ÁP LỰC NỮA CUỐI NĂM ĐẨY NỀN KINH TẾ VẬN ĐỘNG CHẬM MÀU

Báo cáo tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 6 và Hội nghị Chính phủ với các địa phương ngày 4.7, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh rằng tình hình kinh tế – xã hội quý 2 và 6 tháng đầu năm 2026 đạt nhiều kết quả ấn tượng, vẫn tiếp tục là điểm sáng của khu vực và thế giới. Trong đó, các chỉ số tăng trưởng đều phản ánh rõ nét, đặc biệt là tăng trưởng GDP.

Cụ thể, GDP quý 2 ước tăng 8,39% so với cùng kỳ, 6 tháng đạt mức 8,18%, cao nhất kể từ năm 2011. Trong đó, khu vực công nghiệp – xây dựng và dịch vụ đóng góp hơn 88% vào mức tăng này. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo cũng ghi nhận mức tăng trưởng 2 chữ số.

Làm gì để kéo tăng trưởng cho nửa cuối năm là câu hỏi lớn khi số liệu tích cực vẫn còn nhiều điểm thách thức. Dù đạt thành tích ấn tượng, mức tăng GDP trong 6 tháng mới chỉ đạt 98,18% so với mục tiêu đề ra, tạo áp lực không nhỏ cho các tháng tiếp theo.

Theo phân tích của Bộ Tài chính, một số trụ cột kinh tế chưa thực sự bứt phá mạnh trong nửa đầu năm như tiêu dùng tăng chậm hơn kỳ vọng, giải ngân đầu tư công chưa đạt kế hoạch, đặc biệt là các dự án nghiên cứu và phát triển công nghệ cao. Nhập khẩu tháng 6 có dấu hiệu chậm lại, nhưng 6 tháng vẫn duy trì mức nhập siêu 16,65 tỷ USD. Nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu hụt, trong khi đó, đời sống của nhiều người dân, đặc biệt vùng sâu, vùng xa, vẫn còn nhiều khó khăn, thiên tai và thời tiết cực đoan gây tác động không nhỏ.

Hết tháng 6, chỉ có 9 địa phương có mức tăng trưởng GRDP trên 10%. Phần lớn còn lại vẫn đối mặt với nhiều điểm nghẽn về pháp lý đất đai và sự suy giảm cục bộ của một số ngành chủ lực tại từng địa phương. Tốc độ giải ngân vốn đầu tư công cũng chưa đạt mong đợi, mới chỉ hơn 25% kế hoạch, gây trì trệ dòng chảy của nền kinh tế. Các vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, biến động giá nguyên vật liệu và tâm lý né tránh trách nhiệm tại một số bộ phận cán bộ địa phương là những nguyên nhân chính.

Trong bối cảnh đó, PGS-TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh doanh (ĐH Kinh tế TP.HCM), cho rằng Việt Nam vẫn giữ vững vị thế trong nhóm các nước có tốc độ tăng trưởng cao nhất toàn cầu. Trong khi nhiều nền kinh tế lớn đang đối mặt với suy thoái hoặc tăng trưởng trì trệ, con số vượt 8% trong 6 tháng đầu năm là một điểm sáng hiếm hoi. Tuy nhiên, đà này phần lớn dựa vào các đơn hàng ký trước thời điểm thị trường quốc tế áp dụng chính sách mới, trong khi các doanh nghiệp nội đang gồng mình chống chịu với chi phí vật liệu tăng cao, chuỗi cung ứng chưa ổn định và các rào cản thương mại. Đây là những thách thức lớn để duy trì đà tăng trưởng trong nửa cuối năm.

Công nghệ và đổi mới sáng tạo được xem là động lực then chốt thúc đẩy kinh tế bứt phá. Loạt dự án hạ tầng quy mô lớn vừa mới khởi công sẽ tạo ra đà hưng phấn cho các ngành, đặc biệt là các dự án giao thông trọng điểm như cao tốc Bắc – Nam, sân bay Long Thành. Các chính sách giãn, giảm thuế cho doanh nghiệp và hộ gia đình cũng sẽ thúc đẩy tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần gỡ bỏ toàn diện các nút thắt còn tồn đọng. Các trụ cột chiến lược bao gồm chính sách tiền tệ linh hoạt nhưng kiểm soát chặt chẽ thông qua nghiệp vụ thị trường mở, đẩy mạnh giải ngân đầu tư công vào các dự án trọng điểm, cắt giảm các thủ tục hành chính không cần thiết để thúc đẩy khởi nghiệp và thu hút vốn FDI có tính lan tỏa. Đồng thời, chính sách thuế và phí cần được điều chỉnh phù hợp để kích thích tiêu dùng, đặc biệt là các chương trình bình ổn giá và giảm thuế thu nhập cá nhân nhằm nâng cao sức mua.

Trong cuộc chơi này, thể chế phát triển đóng vai trò then chốt. Các biện pháp thúc đẩy đơn giản hóa thủ tục hành chính, chuyển từ kiểm soát tiền kiểm sang hậu kiểm, tháo gỡ các điểm nghẽn về mặt pháp lý sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa cơ hội. Chính phủ cũng cần tinh giản mạnh mẽ hoạt động chi tiêu công, tập trung vào các dự án lâu dài, đồng thời hỗ trợ tối đa các doanh nghiệp xuất khẩu bằng cách cắt giảm thủ tục hành chính và tăng cường dòng vốn vay ưu đãi.

Theo các chuyên gia, mốc thời điểm cuối năm sẽ quyết định phần lớn thành bại của mục tiêu tăng trưởng. Với những chính sách tháo gỡ khó khăn, các giải pháp chiến lược đồng bộ cùng với sự nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp, Việt Nam hoàn toàn có thể vươn tới mức tăng trưởng đáng kể trong nửa cuối năm 2026.