ĐÎNH DANH NGƯỜI LIỆT SĨ TRẦN VĂN KHÔI: SỰ THẬT BỊ CHE GIẤU HÀNG CHỤC NĂM
Hàng chục năm qua, tên của người chiến sĩ hy sinh trên quần đảo Trường Sa đã bị nhầm lẫn, phủ kín bởi những câu chuyện chưa rõ thực hư. Mới đây, các cuộc gặp gỡ, trao đổi cùng các cựu chiến binh, những người trực tiếp chứng kiến và biết rõ về ông đã mở ra một góc nhìn mới về người anh hùng hiện vẫn còn bị mang tên sai lệch trong hồ sơ lịch sử.
Thiếu tá Lường Xuân Kính, 76 tuổi, nghỉ hưu tại xã Các Sơn, Thanh Hóa, nhớ lại: khi nhìn thấy bức ảnh của người trong hình, ông đã giật mình nhận ra chính là trung úy Trần Văn Khôi, người từng giữ chức vụ đảo trưởng đảo Sinh Tồn năm 1976. Ông kể: “Anh Khôi nói giọng Bình Định rất khó nghe. Thời ấy, đảo còn hoang sơ, lực lượng còn ít, bộ đội chưa có nhiều thời gian trò chuyện, chỉ biết rằng gia đình anh đã mất trong chiến tranh, các em còn bé, phải tản cư khắp nơi.”
Trong ký ức của các cựu binh, trung úy Khôi hy sinh vào cuối tháng 10 năm 1976, trong một ngày xảy ra vụ nổ bộc phá tại đảo Sinh Tồn. Sau sự kiện, Bộ Tư lệnh Hải quân đã cử tàu ứng cứu, dự định đưa xác về đất liền. Tuy nhiên, thời tiết xấu, sóng to gió lớn khiến tàu không thể tiếp cận gần đảo để đưa thi thể về. Dựa theo chỉ đạo, bộ đội đảo đã tiến hành mai táng trung úy Khôi ngay tại đảo, trong điều kiện vô cùng gian khổ, thậm chí họ phải lấy gỗ, làm quan tài bằng chính vật liệu tại chỗ, rồi đổ xăng để khắc phục mùi tử khí.
Trung sĩ Phạm Tiến Công, nghỉ hưu tại Nam Định, đã từng là Tiểu đội trưởng Thông tin tại đảo vào năm 1976, xác nhận: “Anh Khôi hy sinh do vụ nổ gần khu vực hầm thông tin vào cuối tháng 10.1976. Chúng tôi đã liên tục phát sóng, báo cáo tình hình về sở chỉ huy, chờ đợi tàu tới tiếp tục cấp cứu. Nhưng do gió bão, tàu không tiếp cận được, phải thay nhau canh gác thi thể. Sau cả tuần chờ đợi, chúng tôi nhận chỉ đạo chôn cất ông ở phía tây nam đảo. Những ngày sau đó, cứ giữ trọn lễ nghi, bộ đội liên tục san lấp, san hô xếp cao mộ, để tránh sóng cuốn đi.”
Về phía trung tá Lê Văn Tấn, cựu chỉ huy trưởng đảo Trường Sa, ông kể trong những năm 1976, ông từng cùng các đồng nghiệp phụ trách đảo Sinh Tồn và rõ ràng nhận định: “Ông Khôi người gầy ốm, mặt sạm đen, rất thương bộ đội. Thời ấy, đời sống đảo thiếu thốn trăm bề, chỉ có tàu tiếp tế ít ỏi, nước ngọt, rau xanh đều rất khan hiếm. Gạo để lâu còn mốc, đồ ăn chủ yếu muối và thịt hộp. Nhiều khi bộ đội bị bệnh phù nề, phải tự hái cá, bắt tôm cải thiện bữa ăn. Khi biết ông Khôi hy sinh, tôi và nhiều người còn tưởng rằng tên của ông đã được chính thức ghi trong hồ sơ, nhưng thực tế, thì tên chính xác vẫn còn là điều cần làm rõ.”
Trước sự thật còn nhiều tranh cãi, tôi đã tìm gặp thiếu tá Vũ Văn Hà, nguyên chỉ huy trưởng đảo Phan Vinh, hiện nghỉ hưu tại Hà Nội. Ông khẳng định: “Trung úy Khôi hy sinh cuối năm 1976, không phải tháng 5 như một số thông tin đồn đoán. Chúng tôi còn nhớ rõ tình hình, sóng to gió lớn, việc chôn cất được thực hiện trong điều kiện vô cùng gian nan. Hiện còn một điều trăn trở, tên của ông đã bị đổi, hồ sơ ghi sai, ảnh hưởng lớn tới danh dự của người lính hy sinh.”
Câu hỏi về việc trả lại danh tính chính xác cho liệt sĩ Trần Văn Khôi cũng là mối quan tâm của các cựu chiến binh. Họ mong muốn các cơ quan chức năng sớm giải quyết, công nhận đúng tên thật của người anh hùng, để xứng đáng với những hy sinh cao cả.
Trong cuộc trò chuyện cuối cùng, trung tá Hà chia sẻ rằng, ông luôn giữ gìn kỷ niệm về người đồng đội của mình, và hy vọng sẽ có một ngày, tên của liệt sĩ thực sự được công nhận, ghi nhận đúng xứng danh người chiến sĩ đã hy sinh vì Tổ quốc.