NHỮNG NGƯỜI CHƠI TRÒ “TRÒ CHƠI” VỚI TIN NHẮN LỪA ĐẢO: GIẢI TRÍ GIẢ ĐIÊN HAY GẦY RỐT NGUỒN THÔNG TIN?
Chắc hẳn nhiều người trong số chúng ta từng trải qua cảm giác bị làm phiền hoặc giật mình khi nhận được một tin nhắn lạ lúc đang bận rộn, vội vã hoặc chuẩn bị đi ngủ. Thông điệp thường là các cảnh báo về đơn hàng yêu cầu thanh toán, nợ phí chưa trả hoặc những câu hỏi xã giao từ số lạ hỏi xem liệu còn hẹn gặp vào ngày mai không.
Phần lớn mọi người đều nhận ra đó là những cuộc gọi lừa đảo và dễ dàng xóa bỏ mà không suy nghĩ nhiều. Tuy nhiên, có một nhóm người lại không coi đó là mối đe dọa mà biến nó thành một trò chơi giải trí. Thay vì chặn số, họ chọn phản hồi, làm trò với các kẻ lừa đảo bằng cách trả lời bằng danh tính giả, kéo dài cuộc trò chuyện hàng phút, gửi ảnh chế hoặc đưa ra các câu trả lời đánh đố. Mục đích đơn giản của họ là vừa “bóc phốt” kẻ gian, vừa có những phút giây giải trí giúp quên đi căng thẳng.
Trong cộng đồng trực tuyến, có nhiều diễn đàn nổi tiếng chuyên về hành vi gọi là “scambaiting” – tức tương tác cố ý để chọc tức hoặc “troll” các đối tượng lừa đảo. Hành động này mang lại cảm giác thỏa mãn như thể đang “đá đểu” một cuộc gọi làm phiền từ nhân viên bán hàng hay nhân viên tín dụng.
Tuy nhiên, các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo rằng hành động này tiềm ẩn nhiều nguy hiểm hơn ta nghĩ. Không ai có thể đảm bảo rằng phía sau những trò chơi đó không có những hậu quả lớn hơn, đặc biệt khi kẻ lừa đảo ghi nhận số điện thoại của bạn. Ngay cả khi bạn không cung cấp thông tin cá nhân hoặc không nhấn vào liên kết độc hại, hành động tương tác vẫn là tín hiệu cho chúng biết số của bạn vẫn hoạt động và dễ bị khai thác sau này.
Chuyên gia nghiên cứu về an ninh mạng Mayra Rosario Fuentes tại TrendLife nhấn mạnh: “Ngay cả khi bạn chỉ phản hồi bằng tin nhắn giả hoặc không làm gì, bạn vẫn đang cho kẻ lừa đảo biết rằng số này đang hoạt động, và chủ nhân của nó đã sẵn sàng tương tác.” Điều này khiến số điện thoại của bạn có thể bị rao bán trên các thị trường web tối, trở thành mục tiêu của các nhóm lừa đảo khác trong tương lai. Có thể ban đầu bạn không bị tấn công, nhưng một ngày nào đó, khi sơ xuất hoặc mất cảnh giác, bạn vô tình nhấn vào liên kết độc hại, cung cấp thông tin đăng nhập hoặc thực hiện các hành động để bị tấn công dữ dội hơn.
Mặt khác, nhiều người thường nghĩ rằng chỉ khi chuyển tiền mới bị thiệt hại, còn nếu chỉ phản ứng hoặc không làm gì thì an toàn. Nhà phân tích Suzanne Sando từ Javelin Strategy & Research cảnh báo rằng: “Bạn có thể nghĩ mình chỉ đang chơi trò nhỏ, nhưng tất cả thông tin nhỏ nhặt mà bạn cung cấp trong các cuộc trò chuyện vô thưởng vô phạt đó đều có thể bị khai thác. Chẳng hạn, tiết lộ nơi làm việc, tình trạng hôn nhân, lịch trình sinh hoạt đều là những manh mối quan trọng mà kẻ gian có thể tận dụng để gây ra hậu quả lớn hơn”.
Hành động nên làm khi nhận tin nhắn lừa đảo là gì? Các chuyên gia khuyên rằng: tốt nhất là không phản hồi, không nhấn vào bất kỳ liên kết hay mã QR nào. Nếu liên hệ đến ngân hàng, dịch vụ vận chuyển hoặc các tổ chức lớn, hãy truy cập website chính thức hoặc ứng dụng của họ để kiểm tra thay vì trả lời trực tiếp. Tránh những phản ứng bốc đồng dù có cảm xúc muốn trả lời thật “xanh”, bởi những phản hồi đó chỉ giúp chúng biết bạn đang tồn tại trên số điện thoại đó và có thể bắt đầu các chiến dịch quấy rối mới.
Chuyên gia Mayra Rosario Fuentes mang theo câu thần chú đơn giản: “Bỏ qua, chặn và báo cáo”. Đây là phương án an toàn, dù có thể không vui bằng trò chơi “đánh lộn” với kẻ lừa đảo, nhưng chắc chắn bảo vệ bạn khỏi các nguy cơ tiềm tàng.
Trong thế giới số ngày nay, việc cảnh giác và xử lý khéo léo khi đối diện với tin nhắn lừa đảo không chỉ giúp giữ an toàn cho chính bạn mà còn góp phần hạn chế các hoạt động phi pháp trên internet. Tuyệt đối đừng để lợi ích tức thì qua các trò đùa vui vẻ làm lu mờ nhận thức về an toàn thông tin.