RĂNG RỞI VÀNG, GAN KHÔNG ĐÁNH BẠI: NHỮNG MÓN ĂN NGHIỀN NÁT PHÁ HOẠI GAN NHANH HƠN RƯỢU BIA

Chúng ta đều biết rượu bia là kẻ thù không khoan nhượng của gan, gây tổn thương nhanh chóng và nặng nề. Khi đi qua cơ thể, rượu bia buộc gan phải làm việc hết công suất để chuyển hóa ethanol thành các chất không độc, kéo dài sẽ làm chết tế bào gan, dẫn đến các bệnh nguy hiểm như gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan và ung thư gan. Rõ ràng, rượu bia hủy hoại gan một cách trực diện, để lại những hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, không chỉ rượu bia mới là thủ phạm, có những loại thực phẩm bạn ăn hàng ngày còn phá hoại gan nhanh hơn nhiều lần.

THỨC ĂN BỊ NẤM MỐC, NGUY HIỂM GÂY TĂN TỔN GAN

Nhiều người có thói quen tiết kiệm, khi thấy các loại hạt như lạc, hạt điều, hạnh nhân hoặc ngũ cốc, tỏi, rau củ bị nấm mốc nhẹ thường chỉ cắt bỏ phần hỏng rồi tiếp tục ăn. Đây là điều hoàn toàn sai lầm và nguy hiểm. Khi nấm mốc đã phát triển, thực phẩm chứa bào tử nấm Aspergillus flavus, sản sinh ra Aflatoxin – hợp chất cực độc, được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm gây ung thư nhóm 1 từ năm 1987. Aflatoxin tồn tại chịu nhiệt tốt, không bị tiêu diệt qua quá trình nấu nướng thông thường. Khi vào cơ thể, Aflatoxin ức chế hệ miễn dịch, gây viêm gan cấp và mãn tính, trực tiếp đột biến tế bào gan dẫn đến ung thư. Đặc biệt, những người mắc virus viêm gan B còn chịu nguy cơ tăng gấp 6 lần mắc ung thư gan do tiếp xúc với độc tố này.

ĐƯỜNG FRUCTOSE TRONG ĐỒ UỐNG VÀ BÁNH KẸO GÂY TỔN THƯƠNG GAN

Nhiều người không uống rượu bia nhưng vẫn dễ mắc bệnh gan nhiễm mỡ nặng, nguyên nhân chủ yếu từ các loại thực phẩm chứa nhiều đường fructose như trà sữa, nước ép trái cây đóng chai, nước ngọt, đồ uống có siro ngô hàm lượng cao. Khác với glucose, đường fructose chỉ được xử lý tại gan, khi lượng đưa vào vượt quá khả năng tiếp nhận của cơ quan này, sẽ chuyển hoá thành chất béo nội tạng và tích trữ tại gan, gây bệnh gan nhiễm mỡ. Quá trình này âm thầm gây stress oxy hóa, phản ứng viêm rộng, phá hủy chức năng gan, tương tự như tác động của rượu bia. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, nguy cơ ung thư gan sẽ rất cao.

THỰC PHẨM CHIÊN RÁN VÀ CHẤT BÉO CAO GÂY BỆNH GAN NHIỄM MỠ KHÔNG DO RƯỢU

Các món ăn chiên rán ngập dầu, phủ bơ, mỡ lợn chứa lượng lớn chất béo bão hòa và axit béo chuyển hóa – nguyên nhân hàng đầu của gan nhiễm mỡ không do rượu và xơ gan. Nghiên cứu cho thấy, chỉ một bữa ăn nhiều chất béo có thể khiến tế bào cơ kháng insulin trong vòng 5 giờ, làm rối loạn chuyển hóa và tạo điều kiện tích tụ mỡ trong gan. Lâu dài, những mô mỡ này oxy hóa chất béo, protein, gây tổn thương tế bào, thúc đẩy quá trình xơ gan diễn ra nhanh chóng. Việc duy trì chế độ ăn kiêng đơn thuần không đủ, cần kết hợp tập thể dục cường độ cao để giảm mỡ hiệu quả.

HẢI SẢN SỐNG, NGUY CƠ Ô NHIỄM GÂY VIÊM GAN

Các món hải sản sống như hàu, gỏi cá, mực nhảy, tôm tái chanh hay ốc luộc tái rất hấp dẫn nhưng tiềm ẩn nguy cơ lớn về an toàn thực phẩm. Nước và môi trường sống của hải sản có thể chứa vi khuẩn, virus, đặc biệt là virus viêm gan A. Khi tiêu thụ phần hải sản chưa chín, virus dễ dàng xâm nhập vào tế bào gan, gây viêm gan cấp tính. Bệnh nhân có thể xuất hiện các triệu chứng mệt mỏi, vàng da, chán ăn, tổn thương gan nặng nề, thậm chí tử vong nếu đã có bệnh gan mãn tính nền sẵn.

NHỮNG DẤU HIỆU SỚM CỦA GAN TỔN THƯƠNG

– Mệt mỏi không rõ nguyên nhân, cơ thể uể oải do khả năng chuyển hóa năng lượng của gan suy giảm.
– Chán ăn, sợ mỡ, đầy bụng, buồn nôn do giảm tiết dịch mật.
– Nước tiểu sẫm màu, vàng đậm như chè đặc vì bilirubin tích tụ trong máu.
– Ngứa da do độc tố và muối mật không thoát ra ngoài.
– Hơi thở có mùi, biểu hiện khả năng thải độc kém của gan.

Chung quy lại, bảo vệ gan khỏi những mối đe dọa ngày càng tinh vi của thực phẩm là điều cần thiết. Việc chọn lựa chế độ ăn uống hợp lý, hạn chế các thực phẩm gây tổn thương chính là cách tốt nhất để giữ gìn sức khỏe lâu dài.