BỘ GIÁO DỤC SẮP CHỈNH SỬA QUY ĐỊNH VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA BAN ĐẠI DIỆN CHA MẸ HỌC SINH: TRÁI CHIỀU VÀ CẤM KỴ MỚI

Trong bối cảnh nhiều tranh luận liên quan đến hoạt động của ban đại diện cha mẹ học sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến sẽ điều chỉnh các quy định liên quan nhằm đảm bảo tính minh bạch, đúng pháp luật và hạn chế các vấn đề tiêu cực phát sinh. Theo dự thảo mới, ban đại diện cha mẹ học sinh sẽ không có tư cách pháp nhân, không có con dấu hay tài khoản riêng, và không được nhân danh cơ sở giáo dục hoặc tổ chức, cá nhân khác để thực hiện các giao dịch hoặc hoạt động vượt quá phạm vi nhiệm vụ quy định.

Theo đó, các hội nghị cha mẹ học sinh không được quyền quyết định hoặc tạo ra các khoản đóng góp bắt buộc, mang tính nghĩa vụ tài chính dưới bất kỳ hình thức nào trái quy định của pháp luật. Các khoản thu đều thuộc trách nhiệm của cơ sở giáo dục, ngân sách nhà nước hoặc các khoản thu, giá dịch vụ theo quy định của pháp luật.

Dự thảo cũng nhấn mạnh rằng hoạt động của ban sẽ dựa chủ yếu trên khoản hỗ trợ tự nguyện của cha mẹ học sinh, sự giúp đỡ của các cơ quan, tổ chức, cá nhân, và các nguồn hợp pháp khác. Việc tiếp nhận hỗ trợ tự nguyện này phải bảo đảm tự nguyện, không ép buộc, vận động mang tính áp đặt, và không được quy định mức hỗ trợ tối thiểu hay bình quân, nhằm tránh phát sinh nghĩa vụ đóng góp bắt buộc từ phía cha mẹ học sinh.

Các khoản hỗ trợ sau khi tiếp nhận sẽ được sử dụng đúng mục đích đã được hội nghị cha mẹ học sinh thống nhất, bảo đảm công khai, minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả. Đồng thời, khoản hỗ trợ này không liên quan đến hoạt động đánh giá, xếp loại, khen thưởng, kỷ luật, hay quyền lợi hợp pháp của người học và cha mẹ học sinh. Ban cũng không được sử dụng để thực hiện các khoản thu hoặc tiếp nhận tài trợ thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về tài trợ cho cơ sở giáo dục.

Về các điều cấm trong hoạt động thu chi, dự thảo nêu rõ rằng cha mẹ học sinh có quyền hỗ trợ hoặc không hỗ trợ hỗ trợ tự nguyện mà không gây phân biệt đối xử hay ảnh hưởng đến quyền lợi của người học. Các khoản hỗ trợ này không được dùng để chi các hoạt động thuộc trách nhiệm của ngân sách nhà nước hoặc cơ sở giáo dục, như mua sắm, sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất hay hoạt động quản lý chuyên môn.

Trưởng ban đại diện sẽ có trách nhiệm tổ chức tiếp nhận, theo dõi, quản lý, lưu giữ chứng từ, báo cáo, và giải trình trước hội nghị cha mẹ học sinh hoặc cơ quan có thẩm quyền theo quy định. Đồng thời, ban phải công khai minh bạch việc tiếp nhận và sử dụng các khoản hỗ trợ định kỳ trong năm học, khi kết thúc năm học hoặc theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

Các quy định cụ thể về chức năng, nhiệm vụ của ban đại diện đã được quy định rõ trong các văn bản hiện hành, đặc biệt về nguồn kinh phí hoạt động, trong đó cấm vận động các khoản không tự nguyện hoặc ủng hộ không phục vụ trực tiếp hoạt động của ban. Tuy nhiên, thực tế nhiều năm gần đây, vấn đề duy trì hay giải thể ban đại diện lại luôn trở thành tâm điểm mỗi đầu năm học, nhất là trong bối cảnh tình trạng lạm thu lớp, trường diễn ra tràn lan, nhiều khoản thu không đúng quy định và gây bức xúc trong dư luận.

Các cử tri nhiều tỉnh thành đã liên tục phản ánh về các khoản thu sai quy định, yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét lại hoạt động của tổ chức này nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của phụ huynh và tránh các tiêu cực lợi dụng.