Cẩn thận với ảnh CCCD gửi qua mạng: Rủi ro mất an toàn dữ liệu cá nhân lớn hơn bạn nghĩ

TRÁI NGƯỢC CỦA VIỆC CHỤP ẢNH CCCD TRÊN MẠNG XÃ HỘI

Trong kỷ nguyên số, việc chụp và chia sẻ ảnh căn cước công dân (CCCD) qua các nền tảng như Zalo, Messenger hay email đã trở thành thói quen phổ biến nhằm thuận tiện cho nhiều thủ tục hàng ngày. Từ đăng ký dịch vụ, ứng tuyển việc làm cho đến các giao dịch tài chính đều có thể thực hiện qua hình thức này. Tuy nhiên, hành động tưởng chừng đơn giản ấy tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an toàn dữ liệu cá nhân và khả năng bị mạo danh danh tính.

CĂN CỨ ĐỂ ĐỊNH DANH – CHÌA KHÓA CỦA MỖI CÔNG DÂN

CCCD hiện không còn là giấy tờ thông thường mà đã trở thành “chìa khóa số” chứa đựng toàn bộ dữ liệu định danh của người sở hữu. Trên thẻ CCCD có chip tích hợp nhiều thông tin quan trọng như họ tên, số định danh cá nhân, ngày sinh, quê quán, nơi thường trú, hình ảnh chân dung và mã QR chứa dữ liệu điện tử. Khi các thông tin này lọt vào tay đối tượng xấu, nguy cơ bị khai thác để thực hiện hành vi lừa đảo hoặc tiếp cận các tài khoản cá nhân sẽ rất cao. Thậm chí, nhiều trường hợp không phải do mất CCCD gốc mà chỉ từ một hình ảnh gửi qua mạng, kẻ gian đã tạo cơ sở để thực hiện các hành vi giả mạo, lừa đảo.

Thực tế gần đây cho thấy nhiều người nhận được cuộc gọi thông báo có khoản vay đứng tên nhưng thực tế không giao dịch, gây hoang mang và nhầm lẫn. Trong tình huống này, đa số người dùng đều hoảng loạn và dễ làm theo yêu cầu của kẻ lừa đảo, dẫn đến thiệt hại về tài chính hoặc rắc rối pháp lý.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết, chỉ một hình ảnh CCCD hai mặt với chân dung hiện chưa đủ để kẻ gian có thể mở sim chính chủ, đăng ký tài khoản ngân hàng hoặc vay tiền tại các tổ chức tài chính hợp pháp. Quy trình xác thực sinh trắc học, nhận diện trực tiếp hoặc qua hệ thống eKYC với các lớp bảo mật cao vẫn là rào cản chính. Vì vậy, khi nhận được các cuộc gọi “báo nợ” hay yêu cầu cung cấp thông tin, người dân cần bình tĩnh, xác minh qua các kênh chính thống để đảm bảo an toàn.

HẢI HƯỚNG TỪ VIỆC SỬ DỤNG CCCD

Dù chưa thể dùng ảnh CCCD để thực hiện các giao dịch tài chính hợp pháp, dữ liệu này vẫn có thể bị khai thác theo nhiều cách khác như tạo tài khoản giả, mạo danh chủ sở hữu để lừa đảo thân nhân hoặc phát tán thông tin sai lệch gây ảnh hưởng đến danh dự. Vì vậy, việc bảo vệ thông tin CCCD từ phía cá nhân là rất cần thiết.

Chuyên gia khuyến cáo, người dân không nên chia sẻ hình ảnh CCCD trên mạng xã hội, ngay cả dưới dạng mờ hoặc che phần nào thông tin, bởi công nghệ AI ngày càng tiến bộ và có thể khôi phục dữ liệu từ các hình ảnh này. Thay vào đó, tốt nhất nên hạn chế gửi ảnh CCCD qua các nền tảng như Zalo, Facebook hay email cá nhân – nơi dễ bị tấn công hoặc khai thác dữ liệu.

Trong các trường hợp bắt buộc, người dùng nên ưu tiên cung cấp thông tin trực tiếp tại quầy giao dịch của ngân hàng, nhà mạng hoặc các đơn vị chính thức để đảm bảo quyền riêng tư. Đồng thời, nên sử dụng các dịch vụ tra cứu, theo dõi thông tin rò rỉ dữ liệu và đăng ký cảnh báo khi phát hiện dấu hiệu gian lận.

Cần cảnh giác cao hơn trong việc xử lý dữ liệu cá nhân, đặc biệt trong bối cảnh các tội phạm mạng ngày càng tinh vi. Việc lộ ảnh CCCD không còn là chuyện hiếm, song nếu xử lý đúng cách và kịp thời, người dùng hoàn toàn có thể giảm thiểu tối đa nguy cơ bị mạo danh, lừa đảo hoặc thiệt hại tài chính.

Các chuyên gia nhấn mạnh, ngoài việc nâng cao cảnh giác, mỗi cá nhân nên chủ động kiểm tra các dấu hiệu bất thường liên quan đến thông tin cá nhân của mình và cảnh báo người thân khi phát hiện các rủi ro tương tự để bảo vệ chính mình và cộng đồng.