NGUỒN GỐC VÀ NGUY CƠ TỪ THỨC KHUYA ĐẾN ĐỘT QUỴ: CẢNH BÁO TỪ CHUYÊN GIA TRÊN TOÀN THẾ GIỚI

Trong căn phòng bệnh của Trung tâm Bệnh lý Não bộ thuộc Bệnh viện Y học Cổ truyền và Hiện đại tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc), ông Lưu—một người đàn ông 45 tuổi—đang nằm bất động trên giường. Ánh mắt anh hướng về trần nhà, thể hiện rõ sự bất lực và thất thần. Là trụ cột kinh tế của gia đình, ông chưa từng nghĩ mình sẽ phải đối mặt với cảnh đột quỵ lần thứ hai chỉ trong vòng chưa đầy 3 năm. Câu chuyện của ông Lưu đã và đang trở thành một lời nhắc nhở về những hiểm họa tiềm ẩn của thói quen sinh hoạt bận rộn, đặc biệt là việc thức khuya và ngủ bù không đúng cách.

SỨC NGĂN TRẢI QUA CẢM XÚC CỦA NGƯỜI ĐÀN ÔNG 45 TUỔI

Chỉ mới vài tháng trước, ông Lưu vẫn là người đàn ông hoạt bát, luôn căng tràn năng lượng khi điều hành các dự án lớn. Nhưng sau lần đột quỵ thứ hai, toàn bộ cuộc sống của ông thay đổi hoàn toàn. Một bên tay chân của ông đã bị liệt hoàn toàn, khiến ông không thể nói thành lời. Khát vọng sống và sự tự tin dần nhạt nhòa theo thời gian. Trong nước mắt, ông thều thào: “Lần này, tôi thực sự rất sợ…”

NGUỒN GỐC VÀNG KHÔNG TRÁNH KHỎI SAI LẦM CHỦ QUAN

Theo lời kể của bác sĩ Triệu Tĩnh, Trưởng khoa Thần kinh của bệnh viện này, căn bệnh của ông Lưu phần lớn bắt nguồn từ thái độ chủ quan với sức khỏe. Sau cơn đột quỵ đầu tiên, bác sĩ đã nhiều lần cảnh báo ông cần điều chỉnh lối sống, sinh hoạt cân đối. Tuy nhiên, chỉ sau 2 tháng, nỗi sợ hãi này bị phủ lấp bởi áp lực công việc và nỗi lo cơm áo gạo tiền, khiến ông quay trở lại thói quen thức khuya kéo dài. Thói quen này đã gây ra những biến đổi nghiêm trọng trong hệ thống mạch máu, dẫn đến đợt đột quỵ thứ hai.

SINH HOẠT KHÔNG KIỂM SOÁT GÂY HẬU QUẢ NGUY HIỂM

Chuyên gia cảnh báo rằng việc ngủ đủ giấc không đồng nghĩa với việc hệ thống mạch máu khỏe mạnh. Trong trường hợp của ông Lưu, thói quen thức khuya từ 2-3 giờ sáng kéo dài đã làm suy yếu hệ mạch máu qua nhiều cơ chế, bao gồm:

– Gây biến dạng mạch máu do huyết áp tăng đột ngột vào ban đêm, do tác dụng của cortisol và adrenaline tiết ra liên tục khi thức khuya, dẫn đến tổn thương lớp nội mạc mạch.

– Tạo điều kiện hình thành cục máu đông, do máu đặc lại và quá trình chuyển hóa bị rối loạn.

– Mất khả năng giãn nở của mạch máu, bởi thiếu nitric oxide—chất giúp mạch máu duy trì đàn hồi tự nhiên.

– Rối loạn mỡ máu và tích tụ mảng xơ vữa, làm hẹp lòng mạch và tăng nguy cơ tắc nghẽn.

– Kích hoạt phản ứng viêm, làm bong tróc các mảng xơ vữa dễ gây nghẹt mạch máu não.

– Làm trầm trọng thêm tình trạng đường huyết cao, khiến thành mạch càng dễ bị tổn thương và vỡ.

TẠI SAO NGỦ BÙ CUỐI TUẦN KHÔNG CỨU VÃN ĐƯỢC MẠCH MÁU

Người bệnh thường có thói quen ngủ muộn trong tuần, rồi cố gắng “bù đắp” bằng giấc ngủ dài cuối tuần. Tuy nhiên, các chuyên gia khẳng định điều này là sai lầm nguy hiểm. Khi ngủ nướng vào cuối tuần, đồng hồ sinh học bị đảo lộn mạnh mẽ, gây ra những cú sốc áp lực và trạng thái viêm hệ thống.

Các nhà nghiên cứu tại Mỹ đã chứng minh rằng, ngủ bù quá 3 tiếng vào cuối tuần làm tăng nguy cơ viêm mãn tính, đặc biệt ở người từ 40-64 tuổi. Tình trạng này làm các mảng xơ vữa dễ bong tróc, dẫn đến tắc nghẽn mạch máu não, gây đột quỵ cấp tính.

LỜI KHUYÊN TỪ CHUYÊN GIA ĐỂ BẢO VỆ MẠCH MÁU

Bác sĩ Yuan Canxing, Trưởng khoa Thần kinh tại Bệnh viện Long Hoa, Đại học Y học Cổ truyền Thượng Hải, cảnh báo rằng trong các trường hợp bắt buộc phải thức khuya, người bệnh nên thực hiện các bước sau để giảm thiểu tác hại:

– Uống một ly nước ấm ngay sau khi thức dậy để làm loãng máu, hạn chế hình thành cục máu đông.

– Ngủ trưa ngắn khoảng 20-30 phút, giúp ổn định huyết áp và giảm căng thẳng.

– Tắm nắng và vận động nhẹ như đi bộ 15 phút vào sáng sớm để giúp cân bằng đồng hồ sinh học và ổn định huyết áp.

– Ăn các thực phẩm có khả năng giãn mạch như củ cải đường, tỏi, rau xanh để phòng ngừa nghẽn tắc và bảo vệ mạch máu.

NHỮNG DẤU HIỆU ĐỎ CẦN CHÚ Ý ĐỂ PHÒNG NGỪA ĐỘT QUỴ

Thời gian vàng để cấp cứu đột quỵ là trong vòng 3 đến 4,5 giờ kể từ khi triệu chứng bắt đầu. Do đó, mọi người cần chú ý các dấu hiệu sau:

– Mặt lệch: Một bên mặt bị sụp, méo cười hoặc không giữ thăng bằng.

– Yếu tay chân: Đột ngột tê yếu hoặc liệt tay, chân, không cử động hoặc cầm nắm vật dụng bình thường.

– Rối loạn ngôn ngữ: Khó nói, khó hiểu, hoặc lú lẫn lời nói.

– Thị lực giảm hoặc chóng mặt đột ngột, đi lại loạng choạng, kèm đau đầu dữ dội.

Hãy chủ động đến cơ sở y tế khi phát hiện các dấu hiệu này để giảm thiểu tối đa nguy cơ di chứng nặng nề và tử vong.