Hai trường y Việt Nam vào bảng xếp hạng đại học toàn cầu của Mỹ: Một bước tiến hay bước lùi?

NỐI DÀI TỤT BẬC TRONG BẢNG XẾP HẠNG ĐH

Ngày 16.6, tổ chức U.S. News & World Report (US News) đã công bố bảng xếp hạng các đại học hàng đầu thế giới năm học 2026-2027. Trong đó, Việt Nam có 11 đại diện góp mặt – mức cao nhất từ trước đến nay, tăng thêm 4 trường so với năm học trước. Các trường mới gồm Trường ĐH Y Hà Nội, Trường ĐH Y dược TP.HCM, Trường ĐH Văn Lang và Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM.

Phần lớn các trường mới vươn lên ở vị trí trung bình, trong đó Y Hà Nội nằm trong top 1.000, Y dược TP.HCM và Văn Lang vào top 2.000, còn Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM xếp thứ 2.230 trên tổng số 2.250 cơ sở giáo dục đại học được xếp hạng từ 105 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Đáng chú ý, Trường ĐH Huế năm nay vắng mặt, nối tiếp xu hướng của ĐH Quốc gia Hà Nội và ĐH Quốc gia TP.HCM hai năm trước. Tuy nhiên, trường thành viên của ĐH Quốc gia TP.HCM là Đại học Bách Khoa TP.HCM vẫn có mặt, xếp thứ 2.155 thế giới – giảm 438 bậc so với năm trước và là mức sụt giảm sâu nhất trong xu hướng chung của các trường Việt.

Trong nhóm dẫn đầu, ĐH Duy Tân tại Đà Nẵng tiếp tục giữ vững vị trí Việt Nam, xếp thứ 394 – giảm 106 bậc so với năm ngoái, đây là lần đầu trường tụt hạng sau nhiều năm liên tiếp vào top cao. Trường Tôn Đức Thắng tiếp tục đứng thứ hai trong danh sách, nhưng xếp hạng cũng giảm 232 bậc, xuống vị trí 615. Trường Nguyễn Tất Thành ở TP.HCM xếp thứ 849, mất 39 hạng.

Trong số các trường khác, Bách Khoa Hà Nội có mức giảm nhẹ nhất, chỉ 5 bậc, còn các trường địa phương như Cần Thơ và Đà Nẵng lần lượt rơi 29 và 115 bậc, xuống hạng 2.116 và 1.152 thế giới.

Xu hướng tụt hạng của các trường Việt Nam bắt đầu từ năm học trước, khi hầu hết đều giảm thứ hạng, duy chỉ có ĐH Duy Tân là thăng hạng. Năm nay, còn không có trường nào cải thiện vị trí của mình trên bảng xếp hạng.

Ngoài ra, US News còn ghi nhận sự hiện diện của 5 trường đại học Việt Nam khác, nhưng chưa được xếp hạng chính thức do chưa đáp ứng các tiêu chí tối thiểu. Các trường đó gồm Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, ĐH Kinh tế TP.HCM, Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, Trường ĐH Kỹ thuật Lê Quý Đôn (Hà Nội) và Học viện Nông nghiệp Việt Nam (Hà Nội).

Tuy nhiên, nếu phân theo nhóm ngành, các trường Việt vẫn thể hiện rõ tiềm năng: ngành kinh tế của ĐH Kinh tế TP.HCM xếp thứ 62 toàn cầu về kinh tế, ngành khoa học cây trồng và động vật của Học viện Nông nghiệp Việt Nam giữ vị trí 663, còn các trường kỹ thuật như Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, Trường ĐH Kỹ thuật Lê Quý Đôn, và Trường ĐH Công nghệ thông tin cũng có thứ hạng ấn tượng.

PHƯƠNG PHÁP XẾP HẠNG ĐƯỢC ÁP DỤNG

US News cho biết, để các trường được xếp hạng, phải có tối thiểu 1.250 bài báo khoa học công bố từ 2020 đến 2024 trên các tạp chí quốc tế. Quá trình phân tích dựa trên cơ sở dữ liệu của Clarivate (Anh), sở hữu Web of Science và InCites, với 13 tiêu chí chia thành ba nhóm chính: định lượng, trắc lượng thư mục và khoa học xuất sắc.

Tiến sĩ LaMont Jones, thư ký tòa soạn mảng giáo dục của US News, nhấn mạnh: “Phương pháp xếp hạng của chúng tôi tập trung vào sứ mệnh nghiên cứu và tầm ảnh hưởng học thuật của mỗi trường, giúp người học nhận diện các cơ sở đào tạo thực sự dẫn đầu trong việc tạo ra tri thức mới toàn cầu.”

Trên toàn cầu, có hơn 2.250 cơ sở giáo dục được xếp hạng, trong đó Trung Quốc chiếm 409 trường, nhiều hơn cả số các trường Mỹ (275). Tiếp theo là Ấn Độ với 123 trường, Anh 93 và Nhật Bản 86. Trong top 10 đại học hàng đầu, Trung Quốc chỉ có một đại diện là Đại học Thanh Hoa ở vị trí thứ 6. Trong khi đó, Mỹ có 6 trường, gồm Harvard, MIT và Stanford chiếm các vị trí dẫn đầu.

US News bắt đầu thực hiện xếp hạng các trường đại học và THPT tại Mỹ từ năm 1983, và lần đầu công bố bảng xếp hạng các đại học toàn cầu vào năm 2014, mở rộng qua từng năm lên hàng ngàn đơn vị như hiện nay.