Căng thẳng gia tăng quanh eo biển Hormuz: Các quốc gia cảnh báo và phản đối hành động của Iran

NHÓM 6 QUỐC GỬI TUYÊN BÁO CHUNG VỀ CÔNG TÁC LẬP KẾ HOẠCH VÀ ÁN NGHIÊM CÁC CUỘC TẤN CÔNG CỦA IRAN

Trong tuyên bố chung, nhóm sáu quốc gia gồm Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Nhật Bản và Australia hoan nghênh sự cam kết của các nước trong việc phối hợp lập kế hoạch và hỗ trợ tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, họ cũng đồng thời lên án các cuộc tấn công gần đây của Iran vào các tàu thương mại không vũ trang ở Vịnh Ba Tư, theo AFP.

Ảnh hưởng của căng thẳng này ngày càng rõ nét khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz, làm tê liệt hoạt động vận chuyển thương mại qua tuyến hàng hải chiến lược này, nơi lưu thông tới 20% lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu. Tình hình nguy cấp này diễn ra trong bối cảnh xung đột ngày càng leo thang, kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu các chiến dịch tấn công nhằm vào Iran từ ngày 28.2. Tehran đã đáp trả bằng các vụ tấn công và gây rối tại vùng Vịnh, khiến tổng cộng 23 tàu thương mại, trong đó có 10 tàu chở dầu, bị gặp sự cố hoặc bị tấn công. Thông tin từ Tổ chức Hàng hải quốc tế cho biết, có khoảng 20.000 thủy thủ bị mắc kẹt trên khoảng 3.200 tàu giữa các mối đe dọa này.

Trong bối cảnh này, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi các quốc gia và NATO hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz để thúc đẩy hoạt động vận tải quốc tế. Tuy nhiên, các đối tác đã từ chối trong ngắn hạn, dù họ sẵn sàng thảo luận và lập kế hoạch nhằm giải quyết tình hình, theo AFP.

Cũng trong ngày 19.3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Nhật Bản, Toshimitsu Motegi. Ông Araghchi khẳng định rằng diễn biến tại eo biển Hormuz do Mỹ và Israel gây ra, và cảnh báo rằng bất kỳ quốc gia nào tham gia các nỗ lực ngăn chặn quyền kiểm soát của Iran trên eo biển sẽ bị coi là đồng lõa trong hành động gây hấn và tội ác của những kẻ xâm lược.

Trước đó, ngày 18.3, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova đã lên tiếng phản đối liên minh do Mỹ đề xuất nhằm hộ tống tàu thuyền qua eo biển Hormuz. Nga nhấn mạnh rằng, hành động như vậy sẽ khiến các quốc gia tham gia trở thành bên tham chiến và đồng lõa trong cuộc chiến của Mỹ, Israel chống Iran. Bà Zakharova còn khẳng định lập trường của Moscow rằng cần tìm kiếm giải pháp hòa bình để khôi phục hoạt động hàng hải qua đàm phán, đồng thời khuyến nghị chấm dứt các hành động thù địch để chuyển hướng sang các biện pháp chính trị và ngoại giao.

Cho đến thời điểm này, chưa có phản hồi rõ ràng từ Mỹ hay Israel về các phát ngôn mới này của Iran và Nga.