CHUYỆN ĐẦY NẮNG TỪNG ĐỢT CHẠY VÀO BẢO VỆ CÔNG LÝ: AI ĐÃ GIẾT NỮ SINH 14 TUỔI Ở VĨNH LONG?

Ngày 26.3, Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã chính thức khởi tố, bắt tạm giam ông Lê Quốc Việt, nguyên Phó thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an huyện Trà Ôn, cùng điều tra viên Nguyễn Quốc Khanh trong vụ án liên quan đến cái chết của nữ sinh 14 tuổi tại Vĩnh Long. Quyết định này là bước đi rõ ràng thể hiện cam kết giữ vững pháp luật, phản ánh sự kiên quyết xử lý những hành vi bỏ lọt tội phạm trong hoạt động tư pháp.

Trong bối cảnh dư luận vẫn còn sục sôi theo dõi sát sao vụ việc này suốt gần hai năm, quyết định bắt giữ hai cán bộ công an cho thấy rõ mong muốn làm rõ trách nhiệm và khôi phục niềm tin của người dân vào công lý. Điều này còn gửi đi thông điệp mạnh mẽ: Không ai đứng trên pháp luật, dù họ mang danh vị gì, đều sẽ phải chịu trách nhiệm nếu vi phạm.

Tuy nhiên, chỉ riêng việc bắt giữ hai bị can mới chỉ là bước ngọn của vấn đề. Giải quyết triệt để vụ án đòi hỏi phải đi sâu vào bản chất của hành vi phạm tội và quá trình tố tụng. Nhiều câu hỏi lớn vẫn còn bỏ ngỏ về những nguyên nhân dẫn đến việc bỏ lọt tội phạm của các cán bộ điều tra, đặc biệt liên quan đến động cơ, mối quan hệ cá nhân, lợi ích vật chất hay tác động từ bên ngoài.

Cơ quan điều tra xác định ông Việt và ông Khanh đã thực hiện hành vi cố ý nhằm mục đích không khởi tố tài xế Nguyễn Văn Bảo Trung. Đây là nhận định quan trọng, dựa trên quy định của Bộ luật Hình sự 2015, cho thấy họ biết rõ người phạm tội nhưng vẫn không tiến hành truy cứu. Phải chăng có những động cơ sâu xa đằng sau, như lợi ích cá nhân hoặc sự tác động ngoài mong đợi? Dưới chiêu bài “chưa nhận đủ tài liệu từ ngân hàng”, có thể đã có các giao dịch tài chính bất thường liên quan tới tài xế Trung và gia đình, gây nghi ngờ về việc hình thành các hành vi nhận hối lộ hoặc đưa hối lộ, mở rộng phạm vi của vụ án.

Vai trò của các kiểm sát viên cũng cần được xem xét kỹ lưỡng. Trong khi viện kiểm sát tối cao chú trọng xử lý những cán bộ trực tiếp ra quyết định không khởi tố, thì Viện kiểm sát huyện Trà Ôn đã có những quyết định đáng bàn trước đó. Ban đầu, Viện kiểm sát huyện đã hủy quyết định không khởi tố vào tháng 1.2025, chứng tỏ có sự nhận thức về sai sót. Nhưng chỉ sáu ngày sau, khi công an huyện ra quyết định không khởi tố lần hai, viện kiểm sát đã bác yêu cầu của gia đình, giữ nguyên quyết định sai trái đó. Điều 159 Bộ luật Tố tụng hình sự quy rõ quyền của viện kiểm sát trong việc ra quyết định khởi tố hoặc hủy bỏ quyết định không khởi tố, nhưng trong vụ này, quyền đó đã không được phát huy đúng mức.

Chủ thể chịu trách nhiệm không chỉ nằm ở các cán bộ điều tra mà còn bao gồm lãnh đạo cấp huyện. Các quyết định của các cán bộ cấp dưới đều phải qua sự phê duyệt của các kiểm sát viên, những người giữ vai trò giám sát và quyết định cuối cùng trong quá trình tố tụng. Việc dư luận đặt ra câu hỏi về ai đã phê chuẩn các quyết định sai lầm, ai đã bỏ qua hoặc bảo vệ những hành vi sai trái trong quá trình điều tra — tất cả đều cần được làm rõ.

Mặt khác, liên quan đến tài xế Nguyễn Văn Bảo Trung, kết luận giám định pháp y cho thấy vào thời điểm gây tai nạn ngày 4.9.2024, Trung hoàn toàn đủ khả năng nhận thức và điều khiển phương tiện. Tình trạng tâm thần của anh chỉ phát sinh sau khi bị bắn vào đầu, khiến trách nhiệm hình sự của anh về hành vi vi phạm luật giao thông là rõ ràng. Dù vậy, việc chờ đợi đến khi anh khỏi bệnh để xử lý, cùng với tỷ lệ thương tật vẫn ở mức cao (81%), khiến cho vụ án bị trì hoãn khá lâu. Pháp luật không quy định rõ thời gian tạm đình chỉ do bệnh tật, nhưng chính quyền cần có giải pháp rõ ràng, minh bạch để tránh xảy ra tình trạng kéo dài vô hạn, gây thiệt thòi cho nạn nhân và gia đình.

Trong bối cảnh đó, bà N.T.H, mẹ của nữ sinh, đã đề nghị được giám định lại tình trạng tâm thần của tài xế Trung tại cơ sở y tế do gia đình chỉ định, có sự tham gia của luật sư. Đây là yêu cầu chính đáng nhằm đảm bảo quyền lợi của gia đình bị hại và minh bạch trong quá trình tố tụng. Kết quả giám định mới sẽ quyết định liệu vụ án có thể tiếp tục hay không, tránh rơi vào tình trạng đình chỉ vĩnh viễn do thiếu thông tin khách quan.

Viện kiểm sát tối cao đã có những nỗ lực tích cực trong việc đưa vụ án ra ánh sáng, song để đảm bảo công lý được thực thi đúng nghĩa, quá trình điều tra và xử lý cần phải triệt để đến tận cùng. Ai đã phê duyệt quyết định không khởi tố? Ai đã bỏ qua hoặc làm trái yêu cầu của gia đình? Có hay không sự tác động để dẫn tới những kết luận không đúng đắn? Những câu hỏi này cần được trả lời rõ ràng để vụ án không rơi vào quên lãng, để những cái chết oan nghiệt không trở thành vô nghĩa.

Chỉ có làm rõ mọi sai phạm, xử lý triệt để mới giữ vững niềm tin của người dân vào hệ thống pháp luật. Họ xứng đáng được công lý bảo vệ và sự nghiêm minh của pháp luật phải được thể hiện đến cùng, để không ai, dù mang danh hay vị trí nào, có thể mãi mãi thoát khỏi ánh sáng của công lý.