NHẬT BẢN GẶP ĐÁNH BẠI TRÊN SÂN CỔ VŨ VỚI TRÁI TIM ĐẦY CẢM XÚC
Phút bù giờ thứ 5 của trận đấu giữa Nhật Bản và Brazil, Gabriel Martinelli đã ghi bàn ấn định chiến thắng 2-1 cho đội bóng vàng-xanh. Khi bóng vào lưới, camera đã lia quanh khán đài và ghi lại những gương mặt đau khổ của các CĐV Nhật Bản. Có người gục hẳn xuống ghế, có người ôm mặt không nói nên lời, trong khi các cầu thủ Nhật Bản đứng chết lặng vài phút rồi cúi đầu cảm ơn và xin lỗi khán giả.
Những cúi đầu ấy nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, biểu tượng cho sự tràng đầy cảm xúc trong lòng những người yêu mến đội tuyển. Không chỉ trong sân, bên ngoài sân vận động Reliant, các cổ động viên Nhật Bản mặc áo đội tuyển và ngồi gục xuống đường phố, thể hiện cảm xúc chân thật một cách rõ ràng. Điều này khiến nhiều người chú ý đặc biệt, vì trong đời sống thường ngày, người Nhật vốn nổi tiếng về sự điềm tĩnh, khả năng giữ bình tĩnh và tránh thể hiện cảm xúc quá mạnh nơi công cộng.
Trong văn hóa Nhật, hai khái niệm “Honne” và “Tatemae” luôn song song tồn tại. “Honne” là cảm xúc thật sự, tâm tư nội tâm của mỗi người, còn “Tatemae” là cách họ thể hiện ra bên ngoài để duy trì sự hòa hợp xã hội. Thêm vào đó là khái niệm “Gaman” – tinh thần nhẫn nại, chịu đựng và giữ gìn phẩm giá trước mọi khó khăn, chịu ảnh hưởng sâu sắc từ Phật giáo và Thiền trong văn hóa Nhật. Vì vậy, việc thể hiện sự giận dữ hay tuyệt vọng trong đời sống thường ngày đôi khi bị coi là thiếu chừng mực.
Tuy nhiên, sân bóng lại là một không gian đặc biệt, nơi mà “Honne” và “Tatemae” dường như hòa quyện. Một cầu thủ khóc sau khi cống hiến hết mình không làm giảm đi hình ảnh của tập thể, mà ngược lại, còn thể hiện trách nhiệm và sự tận tâm với màu cờ sắc áo. Một cổ động viên bật khóc vì đội tuyển thất bại không bị đánh giá bằng ánh mắt phán xét như ở nơi công cộng, mà cảm xúc chân thật được chấp nhận vì đó là biểu hiện của tình yêu và sự cống hiến.
Trong lịch sử, Nhật Bản đã từng rời World Cup trong những cảm xúc đau xót. Năm 2018 tại Nga, sau khi dẫn trước Bỉ 2-0 rồi để thua ngược 2-3 trong phút cuối, các cầu thủ Nhật vẫn giữ sự điềm tĩnh, không để lộ thất vọng. Năm 2022 tại Qatar, họ hòa Croatia sau 120 phút rồi thất bại ở loạt sút luân lưu, nhưng cảm xúc đó không biến mất. Dù thế nào, người Nhật ít khi để thất bại trở thành lý do để từ bỏ. Họ có thể đau đớn trong thời gian dài, mang theo ký ức đó, nhưng rồi vẫn tiếp tục bước đi, luyện tập, chờ đợi cơ hội tiếp theo.
Trong văn hóa Nhật, thất bại không phải là kết thúc mà là một phần của quá trình hoàn thiện. Khóc sau trận đấu là điều bình thường, nhưng ngày hôm sau, họ lại bắt đầu lại từ đầu. Chính vì thế, mỗi lần đội tuyển Nhật Bản gục ngã sau những trận cầu đẫm lệ đều mang trong đó hy vọng về một lần tái xuất mạnh mẽ hơn. Đó chính là tinh thần vượt lên trên mọi thử thách, là khả năng kiên cường mà chính họ tin tưởng sẽ giúp họ trở lại và vươn xa hơn trong những chặng đường tiếp theo.