NẮNG NÓNG GÂY GIA TĂNG NHU CẦU UỐNG NƯỚC, BIẾN ĐIỀU NÀY THẾ NÀO CHO SỨC KHỎE?

Trong mùa hè oi bức, nhu cầu bổ sung nước của cơ thể tăng cao, đặc biệt sau những hoạt động ngoài trời hoặc làm việc trong môi trường nhiệt đới nóng nực. Một số người thường tìm đến các loại đồ uống như trà sữa, nước ngọt có ga, trà chanh, trà trái cây hoặc các loại nước pha sẵn để giải nhiệt. Cảm giác mát lạnh, ngọt dịu cùng tiện lợi khiến những loại đồ uống này trở thành lựa chọn phổ biến. Tuy nhiên, không phải tất cả đều mang lại lợi ích cho sức khỏe.

ThS.BS Dương Thị Phượng, đến từ Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đại học Y Dược – cơ sở Linh Đàm, chia sẻ rằng các loại đồ uống như trà sữa, nước ngọt hay trà chanh thường hấp dẫn bởi vị ngọt, lạnh, dễ uống. Vị ngọt kích thích cảm giác ngon miệng, khiến người tiêu dùng có xu hướng uống nhiều, nhanh hơn và muốn uống thêm nữa. Nhưng chính điểm này lại gây ra nguy cơ đáng lo ngại. Nhiều loại đồ uống ngọt chứa lượng đường cao, nếu sử dụng quá thường xuyên, đặc biệt là thay thế nước lọc, sẽ dẫn đến dư thừa năng lượng trong cơ thể. Thói quen này kéo dài có thể góp phần gây thừa cân, béo phì, rối loạn chuyển hóa và tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2.

Vì sao cơ thể lại thèm đồ uống ngọt khi trời nóng? ThS.BS Dương Thị Phượng lý giải rằng trong những ngày nhiệt độ cao, cơ thể tiết ra nhiều mồ hôi để điều chỉnh nhiệt độ. Quá trình này dẫn đến mất nước và điện giải, kích hoạt cảm giác khát. Tuy nhiên, nhiều người lại không nhận thức rõ về tình trạng mất nước của chính mình. Thực tế, cảm giác khát thường xuất hiện khi cơ thể đã mất nước rõ rệt hoặc tương đối, chứ chưa hẳn là khi cơ thể thực sự thiếu nước trầm trọng.

Chính vì vậy, thay vì chủ động uống đủ lượng nước một cách đều đặn, nhiều người lại đợi cho đến khi cảm thấy quá khát mới uống, và thường chọn các loại đồ uống ngọt, dễ uống để nhanh chóng “giải khát”. Đáng tiếc, thói quen này làm tăng nhu cầu tiêu thụ đồ uống chứa đường, từ đó gây ra những tác hại dài hạn cho sức khỏe.

ĐỒ UỐNG NGỌT: CÀNG UỐNG, CÀNG “KHÁT”

Theo ThS.BS Dương Thị Phượng, vị ngọt trong các loại đồ uống như nước ngọt có ga hay trà sữa không chỉ mang lại cảm giác dễ chịu tức thì mà còn kích thích cảm giác ngon miệng, khiến người tiêu dùng có xu hướng muốn uống thêm. Nhưng thực tế, các loại đồ uống này thường chứa hàm lượng đường và năng lượng rất cao. Đặc biệt, nhiều sản phẩm có chứa fructose – một dạng đường có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa tại gan nếu tiêu thụ quá mức. Fructose thúc đẩy quá trình tạo mỡ tại gan, gây gánh nặng chuyển hóa và thúc đẩy bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.

Các nghiên cứu cho thấy chế độ ăn giàu đường, đặc biệt từ đồ uống có đường hoặc siro bắp chứa fructose, liên quan đến nguy cơ phát triển gan nhiễm mỡ, đề kháng insulin và các bệnh chuyển hóa khác. Việc tiêu thụ đồ uống nhiều đường thường xuyên còn làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì, bệnh lý gan và đái tháo đường.

Chuyên gia khuyến nghị, trong ngày nắng nóng, người dân nên chủ động uống nước đều đặn thay vì chỉ khi cảm thấy khát. Các loại trà sữa, nước ngọt, trà chanh hay trà trái cây pha sẵn chỉ nên dùng như đồ giải khát thỉnh thoảng, không coi là nguồn cung cấp nước chính cho cơ thể.

LÀM THẾ NÀO GIẢI NHIỆT ĐÚNG CÁCH?

Mặc dù trời nóng, nhu cầu nước của cơ thể tăng cao, nhưng việc lựa chọn đồ uống đúng cách mới quan trọng. Một ly trà sữa hay nước ngọt lạnh có thể đem lại cảm giác mát mẻ tức thì, nhưng nếu dùng quá thường xuyên, cơ thể sẽ gánh thêm lượng đường và năng lượng không cần thiết. Thay vào đó, việc bù đủ nước, ăn uống điều độ và hạn chế đồ uống nhiều đường mới chính là cách giải nhiệt hiệu quả.

Nhận biết sớm các dấu hiệu mất nước là điều cần thiết. Khi nắng nóng kéo dài, nếu không bổ sung đủ nước, mọi người có thể xuất hiện các triệu chứng như khát nhiều, khô miệng, mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, tiểu ít hoặc nước tiểu sẫm màu. Đây đều là dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang thiếu nước cần được xử lý kịp thời.

Trong trường hợp nặng hơn, người bị thiếu nước có thể gặp chuột rút, vã mồ hôi nhiều, cảm giác lả đi hoặc có nguy cơ sốc nhiệt. Các đối tượng này cần theo dõi sát để tránh các rối loạn nghiêm trọng do nắng nóng gây ra. Người thường xuyên sử dụng đồ uống có đường, bia hoặc trà sữa với lượng ít nước lọc dễ bị mất cân bằng nước và điện giải, dễ dẫn tới những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

Lượng nước cần bổ sung trung bình khoảng 35-40 ml mỗi kg cân nặng mỗi ngày, tùy thuộc vào mức độ vận động và điều kiện môi trường. Ngoài nước lọc, các nguồn nước giàu điện giải tự nhiên như nước dừa hoặc nước trái cây ít đường cũng rất hữu ích. Thêm vài lát cam, chanh hoặc bưởi vào nước uống giúp tăng hương vị và cung cấp vitamin mà không làm tăng lượng đường tiêu thụ quá mức.

Chuyên gia nhấn mạnh rằng, trong mùa hè, nguyên tắc hàng đầu là ưu tiên bổ sung đủ nước và điện giải, đồng thời hạn chế các loại đồ uống nhiều đường để giữ gìn sức khỏe lâu dài.