NHỮNG CHUYỆN CHƯA TẢ HẾT VỀ NHỮNG Người Bảo Vệ RỪNG ẨN MÌNH GIỮA CHU’YÊN SIN

Vào một sáng đầu hè, trước khi mặt trời lên cao, tại trụ sở Vườn quốc gia Chư Yang Sin, anh Đinh Văn Thông – nhân viên quản lý bảo vệ tài nguyên rừng – đã gọi tôi chuẩn bị lên đường cùng đồng đội. Anh và các kiểm lâm không muốn tôi bắt chuyến đi dài, nên tổ chức một buổi tuần tra trong ngày, nhưng chỉ thế thôi đã đủ mở ra một thế giới khác, nơi mỗi bước chân là một cuộc đấu tranh sinh tồn và mỗi câu chuyện đều chứa đựng những hiểm nguy không ngờ.

RỪNG CHƯ YANG SIN – BẢN TINH KHIẾT ẨN MÌNH GIỮA ĐẤT LIỀN

Buổi sáng nơi đây không ồn ào như tôi tưởng, không có tiếng người, chỉ có tiếng lá rơi, tiếng côn trùng vang vọng và những tiếng chim gọi bạn xa xăm. Đoàn kiểm lâm đi thành hàng lặng lẽ, anh Thông mắt luôn quét nhanh từng tán lá và bụi rậm, anh nói: “Đi rừng không chỉ dùng mắt mà còn phải dùng tất cả các giác quan.”

Anh đã gắn bó 14 năm với nghề, quen từng con mòn, từng con suối nhỏ. Trong những chuyến tuần tra kéo dài 5-6 ngày, họ không liên lạc được với bên ngoài, lương thực chủ yếu là gạo, cá khô và chà bông – những thứ nhẹ và bền lâu. Có khi họ chỉ ăn cơm nắm muối mè hoặc đọt mây, nhưng với những người này, vào rừng ăn gì cũng thấy ngon miễn là còn sức mà đi.

Tuy nhiên, cái giá của những chuyến đi là không nhỏ. Anh Hồ Phi Sinh ví việc đi rừng dài ngày như chiến trận: mùa nắng, ve chó bám đầy người, cắn ngứa hằng tháng; mùa mưa, bụng đầy vắt đất và vắt xanh, máu thấm cả áo quần. Những nguy hiểm còn đến từ việc dựng lán giữa rừng, di chuyển liên tục khi nước suối dâng cao, hoặc phải đối mặt với lâm tặc. Một lần, lán trại của nhóm kiểm lâm bị phá hủy khi săn thú, tiếng súng vang vọng trong rừng khiến họ không biết điểm tránh. Động vật hoang dã cũng không phải lúc nào an toàn; có lần họ vô tình gặp đàn lợn rừng hung dữ, phải đứng im không dám thở mạnh để tránh bị tấn công.

NHỮNG GHI NHẬN KHÓ TIN ĐẾN KHÁNG CỰ

Trong chuyến đi, tôi nghe những câu chuyện khó tin nhưng chính những người trong cuộc đều xác nhận là có thật. Anh Thào Chung Măng kể về những chuyến tuần tra kéo dài gần hai tuần, nhiều anh em chỉ mặc một bộ quần áo, mùa mưa quần áo ướt sũng, tối đến mới nhóm lửa hong khô. Có người sơ ý làm cháy đồ, phải mượn từ đồng đội.

Một câu chuyện xúc động khác là hành trình giải cứu động vật. Anh Đinh Huỳnh Thế Anh đã kể về lần phát hiện một con nhím mắc dây thép siết chặt chân, máu rỉ ra. Việc tiếp cận để tháo dây không đơn giản, vì nhím hoảng loạn có thể gây thương tích. Cả tổ phải đứng quan sát, chờ đợi con vật giảm dần sự giãy dụa, rồi mới cẩn thận cắt dây. Đến cuối cùng, con nhím được thả tự do sau khi loại bỏ 38 bẫy dây, phá bỏ 3 lán trại săn bắt trái phép. Những sinh mạng thú rừng được cứu ngẫu nhiên, nhưng ý nghĩa lớn lao của nó không thể phủ nhận.

Trong những chuyến đi, họ từng đối mặt với thiên nhiên khắc nghiệt. Anh Việt kể về lần mắc kẹt giữa rừng vì mưa lớn, suối dâng cao, nước chảy xiết khiến họ phải nấu cháo loãng, sống tạm dưới lán để chờ đợi cứu hộ. Có người đồng đội bị lạc, không đồ ăn, không liên lạc, phải trú trong hang đá qua đêm, ăn lõi chuối cho qua cơn đói khẩn cấp. Những câu chuyện ấy, nghe qua tưởng như phi lý, nhưng lại là những trải nghiệm có thật trong cuộc chiến chống phá rừng và giữ gìn sinh thái.

Niềm vui nhỏ nhoi, niềm tự hào lớn lao

Dù nhiều hiểm nguy và khó khăn, các kiểm lâm vẫn cảm nhận được niềm vui khi gỡ được bẫy, cứu được thú hoặc bảo vệ được một phần rừng nguyên sinh. Anh Dương Văn Dùng – thành viên tổ tuần tra cộng đồng – chia sẻ: “Niềm vui lớn nhất là khi mình làm được điều gì đó ý nghĩa, giúp thú hoang thoát khỏi bẫy hoặc ngăn chặn nạn săn bắt trái phép.” Đó là những khoảnh khắc làm sống dậy niềm tin và ý chí của họ trong hàng nghìn thử thách.

Chọn ở lại hay bỏ cuộc?

Khi rời rừng sau buổi tuần tra, tôi hỏi anh Thông: “Anh có nghĩ đến việc bỏ nghề không?” Anh cười và trả lời giản dị: “Cũng có lúc mệt lắm chứ, nhưng bỏ thì ai giữ rừng?” Chính câu trả lời đó đã phần nào lý giải vì sao những người kiểm lâm vẫn lặng lẽ gắn bó với công việc khó khăn này. Họ hiểu rõ nhiệm vụ của mình: Nếu không có họ, rừng sẽ không còn như ngày hôm nay.

Chốn thiên nhiên tuyệt đẹp, như thấm đẫm sự sống và cả hiểm nguy, vẫn là phần trách nhiệm của những người bảo vệ. Dịp này, tại Chư Yang Sin, các nhà khoa học đã ghi nhận những loài đặc hữu quý hiếm như gà tiền mặt đỏ, khướu đầu đen, mi Núi Bà và nhiều loài chim, thú quý hiếm khác, trong đó loài mi Núi Bà đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng toàn cầu. Tính đến nay, vườn quốc gia này đã ghi nhận hơn 200 loài chim và gần 50 loài thú, trong đó có những loài có ý nghĩa bảo tồn hàng đầu như vượn vá chân đen và vượn ma hung.

Những người bảo vệ rừng tại đây không chỉ giữ gìn sự tồn vong của cây cối, mà còn là những chiến binh thầm lặng, giữ gìn di sản quý giá của đất mẹ. Trong cuộc chiến chống mất dần sinh cảnh và các loài đặc hữu, họ vẫn ngày đêm đứng vững, bất chấp hiểm nguy để biết rằng, nếu không có họ, rừng sẽ không còn gì để giữ.