BỘ TƯ PHÁP Đề XUẤT HOÀN THIỆN HỆ THỐNG CƠ QUAN ĐIỀU TRA HÌNH SỰ, ĐÁP ỨNG TỐC ĐỘ VÀ TĂNG CƯỜNG SỰ RÕ RÀNG TRONG HOẠT ĐỘNG XÁC ĐỊNH CÁCH TIẾN HÀNH

Bộ Tư pháp vừa công bố dự thảo hồ sơ thẩm định dự án luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, nhằm tạo ra một bước tiến mới trong cải cách hệ thống điều tra tội phạm của quốc gia. Trong đó, nội dung nổi bật nhất là việc hoàn thiện tổ chức, bộ máy của các cơ quan điều tra phù hợp với mô hình tổ chức mới của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng, đồng thời rõ ràng phân định và bảo đảm tính độc lập, khách quan giữa hoạt động điều tra và công tố.

ĐỀ XUẤT BỎ CƠ QUAN ĐIỀU TRA VIỆN KSND TỐI CAO

Mục tiêu lớn của dự thảo là điều chỉnh cơ cấu các cơ quan điều tra, trong đó có việc đề xuất bỏ Cơ quan điều tra Viện KSND tối cao. Bộ Công an đề nghị không quy định cơ quan này nữa và giao cho bộ trưởng Bộ Công an, bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định chi tiết về tổ chức, bộ máy của các cơ quan điều tra thuộc ngành mình. Đồng thời, dự thảo cũng đề xuất chuyển thẩm quyền điều tra của Cơ quan điều tra Viện KSND tối cao sang Cơ quan An ninh điều tra thuộc Bộ Công an.

Cơ quan cảnh sát điều tra công an cấp tỉnh cũng được giao nhiệm vụ tiến hành điều tra các vụ án hình sự thuộc thẩm quyền xét xử của TAND theo quy định trong các chương từ XIV đến XXIV của bộ luật Hình sự, nhất là những tội phạm xảy ra trong phạm vi tỉnh thành. Đặc biệt, dự thảo còn sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền của các cơ quan điều tra trong quân đội, phù hợp với mô hình bộ máy mới, khi bỏ Cơ quan điều tra Viện kiểm sát Quân sự Trung ương.

VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT VỀ HỆ THỐNG CƠ QUAN ĐIỀU TRA ĐỂ ĐẨY MẠNH SỰ RÕ RÀNG VÀ TRÁCH NHIỆM RÕ RÀNG

Theo Bộ Công an, hệ thống cơ quan điều tra hiện nay còn nhiều chồng chéo, cồng kềnh do có nhiều đầu mối thuộc các bộ ngành khác nhau, gây khó khăn trong phân định rõ chức năng, thẩm quyền. Việc sửa đổi này nhằm mục tiêu phân rõ các chức năng điều tra, truy tố và xét xử của các cơ quan trong hệ thống tư pháp, từ đó nâng cao hiệu quả, giảm thiểu trì trệ và nâng cao uy tín của luật pháp.

Trong dự thảo, đề xuất còn nhấn mạnh việc xác định nguyên tắc về thẩm quyền điều tra, đặc biệt trong các trường hợp phát hiện hành vi phạm tội không thuộc thẩm quyền của cơ quan điều tra. Khi đó, cơ quan điều tra sẽ quyết định điều tra toàn bộ vụ án để đảm bảo hoạt động điều tra không bị gián đoạn, giữ vững tính khách quan. Trường hợp tội phạm diễn ra tại nhiều địa phương hoặc sử dụng không gian mạng, việc giao cho cơ quan điều tra nơi phát hiện tội phạm tiếp nhận toàn bộ tiến trình điều tra để giữ vững tính liên tục, thống nhất.

Dự kiến, dự thảo luật sửa đổi sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại kỳ họp thứ hai của khóa XVI, đánh dấu bước tiến quan trọng trong cải cách tổ chức hệ thống điều tra hình sự của đất nước.