NGHỊ VỤ TRUYỀN CẢM HỨNG VỚI BỨC ẢNH CÓ AI ĐÓ CÙNG CHUẨN BỊ GÂY TRANH Cãi

Vừa qua, cuộc thi Nhiếp ảnh gia của năm 2026 do London Camera Exchange tổ chức đã chính thức công bố các tác giả chiến thắng trong mùa giải năm nay. Đây là một trong những sân chơi nhiếp ảnh uy tín tại Anh, thu hút gần 14.500 tác phẩm dự thi từ khắp nơi, thuộc đủ trình độ.

Người chiến thắng cuộc thi năm nay là Sophia Spurgin, nhiếp ảnh gia nghiệp dư người Anh. Tác phẩm mang tên Fish Eyes – một bức chân dung ghi lại khoảnh khắc đời thường của một ngư dân tại Hội An, Việt Nam, đã vượt qua hàng chục nghìn bức ảnh để nhận giải cao nhất. Khoảnh khắc đó được cô chụp trong lúc đi du lịch cùng gia đình, khi người ngư dân bất ngờ giơ hai con cá vừa bắt được lên trước mặt, tạo nên một bố cục đối xứng rất đặc biệt.

Tuy nhiên, ngay sau khi bức ảnh trở nên viral trên mạng xã hội, đã xuất hiện nhiều tranh cãi xoay quanh tính nguyên gốc và ý tưởng của tác phẩm. Một số ý kiến cho rằng, bức ảnh của Sophia có sự tương đồng rõ rệt với một bức hình khác từng chụp vào tháng 6/2024 bởi nhiếp ảnh gia K.P người Thái Bình. Bức ảnh của K.P chụp ông Mười, một ngư dân tại sông Thu Bồn, cũng ghi lại cảnh ông cầm một con cá và che mắt, từng xuất hiện trên Lightroom World và được mua độc quyền trong hai năm với giá 2.500 USD.

Góc máy, cách bố cục và ý tưởng trong hai tác phẩm này có nhiều điểm gây chú ý khi người xem dễ liên tưởng. Thậm chí còn có ý kiến hoài nghi về việc ai đó có thể sao chép hoặc sử dụng AI để chỉnh sửa, khiến câu chuyện thêm phần phức tạp. Trên trang cá nhân của K.P, cô chia sẻ rằng việc tái sử dụng ý tưởng hay chất liệu văn hóa là điều bình thường, vì chúng đều thuộc về chung và lan tỏa văn hóa là điều nên làm. Cô còn nhấn mạnh rằng, để có được một bức ảnh đạt tiêu chuẩn, chi tiết, màu sắc và độ nổi khối đều phải kỳ công, không dễ gì sao chép đạt tới mức đó.

K.P còn khẳng định: nhiệm vụ của mình là truyền cảm hứng và cô không quan tâm đến chuyện ai đã chụp trước hay sau, miễn sao tác phẩm của mình thể hiện được sự tự nhiên và chân thực. Trong các chia sẻ, nữ nhiếp ảnh gia cũng cho biết rằng nhiều người đã cover lại bức ảnh của cô, nhưng để đạt được độ sắc nét, ánh sáng và màu sắc như cô đã làm thì không hề dễ dàng.

Trong khi đó, Sophia Spurgin, người chiến thắng cuộc thi, lại tỏ ra khá thẳng thắn khi cho biết bà không biết có bức ảnh nào tương tự của ai khác và không đặt nặng vấn đề ai chụp trước hay sau. Bà nhấn mạnh: nhiếp ảnh là cách lưu giữ khoảnh khắc đặc biệt, tận hưởng và thể hiện sự tự nhiên, không câu nệ trong việc sáng tạo hay sao chép ý tưởng.

Chênh lệch ý kiến vẫn còn xuất hiện trên các diễn đàn mạng xã hội. Một số bình luận khen ngợi bức ảnh đạt giải của Sophia, trong khi nhiều người khác lại dành lời khen cho tác phẩm của K.P. Đáng chú ý, không ít ý kiến phản đối cách chia sẻ của K.P có phần thiếu khéo léo, dễ gây hiểu nhầm hoặc làm câu chuyện đi xa hơn nội dung ban đầu.

Trên các nền tảng thảo luận như Threads, chủ đề về tranh cãi này vẫn thu hút nhiều phản hồi. Những người ủng hộ ý tưởng chạm đến cảm xúc chung, nhấn mạnh rằng việc bắt nguồn từ cảm hứng chung không đồng nghĩa với đạo ý tưởng. Trong khi đó, nhóm khác lo ngại về đạo đức trong sáng tạo, nhất là khi hình ảnh gây tranh cãi có thể làm lu mờ công bằng trong giới nhiếp ảnh.

Từ câu chuyện này phản ánh rõ ràng về sự phức tạp trong thế giới sáng tạo hiện nay, nơi cảm hứng và ý tưởng dễ bị chồng lấn, hòa quyện nhưng cũng dễ dẫn đến tranh cãi về bản quyền và đạo đức. Một câu chuyện về cảm hứng, về sáng tạo, nhưng đồng thời cũng là lời nhắc nhở về ý thức trong văn hóa nghệ thuật. Bạn nghĩ sao về cuộc tranh luận này? Liệu cảm hứng có còn thuộc về cá nhân hay đã trở thành tài sản chung dễ bị sao chép?-