TIỀN LÌ XÌ VÀ BÀN TAY TRẺ: CHIẾC KẸP GIỮA NIỀM TIN VÀ TRÁCH NHIỆM GIA ĐÌNH

Chiều mùng 3 Tết, nhà anh Minh và chị Hương đông đúc họ hàng tụ họp để chúc Tết. Những tiếng trẻ con chạy nhảy, lời chúc tụng rộn ràng tạo nên không khí đón xuân ấm cúng. Như mọi năm, mẹ anh lần lượt mừng tuổi các cháu trước sự chứng kiến của cả gia đình.

Lần này, khi đến lượt bé Bin, 6 tuổi – con của hai vợ chồng, bà nội rút ra một phong bao đỏ dày hơn hẳn thường lệ. Bà lấy làm vui vẻ chia sẻ: “Bà mừng tuổi con 1 triệu cho năm mới may mắn.” Phòng khách lập tức dậy sóng vì sự bất ngờ. Một số người xuýt xoa: “Năm nay bà nội mạnh tay quá.” Tuy nhiên, bà nội nhanh chóng bổ sung bằng câu nói đùa: “Về nhà thì cất ngay đi nhé, không mẹ con lại lấy tiêu hết.” Tiếng cười rộn rã vang lên, có người còn hùa theo: “Đúng rồi, tiền lì xì là của con đấy nhé.”

Chị Hương đứng cạnh con mà không khỏi cảm thấy khó xử. Khuôn mặt chị đỏ bừng, rồi tái đi trong vài giây. Mặc dù không ai chú ý, chị nhận thức rõ rằng mình vừa rơi vào một tình huống nhạy cảm giữa đám đông. Câu nói của bà nội, “Về nhà thì cất ngay đi nhé, không mẹ con lại lấy tiêu hết,” khiến chị cảm giác như mình bị gắn nhãn là người có thể lấy trộm tiền của con.

Hàng năm, sau Tết, chị Hương vẫn thường dặn con đưa tiền lì xì cho mẹ giữ hộ, một phần để gửi tiết kiệm, phần khác để trang trải các khoản chi tiêu nhỏ trong gia đình như tiền điện, tiền chợ, rồi sau đó hoàn trả lại. Nhưng năm nay, mọi thứ thay đổi, tài chính gia đình không dư dả do anh Minh có thu nhập không ổn định, và chị Hương phải nghỉ việc vài tháng vì cắt giảm nhân sự. Những khoản tiền nhỏ sau Tết trở thành cứu cánh giúp gia đình vượt qua khó khăn.

Không ai nói ra, nhưng câu “Không mẹ con lại lấy tiêu hết” của bà nội khiến chị cảm giác như mình đang bị gán cho danh nghĩa người “chiếm dụng” tiền của con. Đến khi đi về, bé Bin thắc mắc: “Mẹ lấy tiền của con thật hả mẹ?” Câu hỏi ngây thơ của con khiến trái tim chị đau nhói, như những vết cứa sâu vào niềm tin của gia đình.

Khi tiền lì xì trở thành phép thử niềm tin

Trẻ con không thể hiểu về cấu trúc tài chính phức tạp của gia đình, nhưng chúng biết rõ một điều, rằng tiền là thứ quan trọng. Khi người lớn đùa rằng “Mẹ sẽ lấy tiêu hết,” trẻ nhỏ dễ hình thành suy nghĩ đơn giản rằng tiền của mình có thể bị mất và người lấy là mẹ. Một câu nói tưởng như đùa vui lại đặt vai trò của người mẹ trong thế phòng thủ, khiến chị Hương phải giải thích và chứng minh rằng mình không “chiếm dụng” tiền của con.

Trong giáo dục gia đình, niềm tin là nền tảng vững chắc. Nếu trẻ bắt đầu nghi ngờ sự minh bạch của cha mẹ trong chuyện tiền bạc, đó không còn đơn thuần là câu chuyện về vài triệu đồng nữa mà còn ảnh hưởng đến quan hệ quyền sở hữu, sự trung thực và cách các thế hệ đưa ra lời nói trước mặt trẻ.

Thay vì để tiền lì xì trở thành nguồn gây hiểu lầm, cha mẹ nên chủ động biến nó thành bài học về tài chính cho con từ sớm. Điều này giúp xây dựng niềm tin và thái độ tích cực về tiền bạc trong gia đình.

CÁC ĐỀ XUẤT ĐỂ DẠY TRẺ VỀ TIỀN LÌ XÌ

Thứ nhất, minh bạch với con. Nếu giữ tiền giúp con, hãy trình bày rõ ràng số tiền đó gồm những phần nào: có phần gửi tiết kiệm, phần dùng để mua sách vở, quần áo hoặc những thứ cần thiết khác. Trẻ cần cảm thấy được tôn trọng, không bị coi là quyền lợi bị tước đoạt.

Thứ hai, thống nhất cách ứng xử giữa các thế hệ. Sẽ tốt hơn nếu các người lớn trong gia đình thỏa thuận trước về cách quản lý tiền lì xì, tránh xảy ra những câu nói thiếu kiểm soát có thể làm giảm uy tín và hình ảnh của cha mẹ trong mắt con.

Thứ ba, dạy con về trách nhiệm tài chính. Có thể chia tiền lì xì thành ba phần: một phần để tiết kiệm, một phần nhỏ để con tự quyết tiêu dùng, và phần còn lại để làm các hoạt động ý nghĩa như mua quà tặng ông bà. Khi con được tham gia vào việc quyết định, tiền bạc không còn là thứ phải giấu kín hay coi như chiến lợi phẩm nữa.

Cuối cùng, các bậc cha mẹ cần nhớ rõ rằng thái độ của gia đình về tiền bạc ảnh hưởng lớn đến cách trẻ học cách nhìn về tiền. Nếu tiền được đề cập bằng sự nghi ngờ, trẻ sẽ học cách nghi ngờ. Ngược lại, khi quản lý với sự minh bạch và tôn trọng, trẻ sẽ hình thành ý thức trách nhiệm rõ ràng hơn về tài chính của chính mình.