DOANH NGHIỆP HẢI SẢN VIỆT NAM BỊ Đөг Đánh Nghiệp Gây Rúng Động Mới Kéo Dài Hơn Mười Ba Năm

NỖI ĐAU LÒNG CỦA DOANH NHÂN NGƯỜI MỸ TRONG VỤ ÁN CA NGỪ VIỆT NAM

Vào cuối năm 2014, khi công ty USPC có trụ sở tại Khu công nghiệp Đồng An, Bình Hòa, TP.HCM, đang trên đà phát triển, bất ngờ xảy ra vụ khởi tố bà Nguyễn Thị Minh Trang, Phó tổng giám đốc công ty, về tội “trốn thuế” và “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”. Vụ việc liên quan đến hợp đồng sản xuất gia công và xuất khẩu 11.062,04 kg cá ngừ đông lạnh giữa USPC và Công ty Cổ phần Tuna Fish Bình Định.

Sau khi vụ việc xảy ra, vào đầu tháng 5 năm 2015, ông Byron Scott McLaughlin, Tổng giám đốc người Mỹ 71 tuổi của USPC, đã đến báo Thanh Niên kêu cứu, phản ánh những tác động tiêu cực đến hoạt động của công ty. Tới năm 2025, ông và bà Trang vẫn quay lại báo chí, tiếp tục bày tỏ sự bất mãn về vụ án vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Trong suốt hơn một thập kỷ, ông Byron đã gắn bó không nguôi với dự án cá ngừ Việt Nam, bày tỏ nỗi đau kéo dài và sự thất vọng về quá trình tố tụng vụ án.

CÁC CHUYỆN ĐẺ TỨC VỤ ÁN

Công ty USPC hoạt động từ năm 2003, chuyên về sản xuất và xuất khẩu hải sản đông lạnh. Đến năm 2014, hoạt động của công ty gần như tê liệt sau khi bà Trang bị bắt giữ. Tại hồ sơ vụ án, ngày 18.11.2014, bà Trang bị bắt tại Bình Dương. Đến tháng 5 năm 2015, ông Byron đến báo Thanh Niên để kêu cứu, phản ánh ảnh hưởng tiêu cực của vụ án đến tình hình kinh doanh.

Sau đó, bà Trang được thay biện pháp tạm giam bằng biện pháp bảo lãnh vào tháng 6.2015. Công an và Viện kiểm sát Bình Dương khởi tố, truy tố bà Trang về tội “trốn thuế” và “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”. Theo kết quả điều tra, USPC khai sai nguồn gốc lô hàng cá ngừ khi nhập khẩu, trốn hơn 470 triệu đồng thuế, đồng thời cố ý chiếm đoạt lô hàng trị giá trên 3 tỷ đồng của Tuna Fish Bình Định.

Trong quá trình xét xử, bà Trang và phía USPC trình bày hợp đồng ký kết từ tháng 7.2012 và 9.2012, trong đó USPC gia công trái phép, yêu cầu thanh toán thì bà Sâm, Chủ tịch Tuna Fish Bình Định, thay đổi ý định. USPC phản đối yêu cầu thanh toán bằng tiền mặt và giữ nguyên nghĩa vụ theo hợp đồng. Bà Sâm sau đó cáo buộc USPC chiếm đoạt hàng, không nhận hàng trả về, gây ra tranh chấp kéo dài.

Trong phiên tòa sơ thẩm năm 2017, tòa đã làm rõ và yêu cầu điều tra bổ sung để xác minh những tình tiết liên quan, đặc biệt việc bà Trang có hưởng lợi từ lô hàng hay không. Đến ngày 12.7.2018, Cơ quan CSĐT tiếp tục khởi tố ông Byron cùng vụ việc, nhưng đến tháng 10.2024, vụ án “trốn thuế” được đình chỉ vì hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.

Mới đây, ngày 27.2.2025, cơ quan điều tra bổ sung kết luận đề nghị truy tố bà Trang và ông Byron về tội “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”. Cả hai đều khẳng định mình trong sạch, phản bác cáo buộc của cơ quan điều tra.

NHÀ XƯỞNG ĐẦU TƯ HÀNG TRIỆU ĐÔI BỎ HOANG

Trong hơn hai thập kỷ đầu tư, ông Byron đã bỏ ra hơn 3,2 triệu USD để xây dựng một nhà máy hải sản trị giá cũng hơn 10 triệu USD vào giữa năm 2014, tạo công ăn việc làm cho hơn 500 lao động, xuất khẩu sang hơn 40 quốc gia. Tuy nhiên, sau vụ án, các đối tác chấm dứt hợp đồng, nhà máy bị bỏ hoang, các thiết bị đắt tiền nằm phơi mưa nắng.

Ông Byron cho biết: “Thành thật mà nói, vụ án kéo dài hơn 13 năm khiến tôi kiệt sức. Công ty chúng tôi từng có giá trị hơn 10 triệu USD, giờ đã phải đóng cửa. Dù vậy, tôi vẫn tin vào niềm tin về Việt Nam và mong muốn các cơ quan chức năng xem xét lại để xóa bỏ những bất công này.”

Nhìn vào khu nhà xưởng hoang tàn, ông xót xa khi hình dung công cuộc đầu tư và sự lao đao của doanh nghiệp. Ông mong muốn một ngày sớm nhất, công lý và sự công bằng sẽ trở lại với doanh nghiệp của mình, giúp khôi phục phần nào niềm tin vào môi trường kinh doanh tại Việt Nam.