặc dừng bước tại vòng ngoài.
Ngày 23.2.1979, khi chính quyền địa phương đã cạn kiệt đạn dược và lương thực, thượng úy Hà Văn Chung đã gửi điện cơ yếu cầu cứu giúp từ Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, cảnh báo về nguy cơ giết hại hàng nghìn dân cư ở xã Quốc Khánh. Trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến, các chiến sĩ đã bí mật tổ chức đưa đồng bào qua rừng, dẫn đường cho họ về nơi an toàn, tránh khỏi sự vây bắt của địch.
Đặc biệt, trong cuộc chiến, nhiều tấm gương anh dũng đã nổi bật. Thiếu úy Hoàng Xuân Mai, đội trưởng trinh sát của đồn Hữu Nghị, đã dẫn lực lượng chiến đấu tiêu diệt địch, giải cứu và đưa dân qua rừng an toàn trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Giai đoạn cuối cùng của chiến tranh, các chiến sĩ đã phối hợp linh hoạt giữa phá vòng vây, tổ chức chiến đấu chống cự mạnh mẽ để bảo vệ những người dân vô tội.
Trong suốt 18 ngày chiến đấu kiên cường, từ ngày 17.2 đến 5.3.1979, bộ đội Pò Mã cùng lực lượng địa phương và nhân dân đã giành chiến thắng vẻ vang trước các đợt tấn công của quân xâm lược, bảo vệ vững chắc hậu phương. Lúc này, trong bối cảnh chiến tranh khốc liệt, tình nghĩa đồng bào và ý chí quyết tâm chiến đấu là niềm tự hào lớn lao của dân tộc.
Sự chiến đấu anh dũng của các chiến sĩ bộ đội biên phòng không chỉ là câu chuyện chiến tranh mà còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, kiên cường, thầm lặng bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Các anh hùng như Đồn trưởng Hà Văn Chung, chính trị viên Nguyễn Văn Là, hay những chiến sĩ trẻ tuổi đã hy sinh tuổi trẻ để bảo vệ bình yên cho đồng bào và tổ quốc.
Trong ký ức của người dân, hình ảnh bộ đội biên phòng không chỉ là những người chiến đấu kiên cường trên tuyến đầu mà còn là những người bạn, người anh hùng đã sẵn sàng hy sinh quên mình vì sự bình yên của đất nước và nhân dân. Chính những hy sinh thầm lặng ấy đã tạo nên truyền thống anh hùng bất diệt của lực lượng bộ đội biên phòng Lạng Sơn và cả nước trong thời kỳ chiến tranh giữ nước gian khổ, anh dũng.