ĐỀ THI VĂN TỐT NGHIỆP THPT 2026: SỰ ĐỔI MỚI ĐÁNG CHỜ VÀ NHỮNG THÁCH THỨC MỚI
Trong bối cảnh chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, nhiều giáo viên và học sinh đã bắt đầu có những nhận định về tính chất của đề thi năm nay. Thầy Lý Tuấn Thiện, giáo viên ngữ văn Trường THPT Trưng Vương, TP.HCM, cho biết đề thi năm nay đảm bảo cấu trúc rõ ràng, phù hợp với những kiến thức đã được học, ôn tập tại trường lớp. Ông khẳng định đề thi năm nay thể hiện sự phân hóa rõ nét, từ phần đọc hiểu đến phần viết nghị luận xã hội, đòi hỏi thí sinh phải suy nghĩ thấu đáo và có vốn kiến thức sâu rộng.
Thầy Thiện nhận xét phần đọc hiểu, đặc biệt từ câu số 3 trở đi, đã xuất hiện sự phân hóa rõ rệt, yêu cầu thí sinh dành nhiều thời gian suy nghĩ để tìm ra câu trả lời chính xác. Đề thi còn đặc biệt chú ý đến phần gợi mở xoay quanh thuật ngữ “Steve Jobs Việt Nam” trong câu hỏi nghị luận xã hội. Đề bài yêu cầu các em viết đoạn văn khoảng 200 chữ, phản ánh cách làm thế nào để đất nước có thể phát triển được những nhân tài công nghệ, hình thành những “Steve Jobs Việt Nam”, từ đó gây tranh luận sôi nổi trong dư luận giáo dục.
Trong phần viết nghị luận, thầy Thiện đánh giá cách đặt vấn đề mới mẻ, sáng tạo của đề thi khi đưa ra câu hỏi về “Steve Jobs Việt Nam”. Thí sinh cần phải hiểu rõ ý nghĩa của thuật ngữ này, đưa ra các giải pháp cụ thể để xây dựng những con người tài năng giúp đất nước phát triển về khoa học kỹ thuật, đồng thời giữ gìn văn hóa và bản sắc dân tộc. Ông nhấn mạnh, đây là dạng đề không dễ làm, đòi hỏi các em phải dành thời gian suy nghĩ, cập nhật kiến thức liên môn từ lịch sử, khoa học kỹ thuật đến văn hóa.
Ngoài ra, thầy Thiện còn chia sẻ về sự liên hệ giữa phần đọc hiểu và các tác phẩm văn học. Trong đó, khi phân tích bài thơ Những chiếc lá của Nguyễn Đình Thi, ông cho rằng, dù ban đầu tưởng chẳng liên quan, nhưng nếu đi sâu phân tích, có thể thấy các hình ảnh về chiếc lá trong bài thơ tượng trưng cho giá trị, hoàn cảnh và nhận thức của mỗi con người. Tương tự, trong phần đọc hiểu về các phát minh của các nhân vật như Steve Jobs, các em cũng cần nhận thức rằng mỗi quốc gia, mỗi góc nhìn đều mang đến những giá trị khác nhau, góp phần thúc đẩy hoặc bỏ lỡ cơ hội phát triển.
Thầy Thiện nhấn mạnh, đề thi năm nay còn cho thấy rõ vai trò của việc trau dồi kiến thức liên môn và khả năng tư duy biến đổi nhằm hướng tới sự phát triển toàn diện của học sinh. Học văn không chỉ đơn thuần là cảm xúc mà còn là sự gắn kết với thực tiễn, mở rộng hiểu biết về lịch sử, công nghệ và văn hóa.
Trong số các học sinh dự thi, nhiều thành viên chia sẻ về sự chuẩn bị của bản thân. Nhã Kỳ, học sinh Trường THPT Lương Văn Can, cho biết đề thi vừa sức, phần nghị luận về “Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam” khiến em cảm thấy hào hứng vì đó là hình tượng thần tượng của mình. Trong khi đó, Ngọc Hồng, học sinh Trường THPT Tạ Quang Bửu, lại chọn tập trung vào phần nghị luận xã hội, dù không tự tin lắm với phần phân tích bài thơ. Các em đều nhận thấy đề thi phản ánh rõ nét xu hướng giáo dục hiện đại, vừa chặt chẽ vừa mang tính thử thách cao.
Chung quy, đề thi văn THPT 2026 không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn là bài học về cách nhìn nhận cuộc sống, về tầm quan trọng của sự sáng tạo, tư duy liên môn và khả năng kết nối các giá trị lịch sử, khoa học với cả tình hình thực tiễn, mở ra nhiều cơ hội và thử thách mới cho các thế hệ học sinh.