HÀNH ĐỘNG CỦA NGƯỜI NỔI TIẾNG GÂY CHUẨN MỰC VÀ PHẢN ỨNG TRÊN MẠNG XÃ HỘI: ĐỪNG ĐỂ YÊU THẦN TƯỢNG GÂY RA CĂN CƠ XUNG ĐỘT

Sau khi ca sĩ Tim đăng tải đoạn video dùng áo đấu đội tuyển Argentina để lau xe trong khi mặc áo đội tuyển Bồ Đào Nha, mạng xã hội nhanh chóng chứng kiến các cuộc tranh luận sôi nổi. Một số ý kiến cho rằng đó chỉ là cách thể hiện tình cảm dành cho thần tượng, tuy nhiên có không ít người phản đối hành động này vì cho rằng nó dễ gây phản cảm và thiếu tôn trọng người hâm mộ của các đội bóng khác. Cuộc tranh luận nhanh chóng vượt ra ngoài phạm vi của một video, trở thành chủ đề nóng trên nhiều nền tảng mạng xã hội.

Chuyên gia truyền thông ThS Trần Xuân Tiến từ Trường ĐH Văn Hiến cho biết: “Nếu chỉ nhìn về mặt hình thức, đây chỉ là hành động thể hiện tình cảm của một người nổi tiếng. Nhưng xét dưới góc độ truyền thông, sự việc còn phản ánh cách vận hành của ‘nền kinh tế chú ý’ trong các nền tảng số.” Ông giải thích rằng các nền tảng mạng xã hội cạnh tranh quyết liệt để giữ chân người dùng và gia tăng tương tác, nên các thuật toán thường ưu tiên phân phối những nội dung gây cảm xúc mạnh, trong đó có những chủ đề tranh cãi hoặc đối đầu. Chính điều này khiến các nội dung gây tranh cãi dễ lan tỏa hơn, thu hút sự chú ý hơn.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh: “Không nên vội vàng cho rằng các người nổi tiếng đều cố tình tạo tranh cãi để thu hút lượt xem. Điều quan trọng hơn là tác động và hậu quả của nội dung đó với cộng đồng.” Ông phân tích rằng, khi các biểu tượng như áo đấu, logo, hình ảnh của các đội bóng bị sử dụng theo cách xúc phạm, nó không chỉ là hành động cá nhân mà còn trở thành một thông điệp truyền thông. “Khi biểu tượng ấy bị sử dụng để kích hoạt các xung đột thay vì đối thoại, nó dễ làm dấy lên tâm lý bè phái và chuyển từ trao đổi quan điểm sang thái độ công kích lẫn nhau.”

Mạng xã hội với cơ chế khiến tranh cãi lan rộng càng làm cho vấn đề thêm phức tạp. “Thuật toán không tạo ra xung đột, nhưng lại có xu hướng khuếch đại các nội dung gây tranh cãi, vì chúng giữ chân người dùng lâu hơn, tạo nhiều bình luận, chia sẻ,” ông nói. Lo ngại lớn nhất là khi những nội dung gây tranh cãi luôn đạt được mức tương tác cao, nhiều người có thể nghĩ rằng muốn nổi bật thì phải tạo ra mâu thuẫn, từ đó hình thành một chuẩn mực tiêu cực trong cộng đồng mạng.

Trong môi trường số, ThS Trần Xuân Tiến nhấn mạnh: “Được chú ý không đồng nghĩa với được tin cậy. Một chiến lược truyền thông bền vững nên hướng tới xây dựng niềm tin và giá trị tích cực, thay vì chỉ chạy theo lượng tương tác.” Ông cho rằng, cách thể hiện tình cảm dành cho thần tượng cần dựa trên sự tôn trọng những giá trị của cộng đồng khác, chứ không hạ thấp hay chế nhạo.

Chuyên gia cũng nhấn mạnh: “Thần tượng không phải là người để bảo vệ bằng mọi giá, mà là người truyền cảm hứng để mỗi cá nhân hoàn thiện chính mình.” Các người nổi tiếng cần có trách nhiệm trong việc chia sẻ nội dung, nhằm không tạo ra ảnh hưởng tiêu cực hay kích hoạt các xung đột không cần thiết. “Trước khi đăng tải một nội dung dễ gây tranh cãi, họ nên tự hỏi: Nội dung đó mở ra đối thoại hay chỉ kích thích chia phe? Hiệu quả truyền thông có xứng đáng với các hệ lụy xã hội không? Nếu người trẻ bắt chước cách ứng xử này, liệu môi trường truyền thông sẽ tích cực hơn hay tiêu cực hơn?”

Theo ông, sự bền vững của uy tín không đến từ việc tạo ra nhiều tranh cãi nhất thời, mà từ khả năng xây dựng niềm tin dài hạn. Các nền tảng mạng xã hội cũng cần khuyến khích việc tôn trọng sự khác biệt, ứng xử có trách nhiệm để cộng đồng hâm mộ phát triển theo hướng văn minh và tích cực hơn.

Trong bối cảnh này, vai trò của người trẻ trong việc xây dựng hình mẫu tích cực là vô cùng quan trọng. Thay vì xem thần tượng là biểu tượng để bảo vệ bằng mọi giá, họ nên nhận thức rằng thần tượng thực sự là nguồn cảm hứng để họ học hỏi và phát triển bản thân. Đồng thời, khả năng kiểm chứng thông tin, hiểu rõ hoạt động của các nền tảng số là những kỹ năng cần thiết để tránh bị cuốn vào vòng xoáy của tranh cãi và phản cảm.

Một cộng đồng yêu mến văn minh sẽ không đo bằng lượng tương tác nhất thời, mà bằng những giá trị tích cực họ đóng góp cho xã hội. Khi các fan hâm mộ biết tôn trọng người khác và ứng xử có trách nhiệm trên mạng xã hội, đó mới chính là ý nghĩa thực sự của việc yêu mến thần tượng.