LỖI LẦM CỦA CHA MẸ TRONG VIỆC XÂY DỰNG HOÀI BÃO CHO CON: NHỮNG LỜI KHÉO DÀNH CHO PHỤ HUYNH

Vừa diễn ra tại TP.HCM, một hội thảo về du học Mỹ đã trở thành nơi gửi gắm những chia sẻ quý giá từ tiến sĩ Tô Nhi A, giảng viên Trường ĐH Luật TP.HCM, về cách phụ huynh có thể đồng hành hiệu quả trong hành trình định hướng tương lai của con. Trước câu hỏi của một phụ huynh về cách xây dựng hoài bão và nuôi dưỡng ước mơ nghề nghiệp cho con, bà Tô Nhi A đã đề cập đến hai nguyên tắc quan trọng.

Chất liệu của hoài bão nằm ngay trong không gian và cuộc sống hàng ngày của gia đình. Nếu cha mẹ muốn con theo ngành công nghệ thông tin, ví dụ như lập trình viên, thì chính gia đình cần tạo điều kiện để con tiếp xúc với công nghệ, tham gia các hội thảo về lập trình hoặc đến nhà sách, thư viện để con có cơ hội quan sát, cảm nhận. Điều này sẽ giúp trẻ dễ hình dung và có động lực cố gắng hơn. Ngược lại, sự mơ hồ và thiếu tiếp xúc với nghề nghiệp sẽ khiến con cảm thấy hoài bão xa vời và khó đạt được.

Ngoài ra, chất liệu vật lý của hoài bão còn bao gồm các vật dụng trực quan trong gia đình, như chiếc máy tính hay không gian học tập. Sự kết nối giữa các thành viên, những bữa cơm đầm ấm, hay các cuộc trò chuyện về nghề nghiệp giúp hình thành ý niệm rõ ràng hơn về ước mơ của trẻ.

Bà cũng nhấn mạnh rằng, trong quá trình nói về hoài bão với con, phụ huynh cần thể hiện niềm vui và sự tích cực. Thường thì cha mẹ chỉ coi trọng nghề nghiệp dựa trên lợi thế tài chính, mà bỏ qua cảm xúc hạnh phúc, niềm vui mà công việc đem lại. Nếu cha mẹ luôn phản ảnh tiêu cực về nghề nghiệp như nói xấu đồng nghiệp hay công ty, con trẻ sẽ cảm thấy công việc đó không đem lại niềm vui, và có thể đặt câu hỏi về lý do phải theo đuổi nghề như vậy rồi dễ bỏ cuộc.

Trong hội thảo, tiến sĩ Tô Nhi A còn đề cập đến tầm quan trọng của việc xây dựng các mục tiêu rõ ràng và duy trì sự bình an trong tâm trí mỗi gia đình khi con xa nhà để đi du học. Bà phân tích biểu đồ hình tháp gồm năm nhu cầu của trẻ, từ sinh tồn, an toàn, đến yêu thương, được tôn trọng và thể hiện. Cha mẹ cần dành thời gian cho các mối quan hệ ngọt ngào trong gia đình, như bữa cơm cùng nhau, đồng thời thể hiện sự lắng nghe, tôn trọng và thấu hiểu các nhu cầu của trẻ.

Ngoài ra, hệ thống năng lực của trẻ – kết quả của quá trình giáo dục và kỷ luật – cần được xây dựng cân bằng. Đó chính là khả năng tự lập, học hỏi và thích nghi của con, thay vì nuông chiều quá mức hoặc làm thay tất cả mọi thứ cho con. Trong bối cảnh du học, trẻ sẽ có cơ hội vận dụng các năng lực này để trưởng thành hơn khi rời xa vòng tay cha mẹ. Thanh niên cần cảm nhận được sự an toàn, liên kết vững chắc giữa nhà trường, gia đình và chính bản thân, giúp quá trình chuyển tiếp diễn ra suôn sẻ.

Trong một diễn biến khác, thầy Văn Tấn Hoàng Vỹ, Hiệu trưởng Trường Van Houston Academy tại Texas, Mỹ, lưu ý rằng không có một công thức chung nào để xây dựng hoài bão cho học sinh. Mỗi em là cá thể riêng biệt, sở thích và thế mạnh cũng khác nhau. Thay vì áp đặt, các nhà giáo dục nên lắng nghe câu chuyện của từng em, khơi gợi khám phá qua các hoạt động như thăm trường đại học, tiếp xúc với sinh viên hay quan sát không khí học tập. Chính những trải nghiệm thực tế này sẽ giúp các em có định hướng rõ ràng hơn về tương lai của mình.

Qua các chia sẻ này, rõ ràng rằng, vai trò của phụ huynh và nhà trường không chỉ dừng lại ở việc định hướng nghề nghiệp mà còn là người đồng hành, chia sẻ niềm vui, xây dựng niềm tin và tạo điều kiện để trẻ có thể phát triển toàn diện, tự lực và hạnh phúc trong hành trình trưởng thành.