NGƯỠNG THU NHẬP XÁC ĐỊNH NGƯỜI PHỤ THUỘC: GẦN 13 NĂM GIỮ NGUYÊN GẶP NHIỀU BẤT CẬP

Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo để sửa đổi, cập nhật quy định về mức thu nhập làm căn cứ xác định người phụ thuộc trong các chính sách thuế thu nhập cá nhân. Đây là nỗ lực nhằm phù hợp hơn với tình hình kinh tế – xã hội và mức sống của người dân hiện nay.

Từ năm 2013, mức ngưỡng thu nhập để xác định người phụ thuộc vẫn giữ nguyên ở mức 1 triệu đồng/tháng, dù từ năm 2009, theo luật Thuế thu nhập cá nhân ban đầu, mức này là 500.000 đồng/tháng. Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán thuế Keytas, cho biết việc duy trì mức này gần 13 năm đã gây nhiều thiệt thòi cho người lao động và ảnh hưởng đến các chính sách liên quan.

Hiện tại, người trong độ tuổi lao động muốn được xác định là người phụ thuộc phải đáp ứng hai điều kiện: bị khuyết tật, không có khả năng lao động hoặc không có thu nhập/trung bình thu nhập trong năm không vượt quá 1 triệu đồng/tháng. Người ngoài độ tuổi lao động cũng phải có thu nhập tối đa này mới được tính là người phụ thuộc.

Các chuyên gia và doanh nghiệp đều cho rằng, ngưỡng thu nhập này đã quá lạc hậu. Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, đề xuất hai phương án điều chỉnh: một là nâng ngưỡng dựa trên mức lương cơ sở hiện tại (2,34 triệu đồng/tháng) và sau đó để tự điều chỉnh theo lạm phát; hai là căn cứ vào chuẩn nghèo đa chiều của quốc gia, với mức đề xuất từ 2,8 triệu đến 4,5 triệu đồng/tháng.

Lý giải về đề xuất thứ hai, ông Được nhấn mạnh: “Chúng ta nên chọn một mức phù hợp hơn với thực tế sinh hoạt của người dân, đặc biệt ở các thành phố lớn. Sau khi nâng ngưỡng, mức này cũng nên được để tự động điều chỉnh theo biến động của chuẩn nghèo hoặc lương tối thiểu vùng.”

Ông Tuấn, đại diện các chuyên gia, cho biết, từ năm 2009 đến nay, ngưỡng này chỉ phản ánh mức thu nhập của chuẩn nghèo, nhưng thực tế, chi phí sinh hoạt ngày càng tăng cao, đặc biệt tại TP.HCM và Hà Nội. Người dân với thu nhập 1 triệu đồng/tháng gần như không thể sống đủ, và ngay mức 2-3 triệu đồng cũng gặp nhiều khó khăn.

Theo ông, mức lương tối thiểu vùng đề xuất cho năm 2026, khoảng 4,5 triệu đồng/người/tháng, có thể làm căn cứ phù hợp để xác định ngưỡng người phụ thuộc mới. Việc điều chỉnh này sẽ giúp các chính sách thuế, hỗ trợ phù hợp hơn với thực tế sống của người dân và các giai đoạn thay đổi của nền kinh tế.