NGHỀ GIÁO TRONG CHIẾN TRANH NHÂN TÂM: ĐỘT PHÁ TỪ ĐỘI NGŨ NHÀ GIÁO VÀ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN TRƯỜNG SƯ PHẠM

Trong buổi thăm hỏi và chúc mừng năm mới cán bộ, viên chức, người lao động cũng như học sinh, sinh viên Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn đã nhấn mạnh tầm quan trọng của đội ngũ nhà giáo đối với sự nghiệp giáo dục quốc gia. Ông chia sẻ rằng quá trình chỉ đạo ngành giáo dục đã trải qua nhiều giai đoạn khác nhau, mỗi giai đoạn đều lựa chọn những trọng tâm phù hợp với bối cảnh thực tế. Trong đó, ông đặc biệt nhấn mạnh rằng trong 5 năm gần nhất, “đột phá của mọi đột phá” chính là cải thiện, phát triển lực lượng nhà giáo.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn khẳng định đội ngũ nhà giáo là yếu tố nền tảng để xây dựng chiến lược phát triển ngành học, đồng thời là nền móng để hoạch định chính sách, tập trung nguồn lực đầu tư cũng như các chương trình chăm lo phát triển. Quan điểm này luôn được duy trì xuyên suốt, gắn liền với hệ thống các trường sư phạm — nơi không chỉ đào tạo giáo viên mà còn thúc đẩy nghiên cứu khoa học giáo dục, phương pháp giảng dạy và các nội dung chuyên môn khác.

Tuy nhiên, ông cũng nhận thức rõ rằng, trong thời gian qua, việc chăm lo phát triển các trường sư phạm còn chưa đạt mức mong đợi. Nhằm thúc đẩy sứ mệnh này, Bộ trưởng cho biết trong giai đoạn tới, đầu tư vào các trường sư phạm sẽ tiếp tục là ưu tiên hàng đầu. Trong danh sách các trường trọng điểm quốc gia, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội và Trường ĐH Sư phạm TP.HCM được xác định là hai trung tâm then chốt trong quy hoạch mạng lưới đào tạo.

Mục tiêu không chỉ để phát triển từng trường đơn lẻ mà hướng đến xây dựng mô hình đại học sư phạm toàn diện, đa dạng, linh hoạt hơn và có tầm ảnh hưởng lớn hơn để đáp ứng yêu cầu đào tạo đội ngũ giáo viên trong thời kỳ mới. Điều này đặt ra nhiều thách thức lớn đối với các nhà trường về tầm nhìn lãnh đạo, quyết tâm đổi mới và khả năng chuyển hóa các nguồn lực thành kết quả rõ ràng.

Trong các trao đổi trước đó, Bộ trưởng cũng đề cập đến việc tăng cường mối liên hệ giữa các trường sư phạm và các trường phổ thông. Sinh viên ngành sư phạm sẽ được khuyến khích tham gia các hoạt động như dự giờ, trợ giảng, dạy học trải nghiệm hoặc nghiên cứu bài học ngay từ những năm đầu đại học. Ngược lại, các giáo viên giỏi và giáo viên cốt cán ở các trường phổ thông sẽ được mời tham gia giảng dạy hoặc hướng dẫn thực tập tại các trường sư phạm, qua đó nâng cao chất lượng đào tạo và gắn kết lý thuyết với thực hành.

Hiện tại, cả nước có 103 cơ sở đào tạo giáo viên, trong đó 65 trường đại học và phần còn lại là cao đẳng. Theo quy hoạch mạng lưới các cơ sở đào tạo giáo dục giai đoạn 2021-2030 và tầm nhìn 2050, dự kiến đến năm 2030, số lượng trường đại học đào tạo giáo viên sẽ giảm còn khoảng 48-50 trường — giảm 15-17 so với hiện nay. Tuy nhiên, quy mô đào tạo của nhóm này dự kiến sẽ tăng, đạt khoảng 180.000-200.000 sinh viên, trong đó 85% ở trình độ đại học và 15% cao đẳng. Năm học 2021-2022, ngành khoa học giáo dục và đào tạo giáo viên đã thu hút khoảng 151.000 sinh viên, nhưng đến năm 2022-2023, con số này giảm còn khoảng 89.300.

Trong mạng lưới các trường trọng điểm, hai trường sư phạm Hà Nội và TP.HCM giữ vai trò quan trọng trong việc đào tạo và phát triển nhân lực, cùng với 12 trường thuộc Bộ GD-ĐT, các đại học quốc gia và đại học vùng, chiếm khoảng 64% tổng quy mô sinh viên ngành sư phạm của toàn quốc. Các trường thuộc địa phương và các trường có thế mạnh về các ngành nghề liên quan cũng đóng góp phần nhỏ trong việc đáp ứng nhu cầu đào tạo sư phạm, chủ yếu cho khu vực địa phương và các ngành đặc thù như công nghệ, nông nghiệp, ngôn ngữ, thể thao, nghệ thuật.